ΑΓΟΡΕΣ

Mπορεί το ευρώ να απειλήσει την κυριαρχία του δολαρίου;

Φωτ.EPA/SEDAT SUNA

Για καιρό ήταν στη «σκιά» του ισχυρότερου αντιπάλου του στις διεθνείς αγορές, με το δολάριο να αποτελεί το κυρίαρχο νόμισμα στα παγκόσμια συναλλαγματικά αποθέματα και στις διεθνείς πληρωμές. Φαίνεται όμως πως ήλθε η ώρα για το ευρώ να περάσει στην αντεπίθεση. Για πρώτη φορά από τον Φεβρουάριο του 2013, το ευρώ κατάφερε να υποσκελίσει το δολάριο και να αποτελέσει το κυρίαρχο νόσμισμα στις διεθνείς πληρωμές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος SWIFT -που διαχειρίζεται τις διασυνοριακές συναλλαγές για λογαριασμό περισσότερων από 11.000 χρηματοπιστωτικών οργανισμών σε 200 χώρες του κόσμου- περίπου το 37,82% των συναλλαγών σε μετρητά πραγματοποιήθηκαν τον προηγούμενο μήνα σε ευρώ, στο υψηλότερο ποσοστό της τελευταίας επταετίας και σημειώνοντας αύξηση άνω των έξι ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με τα αντίστοιχα επίπεδα στα τέλη της προηγούμενης χρονιάς. Το δολάριο έπεται σε δεύτερη θέση, με τη χρήση του στις διεθνείς πληρωμές να υποχωρεί περίπου 4,6 ποσοστιαίες μονάδες, στο 37,64% του συνόλου των συναλλαγών και έχοντας απομακρυνθεί από τα υψηλά του Απριλίου 2015, τότε που σχεδόν το ήμισυ των παγκόσμιων συναλλαγών(45,3%) ήταν σε δολάρια. Ακολουθεί η βρετανική στερλίνα και το ιαπωνικό γιέν, ενώ το δολάριο Καναδά κατάφερε να υποσκελίσει το κινεζικό γιουάν και να καταλάβει την πέμπτη θέση, όπως δείχνουν τα στοιχεία του SWIFT.

mporei-to-eyro-na-apeilisei-tin-kyriarchia-toy-dolarioy0

Η υποχώρηση της παρουσίας του δολαρίου οφείλεται σε αρκετούς παράγοντες. Η σινο-αμερικανική εμπορική αντιπαράθεση, η ύφεση που απειλεί την παγκόσμια οικονομία εξαιτίας της πανδημίας, αλλά και οι προκλήσεις σε πολιτικό επίπεδο, με το πρόσφατο «θρίλερ» των αμερικανικών εκλογών, υπονομεύουν τη «λάμψη» του αμερικανικού νομίσματος. Το δολάριο έχει απομακρυνθεί 11% από τα υψηλά του Μαρτίου, όπως δείχνει η πορεία του συναλλαγματικού δείκτη του Bloomberg, με πολλούς παρατηρητές και παράγοντες της αγοράς να προβλέπουν ακόμη μεγαλύτερη πτώση της αξίας του.

Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι το δολάριο θα περάσει στο περιθώριο στο άμεσο μέλλον. Εξάλλου, οι ΗΠΑ παραμένουν η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, με το δολάριο να παραμένει το κορυφαίο χρηματοδοτικό νόμισμα, όπως διαπιστώνει σε έκθεσή της η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών(BIS). Περίπου το 85% των συναλλαγών ξένου συναλλάγματος είναι έναντι του δολαρίου, με το αμερικανικό νόμισμα να αντιπροσωπεύει το 61% των παγκόσμιων αποθεμάτων ξένου συναλλάγματος, αναφέρει η BIS,νγια να προσθέσει ότι περίπου το ήμισυ των συναλλαγών στο παγκόσμιο εμπόριο γίνονται σε δολάρια.

Όσον αφορά το κινεζικό γιουάν, μπορεί η Κίνα να αποτελεί τη δεύτερη οικονομική υπερδύναμη, απέχει όμως από την υλοποίηση του στόχου της για διεθνοποίηση του εθνικού της νομίσματος, παρά τα βήματα που έχουν γίνει προς αυτή την κατεύθυνση, με σημαντικότερο την ένταξη του γιουάν στο «καλάθι» νομισμάτων που συνθέτουν τα Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. 

Το ποσοστό του γιουάν στο σύνολο των διεθνών πληρωμών υποχώρησε στο 1,66%, στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Απρίλιο. Το κινεζικό νόμισμα ήταν στην 35η θέση τον Οκτώβριο του 2010, όταν άρχισε το SWIFT να κρατάει στοιχεία για την κατάταξη των νομισμάτων. Κατάφερε να αναρριχηθεί στην έκτη θέση το 2014, με την παρουσία του στις διεθνείς πληρωμές να μην υπερβαίνει το 2%.