ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αντιδρά η Ευρώπη στο ηλεκτρονικό βιβλίο της Google

Με εκχωρήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ελπίζει η Google ότι θα υπερκεράσει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει για την επέκταση του προγράμματος ψηφιοποίησης και ηλεκτρονικής έκδοσης βιβλίων, Google Books, στην Ευρώπη. Η κορυφαία μηχανή αναζήτησης του κόσμου υπερασπίζεται τις θέσεις της, διατεινόμενη ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι το πρόγραμμα καθιστά δημοκρατικότερη την πρόσβαση στην ηλεκτρονική πληροφόρηση. Επιχειρώντας, δε, να καθησυχάσει τους φόβους που γεννιούνται από την εκμετάλλευση των πνευματικών δικαιωμάτων στο πλαίσιο του προγράμματος, η εταιρεία διαβεβαιώνει ότι οι τίτλοι που έχουν εξαντληθεί στις ΗΠΑ -βρίσκονται όμως διαθέσιμοι αλλού- δεν θα εμφανίζονται στο Google Books παρά μόνο κατόπιν ρητής συγκατάθεσης του εκδότη. Η Google θα προσθέσει επίσης δύο εκπροσώπους ξένων συγγραφέων και εκδοτών στο διοικητικό συμβούλιο της Books Rights Registry, της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που ιδρύθηκε μετά τη συμφωνία που υπεγράφη προ μηνών με τους Αμερικανούς εκδότες και συγγραφείς για τη διαχείριση των δικαιωμάτων στις ΗΠΑ.

Σε μια κίνηση που καλύπτει τους ξένους συγγραφείς που διαθέτουν βιβλία στις ΗΠΑ, η Google σχεδιάζει να πωλεί στους Αμερικανούς πελάτες της ψηφιακές εκδόσεις εξαντλημένων τίτλων για τους οποίους δεν έχουν ακόμα εκπνεύσει τα δικαιώματα – τα τελευταία λήγουν με την πάροδο 70ετίας από τον θάνατο του συγγραφέα. Η διευθέτηση που προτείνει η εταιρεία δεν καλύπτει πνευματικά δικαιώματα εκτός ΗΠΑ, επηρεάζει όμως τους ξένους συγγραφείς που διαθέτουν βιβλία τους στη χώρα. Στόχος είναι να καταστεί σαφές ότι οι Ευρωπαίοι εκδότες και συγγραφείς θα μπορούν να εμποδίσουν την πώληση ή την ηλεκτρονική εμφάνιση έργων μεταφρασμένων στην αγγλική ή τα οποία διατίθενται στην Ευρώπη στη γλώσσα του πρωτοτύπου.

Το πρόγραμμα της Google συνεχίζει, πάντως, να προβληματίζει και να προκαλεί αντιδράσεις στους Ευρωπαίους και όχι μόνο. Η εταιρεία ήδη συνεργάζεται με επτά βιβλιοθήκες στην Ευρώπη, όπως εκείνη της Οξφόρδης, για τη σάρωση χιλιάδων εξαντλημένων τίτλων χωρίς πνευματικά δικαιώματα. Οι ανταγωνιστές της εταιρείας Microsoft, Yahoo και Amazon, Ευρωπαίοι εκδότες, βιβλιοθήκες και κάτοχοι πνευματικών δικαιωμάτων ισχυρίζονται πως η συμφωνία στις ΗΠΑ θα οδηγήσει σε ντε φάκτο μονοπώλιο της Google στην ηλεκτρονική πρόσβαση στα βιβλία. Κάποιες ευρωπαϊκές χώρες αντιδρούν εν μέρει γιατί οι χρήστες του Ιντερνετ σε αυτές δεν θα έχουν πρόσβαση στα βιβλία που σαρώνονται βάσει της αμερικανικής συμφωνίας. Αρνητική εμφανίζεται η κυβέρνηση της Γερμανίας, η οποία θεωρεί ότι η συμφωνία θα παραβιάσει την εγχώρια νομοθεσία αν ισχύσει και εκεί, γιατί υπερβαίνει τη νομοθεσία σχετικά με το ποσοστό του περιεχομένου που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή να εκδοθεί χωρίς να παραβιάζονται τα πνευματικά δικαιώματα. Οσο για τη Γαλλία, ανακοίνωσε ότι θα αντιταχθεί επισήμως στα σχέδια της Google. Σε κάθε περίπτωση, η διένεξη υπογραμμίζει το χάος που επικρατεί στη νομοθεσία πνευματικών δικαιωμάτων της Ευρώπης, όπου κάθε χώρα εξακολουθεί να διαχειρίζεται χωριστά τα πνευματικά δικαιώματα.