ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον για την επενδυτική συμφωνία Ε.Ε. – Κίνας

antidraseis-stin-oyasigkton-gia-tin-ependytiki-symfonia-e-e-kinas-561213469

Μία ημέρα μετά την υπογραφή συμφωνίας ανάμεσα στην Ε.Ε. και στην Κίνα για τις διμερείς επενδύσεις, τα αμερικανικά ΜΜΕ σχολιάζουν την είδηση ως μείζονα διπλωματική επιτυχία του Πεκίνου. Σε τόνο μάλλον επικριτικό για τις Βρυξέλλες που εκώφευσαν στις επικρίσεις της Ουάσιγκτον για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το Πεκίνο, το αμερικανικό δίκτυο CNN αναφέρει ότι η συμφωνία θα προσφέρει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις μεγαλύτερη πρόσβαση στην κινεζική αγορά.

Στάση αναμονής

Τονίζει, ωστόσο, ότι προτού καταλήξουν οι δύο πλευρές σε συμφωνία, σύμβουλοι του νεοεκλεγέντος προέδρου Τζο Μπάιντεν είχαν ήδη ζητήσει από τους Ευρωπαίους ηγέτες να τηρήσουν στάση αναμονής ώστε να αντιμετωπίσουν το ζήτημα από κοινού με τη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ όταν αναλάβει καθήκοντα τον Ιανουάριο. 

Οπως τονίζει το αμερικανικό δίκτυο, το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον προχώρησαν ερήμην της σε προσέγγιση με το Πεκίνο καλλιεργεί αμφιβολίες για το κατά πόσον θα μπορέσει η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ να επιτύχει τη δημιουργία  κοινού μετώπου για την αντιμετώπιση της κινεζικής επέλασης. 

Πολλώ δε μάλλον αν η Ε.Ε., η μεγαλύτερη ενιαία εμπορική ζώνη στον κόσμο, προσδεθεί περισσότερο στο άρμα της Κίνας.

Οι σχετικές διαπραγματεύσεις είχαν αρχίσει από το 2013, αλλά προσέκρουαν σε ριζικές διαφωνίες ανάμεσα σε Βρυξέλλες και Πεκίνο. Μεταξύ άλλων η προσέγγιση τορπιλίστηκε επανειλημμένως όταν η Ε.Ε. έθεσε θέμα σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αιτία είχαν σταθεί οι κατηγορίες κατά του Πεκίνου ότι χρησιμοποιεί μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας των Ουιγούρων ως δεσμώτες σε καταναγκαστική εργασία στη δυτική επαρχία Σινγιάνγκ. Οργανώσεις για την προστασία των δικαιωμάτων καταγγέλλουν μάλιστα πως σε αυτήν την κινεζική επαρχία λειτουργούν στρατόπεδα συγκέντρωσης ή «αναμόρφωσης», στα οποία κρατούνται δύο εκατομμύρια μουσουλμάνοι. Από την πλευρά του το Πεκίνο αρνείται κατηγορηματικά τις σχετικές καταγγελίες, χωρίς, ωστόσο, να έχει πείσει, όπως φαίνεται από τις αντιδράσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων. Ενδεικτικό ήταν το μήνυμα που έστειλε μέσω Τwitter ο ευρωβουλευτής Γκι Φερχόφσταντ, ότι «από τη Σινγιάνγκ μας έρχονται ιστορίες τρόμου και οι Βρυξέλλες ετοιμάζονται να υπογράψουν συμφωνία με την Κίνα, αλλά υπό τις υπάρχουσες συνθήκες οι δεσμεύσεις του Πεκίνου για σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν αξίζουν ούτε το χαρτί πάνω στο οποίο συντάχθηκαν».

Σφάλμα

Είχε προηγηθεί ανάλογα έντονη αντίδραση από τον προεδρεύοντα της επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με την Κίνα, Ράινχαρντ Μπιούτικοφερ, που λίγες ώρες προτού υπογραφεί η συμφωνία τη χαρακτήρισε «μείζον στρατηγικό σφάλμα». Με μήνυμά του στο Τwitter, μάλιστα, ο κ. Μπιούτικοφερ χαρακτήρισε «γελοίο» εκ μέρους της Ε.Ε. να παρουσιάζει ως επιτυχία τις δεσμεύσεις που ανέλαβε το Πεκίνο –στο πλαίσιο της συμφωνίας– να σεβαστεί τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Από την πλευρά της, η Κομισιόν υποστηρίζει πως πρόκειται για μια συμφωνία παρεμφερή με την προκαταρκτική συμφωνία που υπέγραψε τον Ιανουάριο του 2020 ο απερχόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζιπίνγκ. Με σχετικό μήνυμά της στο Τwitter η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε πως η επίμαχη συμφωνία θα «προασπίσει τα συμφέροντα» της Ενωσης ενώ θα «προωθήσει τις κεντρικές αξίες της». Στο σκεπτικό της έχει άλλωστε υποστηρίξει ότι, υπογράφοντας τη συμφωνία για τις επενδύσεις, η Ε.Ε. αποκτά έναν σημαντικό «μοχλό» για να ασκεί πιέσεις στην Κίνα σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και καταναγκαστικής εργασίας.