ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Απειλή επισιτιστικής κρίσης στις ΗΠΑ, λόγω μείωσης παραγωγής από την ξηρασία

Χειρότερη ακόμα και από εκείνη του 2007–08 προδιαγράφεται η άνοδος των τιμών, που θεωρείται αναπόφευκτο να πυροδοτήσει η παρατεταμένη ξηρασία στις ΗΠΑ, η χειρότερη των τελευταίων 50 ετών. Οι τιμές των σιτηρών ακόμα δεν έχουν αγγίξει επίπεδα ρεκόρ. Ωστόσο, το πρόσφατο ράλι τις έχει ενισχύσει περισσότερο από 50% μέσα σε μόλις πέντε εβδομάδες. Πλέον, ξεπερνούν ακόμα και εκείνες μετά την απαγόρευση των εξαγωγών που επέβαλε η Ρωσία το 2010. Αναλυτές παραδέχονται στην εφημερίδα Financial Times ότι «πρώτη φορά μέσα σε 30 χρόνια τίθεται ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα προσφοράς και ζήτησης λόγω καιρού», το οποίο «δεν επιδέχεται καν σύγκριση με την περίοδο 2007–08». Μάλιστα, τονίζουν ότι «η καταστροφή σήμερα στις αμερικανικές καλλιέργειες είναι πραγματική, ενώ ώς ένα βαθμό το ράλι των τιμών το 2008 είχε κερδοσκοπικά κίνητρα». Η ξηρασία στις ΗΠΑ, που καλύπτουν σχεδόν το 50% των παγκόσμιων αναγκών σε καλαμπόκι και μεγάλο μέρος τους σε σόγια και σιτηρά, έχει επιπτώσεις που εκτείνονται πολύ πέρα από τα σύνορά της, φθάνοντας έως και την Αίγυπτο και την Κίνα.

Η πιθανότητα να προκαλέσει μια νέα Αραβική Ανοιξη είναι ο λόγος για τον οποίο ο νέος γύρος ραγδαίας ανόδου των τιμών εγείρει φόβους. Ο Ζοζέ Γκραζιάνο ντα Σίλβα, γενικός διευθυντής του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του ΟΗΕ, δήλωσε στους Financial Times ότι ανησυχεί ιδιαίτερα για τις πιθανές επιπτώσεις «ιδίως στους ευάλωτους και τους φτωχούς, που δαπανούν μέχρι και το 75% του εισοδήματός τους σε τρόφιμα». Το 2007–08, το ράλι των τιμών πυροδότησε εξεγέρσεις σε όλο τον κόσμο, από το Μπανγκλαντές μέχρι την Αϊτή, καθώς οι πεινασμένοι της υφηλίου ξεπέρασαν το 1 δισ. άτομα.

Σήμερα, πάντως, οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι η κατάσταση είναι «πολύ καλύτερη» από το 2008, καθώς βασικά είδη διατροφής για τους φτωχούς του κόσμου όπως το ρύζι και τα σιτηρά παραμένουν εν αφθονία, συγκρατώντας μία ακόμα μεγαλύτερη άνοδο των τιμών. «Οι τιμές είναι υψηλότερες, όμως δεν βλέπουμε αυτήν τη στιγμή ακραίες ελλείψεις σιτηρών όπως τότε», υποστηρίζουν. Σύμφωνα με την οργάνωση Save the Children, «η ξηρασία και οι υψηλές τιμές έχουν κάνει πολλούς ανθρώπους να διαβούν τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο να μπορούν να τα βγάλουν πέρα και το να μην μπορούν». Στις ΗΠΑ, οι προβλέψεις για την παραγωγή καλαμποκιού κάνουν λόγο για τη μεγαλύτερη μείωση της τελευταίας 25ετίας. Την Πέμπτη, η τιμή του στην αγορά πρώτων υλών του Σικάγου κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ στα 8,16 δολάρια το μπούσελ και εκτιμάται πως θα αναρριχηθεί πάνω από τα 9 δολάρια ώς τις αρχές Αυγούστου, αν δεν σημειώσει σημαντική βελτίωση ο καιρός στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον κ. Γκραζιάνο ντα Σίλβα, ο FAO θα συγκαλέσει διακυβερνητική σύνοδο κορυφής πριν από τα τέλη του έτους με θέμα την ασφάλεια των τροφίμων.