ΕΚΤ

Το κοινωνικό προφίλ της ΕΚΤ

Το κοινωνικό προφίλ της ΕΚΤ

Από τότε που ανέλαβε τα ηνία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) πριν από ένα έτος, η Κριστίν Λαγκάρντ έστρεψε την προσοχή σε κοινωνικά θέματα, όπως κλιματική αλλαγή και ανισότητα, με αποτέλεσμα η ΕΚΤ να διευρύνει τους ορίζοντές της αλλά και να εκτεθεί περισσότερο σε επιθέσεις που σίγουρα θα δοκιμάσουν την ανεξαρτησία της. 

Οι προσπάθειες της Λαγκάρντ να χρησιμοποιήσει την επιρροή της κεντρικής τράπεζας της Ευρωζώνης για να πολεμήσει το φαινόμενο του θερμοκηπίου, τις ανισότητες μεταξύ των δύο φύλων αλλά και την εισοδηματική ανισότητα, επισκιάστηκαν από την πανδημία του κορωνοϊού και τη βαθιά ύφεση που ακολούθησε. Παρ΄όλα αυτά, θα μπορούσαν να αναμορφώσουν τον πιο ισχυρό θεσμό της Ευρωζώνης και να επαναπροσδιορίσουν τον ρόλο των κεντρικών τραπεζών σε μία εποχή όπου η απειλή του πληθωρισμού έχει εξαφανιστεί. 

Σε αντίθεση με τη Fed, που έχει διπλή εντολή, να διατηρεί τη σταθερότητα των τιμών και να στηρίζει την απασχόληση, η ΕΚΤ καλείται να κρατά σταθερές τις τιμές, στηρίζοντας εν συνεχεία τις «γενικές οικονομικές πολιτικές» της Ε.Ε.. Σε αντίθεση με τους προκατόχους της – όλοι άνδρες με πτυχία στα οικονομικά και με πείρα δεκαετιών στον κόσμο των κεντρικών τραπεζών – η πρώην πολιτικός Λαγκάρντ έχει επιδείξει την πρόθεσή της να χρησιμοποιήσει την επιρροή της για να προωθήσει το γενικότερο κοινωνικό καλό στην Ευρωζώνη. «Παρότι τα θέματα αυτά δεν υπάγονται στις παραδοσιακές σφαίρες της νομισματικής πολιτικής με τις οποίες ασχολούνται οι οικονομολόγοι, θα πρέπει να διευρύνουμε τους ορίζοντες της ΕΚΤ και να ασχοληθούμε και με αυτά τα ζητήματα», ανέφερε η Λαγκάρντ. Για την ΕΚΤ, αυτή είναι μία νέα αποστολή. 

Ο πρώην πρόεδρος Ζαν Κλοντ Τρισέ θα έλεγε ότι η αντιμετώπιση του πληθωρισμού ήταν το μοναδικό «αγκάθι» στο έργο της ΕΚΤ, ενώ ο Ντράγκι συχνά προειδοποιούσε για τον κίνδυνο κάποιοι γραφειοκράτες να κινηθούν πέρα από το στενό ορισμό της εντολής τους. Το τί σημαίνει ακριβώς το «κοινωνικό πρόσωπο» της ΕΚΤ αυτό θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα της αναθεώρησης της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, της πρώτης εδώ και 17 έτη. Ωστόσο, η Λαγκάρντ έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι είναι αποφασισμένη να εγκαταλείψει την ουδετερότητα στις αγορές ενεργητικού και να λάβει πολύ πιο σοβαρά υπόψη τον κίνδυνο της κλιματικής αλλαγής. 

Ο τρόπος με τον οποίο η Λαγκάρντ μεταφράζει την εντολή της κεντρικής τράπεζας έχει ήδη ενοχλήσει κάποιους, ειδικά στη Γερμανία, που ισχυρίζονται ότι η ΕΚΤ γίνεται πιο πολιτική καθώς αναμειγνύεται με κοινωνικά ζητήματα χωρίς να έχει την έγκριση ή τα σωστά εργαλεία για να το κάνει. Η κριτική αυτή θα μπορούσε να μετατραπεί σε υπαρκτή απειλή, εάν ο μεγαλύτερος μέτοχος της ΕΚΤ, η Γερμανία, αισθανθεί ότι αποξενώνεται. 

Οι υποστηρικτές πάντως της Λαγκάρντ αντιτείνουν ότι μία στενή ερμηνεία της εντολής της ΕΚΤ ουδέποτε τη θωράκισε από πολιτικές επικρίσεις, ενώ το να αγνοεί κοινωνικά θέματα το μόνο που θα μπορούσε να κάνει είναι να ενισχύσει την αντίληψη ότι η ΕΚΤ δεν συμβαδίζει με την εποχή της. Μέλη του Ευρωκοινοβουλίου, που εποπτεύουν την ΕΚΤ, ρωτούν τακτικά γιατί η ΕΚΤ δεν κάνει περισσότερα για τις θέσεις εργασίας ή για το κλίμα, λαμβάνοντας υπόψη το τεράστιο οικονομικό «οπλοστάσιο» και τον ισολογισμό της που φθάνει τα 7 τρισ.ευρώ. Ηδη, αρκετοί διαμορφωτές πολιτικής της ΕΚΤ ακολουθούν τις θέσεις της Λαγκάρντ. Ωστόσο, ο Γερμανός συνάδελφός της, Γενς Βάιντμαν, εμφανίζεται σκεπτικός διαμηνύοντας ότι η ΕΚΤ «δεν έχει εντολή να ακολουθεί από μόνη της άλλους στόχους ή να παίζει ενεργό ρόλο σε άλλους τομείς πολιτικής». Ηδη, την Ανοιξη, το ανώτατο γερμανικό δικαστήριο απεφάνθη ότι η ΕΚΤ ξεπέρασε τις δυνάμεις της με τις τεράστιες αγορές κρατικών ομολόγων. 

O Kλέμενς Φουστ, επικεφαλής του γερμανικού οικονομικού ινστιτούτου Ifo, υποστηρίζει ότι τα σχέδια της Λαγκάρντ για την κλιματική αλλαγή είναι αντιδημοκρατικά, ενώ ο Φρίντριχ Χέινμαν, ερευνητής στο επίσης γερμανικό ινστιτούτο ZEW, πρεσβεύει ότι η ΕΚΤ δεν έχει εντολή για πολλά από αυτά τα κοινωνικά ζητήματα.  

 
  
   

EKT