ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Πρόταση παρακολούθησης του προϋπολογισμού

Μέσα στα επόμενα χρόνια, οι χαράσσοντες πολιτική στις πλούσιες χώρες θα κληθούν να αντιμετωπίσουν δύο ευαίσθητα θέματα για την αποκατάσταση της ισορροπίας στη διεθνή οικονομία: αφενός τη νομισματική πολιτική, αφετέρου τη δημοσιονομική. Η πρώτη συζητείται ευρύτατα και σχεδιάζεται με πολύ προσοχή από ομάδες τεχνοκρατών, ενώ η δεύτερη εξαρτάται περισσότερο από τους πολιτικούς, παρά από τους ειδικούς, και μέχρι στιγμής δεν έχει καλώς σχεδιασθεί. Βέβαια, για να είμαστε δίκαιοι με τους πολιτικούς, θα πρέπει να τους αναγνωρίσουμε ότι το δικό τους έργο εξισορρόπησης των δημοσιονομικών είναι πολύ δυσκολότερο από εκείνο των κεντρικών τραπεζιτών.

Οι λόγοι είναι δύο: πρώτον, οι πολιτικοί δεν θα πρέπει μόνον να αποφασίσουν τη σωστή χρονική στιγμή για τον περιορισμό της δημοσιονομικής πολιτικής, αλλά και τους βέλτιστους τρόπους να μειώσουν δαπάνες, να αυξήσουν φόρους και να επιλέξουν το σωστό μείγμα και των δύο. Δεύτερον, οι πολιτικοί στερούνται της αξιοπιστίας, την οποία οικοδόμησαν οι κεντρικοί τραπεζίτες τα τελευταία 20 χρόνια του χαμηλού πληθωρισμού.

Τα εργαλεία των κεντρικών τραπεζιτών αναβαθμίστηκαν, ενώ τα εργαλεία των οικονομικών επιτελείων δεν αναπτύχθηκαν εξίσου καλά. Επιπλέον, δεν υιοθετήθηκαν σε τόσο ευρεία κλίμακα και αποδείχθηκαν εν γένει λιγότερο αποτελεσματικά.

Οπότε αποκτά ακόμα μεγαλύτερη αξία μια διαφορετική προσέγγιση του θέματος, όπως το να οριστούν ανεξάρτητες επιτροπές παρακολούθησης του προϋπολογισμού. Αυτό δεν σημαίνει ότι η εκλεγμένη κυβέρνηση θα αναθέσει σε μη εκλεγμένους τεχνοκράτες τις αποφάσεις για δαπάνες και φόρους. Ωστόσο, ακόμα και χωρίς αποφασιστικό ρόλο αυτές οι επιτροπές μπορούν να επηρεάσoυν, αλλά και να προσφέρουν μια προσομοίωση του ποια θα ήταν η έκβαση των εναλλακτικών οδών. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, τα στοιχεία που έδωσε το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου μετέβαλαν τη συζήτηση για το σύστημα υγείας. Οσο αυτά τα σώματα ενισχύουν τη δημοσιονομική αξιοπιστία, τόσο οι οικονομικοί αξιωματούχοι θα αποκτούν περισσότερα περιθώρια κινήσεων.