ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τα βήματα προς τη βιωσιμότητα του χρέους

Η ελλιπής υλοποίηση των δεσμεύσεων που η Ελλάδα ανέλαβε έως σήμερα σε συνδυασμό με τη βαθιά ύφεση και τη μαζική εκροή καταθέσεων έχουν δημιουργήσει μια περίπλοκη κατάσταση για τη χώρα και την Ευρώπη. Η γαλλική τράπεζα BNP Paribas υπολογίζει ότι το δημόσιο χρέος της Ελλάδας θα φθάσει στα 335 δισ. ευρώ στα τέλη του 2012, υπό την προϋπόθεση ότι θα καταβληθούν οι επόμενες δόσεις από την τρόικα.

Παράλληλα, το ΑΕΠ θα συρρικνωθεί κατά 6%, τουλάχιστον, στα 202 δισ. ευρώ, αυξάνοντας το χρέος στο 166% του ΑΕΠ.

Η αύξηση του ελληνικού χρέους είναι εύλογο να προκαλέσει μεγάλη ανησυχία στους «θεσμικούς πιστωτές» της. Σε μια νέα αναδιάρθρωση με «κούρεμα» των ομολόγων, τις μεγαλύτερες απώλειες θα επωμισθεί η τρόικα, δηλαδή το ΔΝΤ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τα μέλη της Ευρωζώνης. Στην προηγούμενη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους (PSI) οι θεσμικοί πιστωτές είχαν διαφύγει αυτού του κινδύνου.

Οι απώλειες απορροφήθηκαν, κυρίως, από ιδιώτες επενδυτές. Εάν ο επίσημος τομέας (κράτη, κεντρικές τράπεζες) επιθυμούν να αποφύγουν ένα OSI (Official Sector Involvement) τόσο οδυνηρό όσο το PSI τότε θα πρέπει να επαναφέρουν τη χώρα σε φερέγγυα κατάσταση.

Τρία είναι τα βασικά βήματα που πρέπει να γίνουν για να μειωθεί το χρέος της Ελλάδας έως και 40% του ΑΕΠ. Πρώτον, η ΕΚΤ θα πρέπει να πουλήσει τα ελληνικά κρατικά ομόλογα αξίας 50 δισ. ευρώ από το Πρόγραμμα Αγοράς Ομολόγων στα ευρωπαϊκά ταμεία EFSF ή ESM ακόμη και με ζημίες. Η ΕΚΤ θα μπορούσε να πουλήσει τα ελληνικά ομόλογα στο EFSF στα 70 σεντς ανά ευρώ. Εν συνεχεία, το EFSF μπορεί να τα ανταλλάξει με νέο δάνειο μεγαλύτερης διάρκειας προς την Ελλάδα. Ετσι, οι υποχρεώσεις της Ελλάδας θα μειωθούν κατά 15 δισ. ευρώ ή 7,4% του ΑΕΠ, δίνοντας μεγαλύτερα περιθώρια στην αποπληρωμή των δανείων της.

Δεύτερον, η Ευρωζώνη θα μπορούσε να επιδοτήσει με δάνειο από το EFSF και το ESM την αγορά των ελληνικών ομολόγων 62 δισ. ευρώ που προέκυψαν από το PSI. Μια προσφορά στα 25 σεντς ανά ευρώ είναι λίαν ελκυστική σε σχέση με τις τρέχουσες, χαμηλότερες τιμές στην αγορά. Ενα ποσοστό ιδιωτών επενδυτών θα μπορούσε να ανταλλάξει, για παράδειγμα, ελληνικά ομόλογα 48 δισ. ευρώ με τίτλους 12,5 δισ. ευρώ από το EFSF, οδηγώντας σε μείωση του ελληνικού χρέους κατά 37,5 δισ. ευρώ ή 18,6% του ΑΕΠ. Μια τέτοια ανταλλαγή προϋποθέτει την εκχώρηση νέων πιστώσεων στην Ελλάδα που μπορούν να δοθούν με ενέχυρα κρατικά περιουσιακά στοιχεία που πρόκειται να ιδιωτικοποιηθούν. Ετσι κάθε ευρώ που θα αντλείται από μια ιδιωτικοποίηση θα ακύρωνε κρατικό χρέος τεσσάρων ευρώ.

Τρίτον, η Ελλάδα δικαιούται ίση μεταχείριση με την Ισπανία και άλλους αποδέκτες πακέτων διάσωσης. Να μπορέσει δηλαδή να μεταφέρει από το Ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στον ESM τα κεφάλαια που δανείστηκε για τη στήριξη των εγχώριων τραπεζών όταν, ασφαλώς, θα έχει δημιουργηθεί ένα ενιαίο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις τράπεζες της Ευρωζώνης. Οι τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη λάβει 18,5 δισ. ευρώ από το ΕFSF και υπολογίζεται ότι θα χρειαστούν ακόμη 12 δισ. ευρώ. Εν ολίγοις, το χρέος της Ελλάδας μπορεί να μειωθεί κατά 83 δισ. ευρώ ή 41,1% του ΑΕΠ. Μια τόσο μεγάλη μείωση των υποχρεώσεων της Ελλάδας θα μπορούσε να μειώσει το χρέος ως προς το ΑΕΠ στο 120%, ένα ποσοστό που θεωρείται βιώσιμο στην Ευρώπη.

* Ο Ρίτσαρντ Ντέιτζ είναι ιδρυτής και πρόεδρος της VR Capital Group Ltd.