ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Βαρύ το τίμημα της υποβάθμισης για S&P

Ο Ντέβεν Σάρμα υπέβαλε χθες την παραίτησή του από τη θέση του προέδρου της Standard & Poor’s, μόλις 19 ημέρες μετά την υποβάθμιση της αμερικανικής οικονομίας από τον οίκο πιστοληπτικής αξιολόγησης και εν μέσω ερευνών του αμερικανικής Δικαιοσύνης εις βάρος του. Η αναθεώρηση της πιστοληπτικής αξιολόγησης των ΗΠΑ στις 5 Αυγούστου από την κατηγορία ΑΑΑ στην ΑΑ+ οδήγησε σε συντριβή τη Wall Street και τις διεθνείς αγορές, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, αλλά και τον υπουργό Οικονομικών, Τίμοθι Γκάιτνερ, να ασκούν έντονη κριτική στη Standard & Poor’s για την υποβάθμιση.

Συν τοις άλλοις, η παραίτηση που κ. Σάρμα λαμβάνει χώρα σε μια αρκετά πιεστική συγκυρία για τη Standard & Poor’s αλλά και τη μητρική της, McGraw-Hill. Από τη μια πλευρά, η εταιρεία επενδύσεων Jana Partners και το καναδικό συνταξιοδοτικό ταμείο Ontario Teachers, μέτοχοι της McGraw-Hill ασκούν πιέσεις για την αναδιάρθρωση των δραστηριοτήτων της εταιρείας. Από την άλλη πλευρά, ο ρόλος της Standard & Poor’s στην τελευταία χρηματοπιστωτική κρίση διερευνάται από το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ. Ο οίκος θεωρείται υπόλογος ότι βαθμολόγησε υψηλά επενδυτικά προϊόντα που, εν τέλει, αποδείχθηκαν τοξικά για το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα. Η κρίση που ξέσπασε το 2007 στην αμερικανική αγορά στεγαστικής πίστης και παρέλυσε το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα την επόμενη διετία οδήγησε σε διαγραφές και απώλειες άνω του 1,6 τρισ. δολαρίων, διεθνώς. Προκάλεσε παγκόσμια ύφεση που αποτέλεσε το έναυσμα για τα οικονομικά προβλήματα ισχυρών και μη κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η Standard & Poor’s προσέλαβε τον κ. Σάρμα προ πενταετίας και του ανέθεσε καθήκοντα προέδρου ένα χρόνο μετά, ενώ ήταν στέλεχος της μητρικής McGraw-Hill από το 2002.

Εν κατακλείδι, κατά την υψηλή εποπτεία του ινδικής καταγωγής κ. Σάρμα, ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης διήνυσε μια από τις πιο ταραχώδεις περιόδους λόγω της αγανάκτησης της κοινής γνώμης από την αδράνεια των οίκων να προειδοποιήσουν εγκαίρως για τους κινδύνους της κρίσης στην αγορά στεγαστικής πίστης των ΗΠΑ. Εν συνεχεία, οι διαδοχικές υποβαθμίσεις των οικονομιών στην περιφέρεια της Ευρωζώνης από τους οίκους Standard & Poor’s, Moody’s και Fitch όταν οι Ευρωπαίοι πολιτικοί ηγέτες κατέβαλαν προσπάθειες για την επίλυση μιας πρωτοφανούς δημοσιονομικής κρίσης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Η μητρική της Standard & Poor’s αρνείται, ωστόσο, ότι η αντικατάσταση του κ. Σάρμα από τον Ντάγκλας Πέτερσον, υψηλόβαθμο στέλεχος της Citigroup, από τις 12 Σεπτεμβρίου συνδέεται με την υποβάθμιση της μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου.

Η υποβάθμιση της αμερικανικής οικονομίας, όμως, αποκλειστικά από την Standard & Poor’s στις αρχές Αυγούστου ενέτεινε δραματικά ένα ήδη τεταμένο κλίμα αβεβαιότητας, ενώ το υπουργείο Οικονομικών επισήμανε ότι είχαν υποτιμηθεί εκτιμήσεις για την αύξηση του χρέους κατά 2 τρισ. δολάρια. Ο οίκος, παραδεχόμενος το λάθος του, επέμεινε ότι δεν επηρεάζει την τελική απόφαση για τη νέα, χαμηλότερη βαθμολογία των ΗΠΑ. Οι επιπτώσεις ήταν σαρωτικές. Από τις 5 έως τις 12 Αυγούστου, οι διεθνείς αγορές απώλεσαν 7,6 τρισ. δολάρια.

Η Standard & Poor’s είχε διατηρήσει τη βαθμολογία της αμερικανικής επενδυτικής εταιρείας Lehman Brothers στην ανώτατη κλίμακα τρεις ημέρες πριν από την κατάρρευσή της, ένα γεγονός που προκάλεσε την κλιμάκωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης στα μέσα Σεπτεμβρίου του 2008. Ο Χάρολντ Μακ-Γκρόου, διευθύνων σύμβουλος της MacGraw-Hill υπογράμμισε σε επιστολή ότι «η εταιρεία είναι ευγνώμων για τη συμβολή του κ. Σάρμα στην ηγεσία της Standard & Poor’s». Θα παραμείνει στον οίκο μέχρι τα τέλη του έτους, αναλαμβάνοντας συμβουλευτικό ρόλο.