ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στόχος του G20 η βιώσιμη και ισορροπημένη ανάπτυξη

Τη διεύρυνση του επίσημου ρόλου της Κίνας, της Βραζιλίας, της Ινδίας, όπως και άλλων αναδυόμενων οικονομικών δυνάμεων, συμφώνησαν οι ηγέτες του G20. Η απόφαση αναμένεται να υλοποιηθεί με μεταρρυθμίσεις στο σύστημα λήψης αποφάσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Κοινό έδαφος βρέθηκε στο επίμαχο ζήτημα των τραπεζικών μπόνους, αν και δεν υιοθετήθηκε η πρόταση για την επιβολή ενιαίου πλαφόν σε ατομική βάση, όπως επιδίωκαν αρχικά οι Γάλλοι. Αντί αυτού προτάθηκαν μέτρα για τη σύνδεση των μπόνους με τη μακροπρόθεσμη πορεία μιας τράπεζας αλλά για «τον περιορισμό τους ως ποσοστό των συνολικών εσόδων» όταν είναι δυσανάλογα ως προς την ισχύ κεφαλαίων. Οι G20 δεσμεύτηκαν με τη συνέχιση της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής για τη στήριξη των οικονομιών τους, μέχρι να «διασφαλιστεί μια διαρκής ανάκαμψη».

Από το Πίτσμπουργκ των ΗΠΑ οι G20 έθεσαν ως στόχο τη δημιουργία ενός «πλαισίου δυναμικής, βιώσιμης και ισορροπημένης ανάπτυξης» για τον καλύτερο συντονισμό των είκοσι πλουσιότερων και ισχυρότερων αναδυόμενων οικονομιών στον κόσμο, μια θέση που παραπέμπει σε πρόσφατο αίτημα των ΗΠΑ για την καταπολέμηση των παγκόσμιων ανισορροπιών.

Οι νέες αρμοδιότητες του G20 δεν θα συνεπάγονται την εξασθένηση ή κατάργηση του G7 ή του G8, αλλά θα αφορούν περισσότερο οικονομικά θέματα. Οπως επισημαίνεται από τη βρετανική εφημερίδα «Financial Times», το G8 θα επικεντρώνονται περισσότερο σε ζητήματα πολιτικής φύσεως. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν και προεδρεύων στην εν λόγω σύνοδο κορυφής του G20 προτείνει την ενίσχυση των δικαιωμάτων ψήφου του G20 για τις χώρες που δεν εκπροσωπούνται επαρκώς, όπως είναι η Κίνα.

Υπήρξαν, όμως, και άλλα ζητήματα που συζητήθηκαν, αλλά παραμένουν ανοικτά και αναμένεται να απασχολήσουν την πολιτική-οικονομική κοινότητα στο μέλλον. Καταρχήν, η ολοκλήρωση του εμπορικού γύρου της Ντόχα για την απελευθέρωση του εμπορίου είναι μια από τις προτεραιότητες που ετέθησαν, αν και από τις τελευταίες εξελίξεις φαίνεται πως η επίτευξη αυτού του στόχου δεν θα είναι εύκολη. Λιγότερο από δύο εβδομάδες πριν, οι ΗΠΑ επέβαλαν δασμούς στις εισαγωγές κινέζικων ελαστικών αυτοκινήτων και φορτηγών, με το Πεκίνο να απειλεί με αντίποινα στις αμερικανικές εισαγωγές πουλερικών.

Αποτελεί, ωστόσο, θετική εξέλιξη η ενδυνάμωση του G20. Οι ηγέτες του θα συναντηθούν δύο φορές το επόμενο έτος και μια από αυτές στη Νότια Κορέα, μια επιλογή που έχει και συμβολική σημασία καθώς είναι μια από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ασίας.

Σε ό,τι αφορά το επίμαχο θέμα των μπόνους, που μονοπώλησε το ενδιαφέρον του διεθνούς Τύπου στο διάστημα των τελευταίων εβδομάδων, φαίνεται πως οι αρχικοί φόβοι της Γερμανίδας καγκελαρίου Αγκελα Μέρκελ, ότι η μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού κλάδου θα τεθεί στο περιθώριο προς όφελος του Σίτι και της Γουόλ Στριτ διαψεύσθηκαν. Στο γεύμα εργασίας της Πέμπτης, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Τίμοθι Γκάιτνερ, τόνισε ότι αυτό το ζήτημα παραμένει στις πρώτες θέσεις στην ατζέντα της χώρας του, ενώ στο κοινό ανακοινωθέν των G20 διευκρινίζεται ότι οι προτάσεις του Συμβουλίου Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (FSB) για τα τραπεζικά μπόνους θα είναι αποδεκτές. Με βάση αυτές, τα μπόνους θα καταβάλλονται μέσα σε μια πολύχρονη χρονική περίοδο και δεν θα συνδέονται με ριψοκίνδυνες τακτικές σαν αυτές που συνέβαλαν στη διετή χρηματοπιστωτική κρίση. Τέλος, θα αναπροσαρμόζονται όταν οι αποδόσεις μιας τράπεζας θα είναι αρνητικές.

Αποφασισμένες οι ΗΠΑ

«Δεν θα αποχωρήσουμε από τη βαθύτερη οικονομική κρίση μετά τη Μεγάλη Υφεση του ’30, αφήνοντας απαράλλακτες αυτές τις τεράστιες αδυναμίες που οδήγησαν σε αυτήν την τραγική κατάσταση», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Τίμοθι Γκάιτνερ, στο Πίτσμπουργκ, απαντώντας στην ανησυχία των Γερμανών για το πόσο αποφασισμένες είναι οι ΗΠΑ να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις του χρηματοπιστωτικού κλάδου και να επιβάλουν κάποια όρια στα τραπεζικά μπόνους. Είναι μια προοπτική που φοβίζει τη Γουόλ Στριτ και το Σίτι του Λονδίνου, που παίζουν ριζικό ρόλο στην οικονομική δραστηριότητα των ΗΠΑ και της Βρετανίας αντίστοιχα. Η κοινή απόφαση του G20 να επιβληθούν όρια στα τραπεζικά μπόνους είναι ο δρόμος προς τη σωστή κατεύθυνση, με το σύνολο των χωρών να υιοθετούν τις προτάσεις του Συμβουλίου Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (FSB) που δημιούργησαν προ πέντε μηνών. Εκτός των προτάσεων της FSB, αναμένεται να ανακοινωθούν και αυτές του Συμβουλίου Τραπεζικής Εποπτείας της Βασιλείας στα τέλη του έτους, όπου θα γίνουν συστάσεις για αύξηση των ορίων κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών. Παρά ταύτα, ούτε οι προτάσεις της FSB, οι οποίες θα πρέπει να υιοθετηθούν και να νομοθετηθούν από όλες τις κυβερνήσεις, ούτε εκείνες της επιτροπής της Βασιλείας περιλαμβάνουν τον χρηματοοικονομικό κλάδο. Αξιοσημείωτη είναι, πάντως, η στάση των Γάλλων που αρχικά επέμεναν έντονα στην επιβολή ενός διεθνούς κώδικα για τα τραπεζικά μπόνους, ενώ στη συνέχεια συνετάχθησαν με τη θέση των Αμερικανών για τη σύνδεση των μπόνους με την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών.