ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ενταση στις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας

Σε κλιμάκωση οδεύουν και πάλι οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας, καθώς η απόφαση της κυβέρνησης Ομπάμα να επιβάλει υψηλούς δασμούς στις εισαγωγές κινεζικών ελαστικών προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Πεκίνου, που προσέφυγε ξανά στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, ενώ εκκρεμεί σειρά εμπορικών διενέξεων ανάμεσα στις δύο πλευρές. Αφορμή στάθηκε η απόφαση που έλαβε στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας η αμερικανική κυβέρνηση να επιβάλει σε εισαγωγές κινεζικών ελαστικών, συνολικής αξίας 1,8 δισ. δολαρίων, δασμούς ύψους 35%, από το υφιστάμενο μόλις 4%. Είχε προηγηθεί σύσταση της κυβερνητικής Αμερικανικής Επιτροπής για το Διεθνές Εμπόριο (USITC) για δασμούς έως και 55% στα επίμαχα ελαστικά. Σε μια προσπάθεια, όμως, να μετριάσει τις αντιδράσεις του Πεκίνου, η κυβέρνηση Ομπάμα ανακοίνωσε πως το αρχικό ποσοστό του 35% θα περιορισθεί στο 30% το δεύτερο έτος της εφαρμογής του και στο 25% το τρίτο έτος.

Η Κίνα κατηγορεί τις ΗΠΑ «για μέτρα προστατευτισμού που παραβιάζουν τους κανονισμούς του ΠΟΕ» και, σε μία απόφαση που έχει έντονη γεύση αντιποίνων, εγκαινιάζει έρευνες για πιθανές επιδοτήσεις στις εισαγωγές πουλερικών από τις ΗΠΑ.

Από την πλευρά της, η αμερικανική κυβέρνηση δικαιολογεί την απόφασή της, επισημαίνοντας ότι οι εισαγωγές φθηνών κινεζικών ελαστικών έχουν ήδη προκαλέσει την απώλεια 5.000 θέσεων εργασίας, καθώς έχουν ως αποτέλεσμα να κλείσουν πολλές από τις βιομηχανίες ελαστικών. Επικαλείται, μάλιστα, πρόβλεψη της διμερούς συμφωνίας που είχε υπογράψει η κινεζική με την αμερικανική κυβέρνηση για την ένταξη του Πεκίνου στον ΠΟΕ και η οποία επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να επιβραδύνει την αύξηση των κινεζικών εισαγωγών, ώστε να δώσει στις αμερικανικές βιομηχανίες τον αναγκαίο χρόνο να προσαρμοστούν.

Το θέμα έχει θέσει στην αμερικανική κυβέρνηση από τον Απρίλιο η Ενωση Εργαζομένων στον τομέα του χάλυβα, σύμφωνα με την οποία περισσότεροι από 5.000 εργαζόμενοι έχουν χάσει τις θέσεις εργασίας τους από το 2004 εξαιτίας των φθηνών κινεζικών ελαστικών που έχουν πλημμυρίσει την αμερικανική αγορά. Ανάλογα είναι, πάντως, και τα επιχειρήματα του Πεκίνου, που υπογραμμίζει πως η επιβολή των ιλιγγιωδών αυτών δασμών θα έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια 100.000 θέσεων εργασίας στην Κίνα. Βάσει των κανονισμών του ΠΟΕ, οι δύο πλευρές έχουν τη δυνατότητα να διευθετήσουν το θέμα με διμερείς διαβουλεύσεις μέσα σε χρονικό διάστημα 60 ημερών. Σε περίπτωση που δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία εντός της προθεσμίας, παρεμβαίνει ο διεθνής οργανισμός.

Ενδιαφέρουσα χροιά προσδίδουν στη νέα εμπορική διένεξη των δύο πλευρών αναλυτές του Bloomberg που θεωρούν πιθανό η κίνηση της κυβέρνησης Ομπάμα να μην είναι παρά στρατηγικής φύσης, για την έναρξη εκστρατείας με σκοπό τη μείωση των δασμών σε διεθνές επίπεδο. Οπως τονίζει ο Mark Drajem, σε σχετική ανάλυση, οι Ρόναλντ Ρέιγκαν, Τζορτζ Μπους, Μπιλ Κλίντον και Τζορτζ Μπους ο νεότερος είχαν όλοι τους λάβει μέτρα για την προστασία των εγχώριων βιομηχανιών, προτού θέσουν στο επίκεντρο της εμπορικής τους στρατηγικής τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας για την απελευθέρωση του εμπορίου. Ο εν λόγω αναλυτής επικαλείται μάλιστα τις εκτιμήσεις του προέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικού Εμπορίου, Γουίλιαμ Ράινς, που επισημαίνει πως η κίνηση αυτή «διασφαλίζει στον Ομπάμα αξιοπιστία στο Κογκρέσο» και ενδέχεται να βελτιώσει τις προοπτικές να δεχθεί το Κογκρέσο τις νέες εμπορικές συμφωνίες που επιδιώκει η αμερικανική κυβέρνηση.