ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ

Πέρυσι, η Ευρωπαϊκή Ενωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δέσμευσαν 640 δισ. ευρώ για τη σωτηρία των υπερχρεωμένων οικονομιών της περιφέρειας της Ευρωζώνης. Δεχόμενοι πιέσεις από τις δύσπιστες αγορές, οι ηγέτες της Ε. Ε. δημιούργησαν στην προηγούμενη σύνοδο κορυφής μια νέα δομή που επιτρέπει στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) να αποδεσμεύει ολόκληρο το ποσό των 440 δισ. δολαρίων, αν χρειαστεί, και να αγοράζει ομόλογα κατευθείαν από τα κράτη, δηλαδή από την πρωτογενή αγορά. Βελτίωσαν, επίσης, τότε τους όρους δανειοδότησης της Ελλάδας μειώνοντας τα επιτόκια και επιμηκύνοντας τον χρόνο αποπληρωμής. Ωστόσο, όπως συμβαίνει συχνά με τα σπουδαία ευρωπαϊκά σχέδια διάσωσης, υπάρχουν σπουδαίες παραλείψεις. Ενώ ο ευρωπαϊκός μηχανισμός διάσωσης μπορούσε πλέον να αγοράζει ομόλογα στην πρωτογενή αγορά, δεν μπορούσε να τα αγοράζει στη δευτερογενή. Αυτό ενίσχυσε τις πιέσεις στην απρόθυμη Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) να παραμείνει στη θέση της ως ύστατος αγοραστής ομολόγων της περιφερειακής Ευρώπης. Επιπλέον, η συμφωνία παρείχε τη δυνατότητα στον μηχανισμό να αγοράζει ομόλογα μόνο από χώρες που έχουν δεχθεί κεφάλαια διάσωσης. Ως επί το πλείστον, η ΕΚΤ υπήρξε απρόθυμη να παρέμβει επιθετικά. Ετσι, η έλλειψη κάποιου μεγάλου αγοραστή διατηρούσε τις αποδόσεις υψηλά και συνέχιζε να τροφοδοτεί την αβεβαιότητα των αγορών. Κι αυτό συντηρούσε την κρίση χρέους της Ευρώπης. Το σημαντικό αυτό κενό συμπληρώθηκε στην προχθεσινή συμφωνία της συνόδου κορυφής. Η πολιτική συμφωνία που προέκυψε έδωσε τη δυνατότητα στην ΕΚΤ να ξεπεράσει τα δικά της καταστατικά κωλύματα κι έτσι ο EFSF θα μπορεί να παρεμβαίνει τόσο στην πρωτογενή όσο και στη δευτερογενή αγορά των ομολόγων με την άδειά της! Με αυτόν τον τρόπο οι Βρυξέλλες επιχειρούν να περάσουν το μήνυμα στις αγορές ότι υπάρχει πλέον φύλακας της Ευρωζώνης ο οποίος διαθέτει πυρομαχικά και ελευθερία στη δράση.

Επίσης, η συμφωνία περιλαμβάνει νέα μείωση των επιτοκίων και επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των δανείων για την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία. Προβλέπεται επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής από 7,5 σε 15 έως και 30 χρόνια και μείωση του επιτοκίου στο 3,5%. Από τη στιγμή που οξύνθηκε η κρίση χρέους της Ευρωζώνης, τον Μάιο του 2010, ο Ζαν-Κλοντ Τρισέ και οι συνάδελφοί του πίεσαν τους Ευρωπαίους ηγέτες να εκπονήσουν το σχέδιο διάσωσης της Ελλάδας με την αγορά ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου. Το αποτέλεσμα είναι να διαθέτει τώρα η Τράπεζα ομόλογα των υπερχρεωμένων χωρών αξίας άνω των 75 δισ. ευρώ. Ο τότε πρόεδρος της Bundesbank, Αξελ Βέμπερ, είχε ταχθεί κατά των αγορών κρατικών ομολόγων, αλλά στη συνέχεια αποχώρησε από την κούρσα διαδοχής της ΕΚΤ και από την Bundesbank. Ορισμένα ελληνικά και ιρλανδικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ενδέχεται να καταρρεύσουν χωρίς τα φθηνά δάνεια που τους παρέχει η ΕΚΤ αποδεχόμενη ως υποθήκη τα υποβαθμισμένα ομόλογά τους. Πολλαπλώς αξιοσημείωτο είναι πως ο κ. Τρισέ υπαναχώρησε πλήρως από την απειλή πως με οποιαδήποτε συμφωνία για το ελληνικό χρέος που θα υποκρύπτει το ενδεχόμενο «πιστωτικού επεισοδίου» ή χρεοκοπίας είτε «επιλεκτικής χρεοκοπίας», η ΕΚΤ δεν θα αποδέχεται ελληνικά ομόλογα ως ενέχυρο για τη χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών. Ευτυχώς… Εάν, όμως, οι οίκοι αξιολόγησης «αντιδράσουν», η Ευρωζώνη εγγυάται ότι θα αμυνθεί και θα βοηθήσει την Ελλάδα παρέχοντας εγγυήσεις και ειδικές χρηματοδοτήσεις προκειμένου να αντιμετωπίσει τις συνέπειες από την υποβάθμιση της ελληνικής οικονομίας σε καθεστώς «επιλεκτικής χρεοκοπίας».