ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το κόστος της πολιτικής ανευθυνότητας

Μέχρι αυτή την εβδομάδα, η Γουόλ Στριτ «σφύριζε αδιάφορα» κάθε φορά που σημείωνε νέο χαμηλό λόγω του αδιεξόδου στις συζητήσεις για το όριο χρέους. Ηταν πεπεισμένη ότι η Ουάσιγκτον θα καταφέρει τελικώς να το αυξήσει εγκαίρως πριν από την προθεσμία της 2ας Αυγούστου.

Πολλοί Ρεπουμπλικανοί πολιτικοί επέμεναν ότι η οικονομία και η χώρα δεν θα επηρεάζονταν από μια στάση πληρωμών. Ως την Τετάρτη, τα πιο συντηρητικά μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων φαίνονταν μάλιστα να την επιθυμούν. Αρνούνταν να στηρίξουν το σχέδιο αύξησης του ορίου -και επιβολής αυστηρών περικοπών δαπανών- του προέδρου της Βουλής, Τζον Μπένερ.

Το κόστος αυτής της ανευθυνότητας πρέπει μάλλον να έχει γίνει σαφές στους πάντες ώς τώρα. Ο μέσος όρος του Dow Jones υποχώρησε σχεδόν κατά 200 μονάδες προχθές και πάνω από 420 από την Παρασκευή, όταν κ. Μπένερ άφησε τον πρόεδρο Ομπάμα να περιμένει ένα τηλεφώνημα που ποτέ δεν έγινε για μια συμφωνία που ποτέ δεν επετεύχθη. Με τους οίκους αξιολόγησης να προειδοποιούν αυστηρά, οι επενδυτές άρχισαν να ζητούν υψηλότερα επιτόκια στα ομόλογα του αμερικανικού Δημοσίου που λήγουν τον Αύγουστο. Οι τιμές έχουν εκτιναχθεί στα ασφάλιστρα κινδύνου, που χρησιμοποιούν οι επενδυτές για να προστατευθούν έναντι πτώχευσης και οι κερδοσκόποι για να ποντάρουν στην πιθανότητα πτώχευσης. Την Τετάρτη, με τον κ. Μπένερ να καλεί τους δικούς του να μην επιδεινώσουν την κατάσταση, αρκετά σκληροπυρηνικά μέλη άρχισαν να αλλάζουν γνώμη και οι πιθανότητες να εγκριθεί το σχέδιό του από τη Βουλή αυξήθηκαν. Ασαφές παραμένει αν αυτό θα ωθήσει την Ουάσιγκτον πιο κοντά σε μια ανεκτή συμφωνία.

Ακόμα και αν αποφευχθεί η πτώχευση, το παρατεταμένο αδιέξοδο έχει αφήσει τις ΗΠΑ ευάλωτες σε απώλεια της βαθμολογίας τους, το ΑΑΑ. Για τους οίκους αξιολόγησης το ζήτημα είναι το πολιτικό ρίσκο. Που είναι ιδιαιτέρως υψηλό αν η όποια συμφωνία αυξήσει το όριο χρέους μόνο ώς τις αρχές του ερχόμενου έτους, όπως προβλέπει το σχέδιο του κ. Μπένερ. Οι πιθανές επιπτώσεις μιας υποβάθμισης περιλαμβάνουν ακόμα μεγαλύτερο έλλειμμα, καθώς τα υψηλότερα επιτόκια θα αυξήσουν το κόστος δανεισμού για την κυβέρνηση, αλλά και υψηλότερο κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και καταναλωτές. Καθώς τα χρήματα που θα μπορούσαν να δαπανηθούν ή να επενδυθούν θα διοχετεύονται στην πληρωμή του χρέους, η οικονομία θα επιβραδυνθεί ακόμα περισσότερο και η ανεργία θα αυξηθεί.

Τις συνέπειες θα επιδεινώσει η απόσυρση των μέτρων στήριξης της οικονομίας. Οι δραστικές περικοπές δαπανών που μπορεί να συνοδεύσουν μια συμφωνία θα επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο. Οι χρηματιστηριακές αγορές μπορεί επίσης να αντιδράσουν σε μια υποβάθμιση, καθώς μια τέτοια εξέλιξη ίσως πυροδοτήσει πληρωμές για στοιχήματα σε παράγωγα, υποχρεώσεις που ίσως να μην μπορούν να καλυφθούν.

Τέλος, μια υποβάθμιση θα είναι πλήγμα για την αξιοπιστία και το κύρος των ΗΠΑ, πόσο μάλλον επειδή θα έχει συμβεί τόσο λίγο καιρό μετά την παγκόσμια κρίση που πυροδότησαν οι ίδιες οι ΗΠΑ. Οπως έγραψε προ ημερών ανταποκριτής της γερμανικής Die Welt, «από την αμερικανική κρίση του 21ου αιώνα μπορεί να προέλθει η πτώση της κυρίαρχης δύναμης του 20ού». Ολοι θα πρέπει να ανησυχούμε.