ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

«Μάχη» Κουρδιστάν – Ιράκ για τον θησαυρό του πετρελαίου

machi-koyrdistan-amp-8211-irak-gia-ton-thisayro-toy-petrelaioy-2036981

Με τα αποθέματά του σε υδρογονάνθρακες να φθάνουν τα 45 δισ. βαρέλια πετρελαίου και τα έξι τρισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, το αυτόνομο ιρακινό Κουρδιστάν επιχειρεί να εμπορευθεί ελεύθερα τους ενεργειακούς του πόρους παρακάμπτοντας τη Βαγδάτη, από την οποία επιδιώκει την πλήρη ανεξαρτητοποίησή του. Η παραγωγή κουρδικού πετρελαίου αυξάνεται ταχύτατα από τον Μάιο, οπότε άρχισε να λειτουργεί αγωγός που συνδέει απευθείας το Κουρδιστάν με την Τουρκία στο λιμάνι του Τσεϊχάν. Εκεί καταφθάνουν περίπου 120.000 τόνοι κουρδικού πετρελαίου την ημέρα. Μέχρι στιγμής, το Κουρδιστάν έχει διοχετεύσει στην Τουρκία 6,2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου.

Μεγάλες δυνατότητες

Ο Κούρδος ηγέτης Μασούντ Μπαρζανί εκτιμά πως η παραγωγή πετρελαίου θα εκτιναχθεί στην περιοχή από τα 400.000 βαρέλια την ημέρα, που είναι σήμερα, στο ένα εκατ. βαρέλια την ημέρα το επόμενο έτος, για να διπλασιασθεί το 2019. Παράλληλα, όμως, κυβερνητικοί αξιωματούχοι εκτιμούν πως η χώρα πρέπει να εξάγει 400.000 βαρέλια την ημέρα για να αντεπεξέρχεται στις ανάγκες της. Οπως αναφέρει το Bloomberg, η αυτόνομη περιοχή του Κουρδιστάν αποτελεί μια όαση σχετικής ηρεμίας μέσα στην κλιμακούμενη βία του Ιράκ και ιδιαιτέρως από τις 11 Ιουλίου, οπότε οι Κούρδοι αντάρτες Πεσμεργκά ανέλαβαν τον έλεγχο των πετρελαιοπηγών του Κιρκούκ και του Μπαΐ Χασάν.

Ο γαλλικός πετρελαϊκός κολοσσός Total θεωρεί το Κουρδιστάν ασφαλή περιοχή για τις δραστηριότητές του εξόρυξης. Οπως δήλωσε προσφάτως ο Εμανουέλ ντε Γκιλεμπόν, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας στο Ιράκ, η Total σκοπεύει να αντλήσει σε τουλάχιστον δύο πετρελαιοπηγές στο Κουρδιστάν το επόμενο έτος και αξιολογεί τις τοπικές πετρελαιοπηγές μαζί με τους εταίρους της στην περιοχή Marathon Oil Corp και Oil Search.

Η Βαγδάτη θεωρεί, όμως, κλοπή την προσπάθεια των Κούρδων να εμπορευθούν το πετρέλαιό τους παρακάμπτοντάς την. Με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, Βαγδάτη και Κιρκούκ διαπραγματεύθηκαν συμφωνία για τις εξαγωγές κουρδικού πετρελαίου, που προέβλεπε πως το Ιράκ θα προόριζε για το Κουρδιστάν το 17% του προϋπολογισμού της, θα προσέφερε στους Κούρδους περισσότερο έλεγχο στο πετρέλαιό τους αλλά και θα απελευθέρωνε τις παγωμένες πληρωμές προς το Κουρδιστάν, ύψους πέντε δισ. δολαρίων. Οι συνομιλίες κατέρρευσαν, όμως και το Κουρδιστάν άρχισε να διοχετεύει πετρέλαιο στην Τουρκία, προκαλώντας τις αντιδράσεις της Βαγδάτης.

Οι απειλές των Ιρακινών

Στις 22 Μαΐου το δεξαμενόπλοιο «United Leadership» απέπλευσε από το λιμάνι του Τσεϊχάν στην Τουρκία με φορτίο κουρδικού αργού αξίας 100 εκατ. δολ. Οπως σχολιάζει δημοσίευμα της Wall Street Journal, το πλοίο άρχισε να περιφέρεται στη Μεσόγειο «έχοντας τη δυναμική να αλλάξει την αγορά πετρελαίου και τη γεωπολιτική της Μέσης Ανατολής». Αμέσως όμως η Βαγδάτη υπέβαλε αίτηση διαιτησίας κατά της Τουρκίας στο Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο ζητώντας αποζημίωση ύψους 250 εκατ. δολαρίων. Απείλησε, άλλωστε, να αποκλείσει από τα πολύ μεγαλύτερα αποθέματα του Νότου του Ιράκ όσους αγοράσουν πετρέλαιο από τους Κούρδους. Ετσι, ύστερα από περιπλάνηση δύο εβδομάδων, το δεξαμενόπλοιο αγκυροβόλησε σε λιμάνι του Μαρόκου όπου και παραμένει με το φορτίο του ανέγγιχτο. Οταν επιχείρησε να το παραδώσει, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών προειδοποίησε το Μαρόκο για το ενδεχόμενο εναντίον του αγωγής.

Από τον Ιούνιο έχουν αποπλεύσει από την Τουρκία τουλάχιστον άλλα τρία δεξαμενόπλοια με κουρδικό αργό, εκ των οποίων μόνον το ένα έχει πουλήσει το φορτίο του. Οι μεγάλες πετρελαϊκές και τα μεγάλα διυλιστήρια δεν τολμούν να αγοράσουν πετρέλαιο από τους Κούρδους για να μη διαρραγούν οι δεσμοί τους με το Ιράκ.