ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το ρωσικό εμπάργκο πλήττει περισσότερο τους αγρότες

3108so11grafin
3108so11grafbox

H προοπτική πρόσθετων κυρώσεων από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ενωση εις βάρος της Ρωσίας, μετά την εκ νέου κλιμάκωση της ουκρανικής κρίσης αυτή την εβδομάδα, μπορεί να είναι οιωνός νέων προβλημάτων για τους επιχειρηματίες στην Ευρώπη.

Προειδοποιήσεις για χαμηλότερη κερδοφορία έχουν ήδη ανακοινωθεί από ευρωπαϊκούς κολοσσούς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία Volkswagen, η εταιρεία αθλητικών ειδών Adidas, η Siemens, η αλυσίδα λιανικού εμπορίου Metro, η τράπεζα Erste Group και οι πετρελαϊκοί όμιλοι Royal Dutch Shell και Τotal. Πέραν όλων, όμως, τα αντίποινα της Μόσχας με το μονοετές εμπάργκο στις εισαγωγές τροφίμων από την Ε.Ε., όπως το κρέας, το ψάρι, τα φρούτα, τα λαχανικά και το γάλα, έχει ήδη προκαλέσει βαρύ πλήγμα στις αγροτικές επιχειρήσεις και στους παραγωγούς τροφίμων της Ενωσης, που εξάγουν στη Ρωσία.

Τα αντίποινα της Μόσχας στις ΗΠΑ, από την άλλη πλευρά, δεν έχουν ανάλογες επιπτώσεις. Οι εξαγωγές των ΗΠΑ στη Ρωσία είχαν διαμορφωθεί στα 11 δισ. δολάρια (8,34 δισ. ευρώ) το 2013 όταν οι γερμανικές εξαγωγές έφθασαν τα 36,1 δισ. ευρώ. Η Γερμανία έχει ξεκαθαρίσει από τις αρχές Αυγούστου πως κινδυνεύουν 25.000 από τις 300.000 θέσεις εργασίας που εξαρτώνται από τις επιχειρηματικές σχέσεις με τη Ρωσία.

Οι απειλές των Ρώσων στις ΗΠΑ μπορεί να επεκτείνονται στον κυβερνοχώρο, όπου, όμως, δεν διαφαίνονται σοβαρές επιπτώσεις. Αυτή την εβδομάδα αποκαλύφθηκε πως οι αμερικανικές αρχές διερευνούν νέο κύμα επιθέσεων από χάκερς εναντίον κάποιων από τις μεγαλύτερες εμπορικές αμερικανικές τράπεζες σαν την Goldman Sachs και την JPMorgan. Οι επιθέσεις μπορεί να προέρχονται από τη Ρωσία, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί καμία κλοπή στοιχείων, όπως επισημαίνεται σε δημοσίευμα των Financial Times.

Χάνεται μια τεράστια αγορά

Την ίδια ώρα, οι Ευρωπαίοι αγρότες και παραγωγοί τροφίμων έχουν ήδη πάρει μια πικρή γεύση από τις επιπτώσεις των ρωσικών κυρώσεων. Οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντων στη Ρωσία από την Ε.Ε. ανέρχονται στα 11 δισ. ευρώ. Και τα κενά που δημιουργούνται από τις ρωσικές κυρώσεις αναπληρώνονται από άλλες αγορές. Πολλές επιχειρήσεις φοβούνται πως η αναπλήρωση αυτών των κενών θα σημάνει τον οριστικό αποκλεισμό τους από τη Ρωσία. Οπως δηλώνει ο Λουκ Μπαρμπιέ, πρόεδρος της ομοσπονδίας παραγωγών φρούτων στη Γαλλία, «οι Ρώσοι θα συνεχίσουν να καταναλώνουν μήλα, ντομάτες και ροδάκινα που, όμως, δεν προέρχονται από την Ευρώπη αλλά από την Ασία, τη Βραζιλία ή τη Νότια Αφρική. Οπότε, όταν ξανανοίξει σε εμάς η ρωσική αγορά, θα περάσουν χρόνια μέχρι να επανακτήσουμε τη θέση μας. Αυτό είναι καταστροφικό». Ο Αλεξ Γουάιζμαν, αλιέας σολομών mackerel και πρόεδρος της ένωσης επαγγελματιών αλιέων στη Σκωτία, εκτιμά πως μπορεί να χρειαστεί μία δεκαετία μέχρι να επανακτήσουν το μερίδιο που είχαν κατακτήσει στη ρωσική αγορά πριν από τις κυρώσεις. «Κάθε απόπειρα να βρεθεί άμεσα μια αγορά της κλίμακας της Ρωσίας είναι καταδικασμένη να αποτύχει», δηλώνει στη βρετανική εφημερίδα The Guardian.

Γαλλία – Γερμανία

Τις μεγαλύτερες επιπτώσεις επωμίζονται η Γερμανία και η Γαλλία, αλλά ηχηρές αντιδράσεις έχουν εκφραστεί από κυβερνητικούς αξιωματούχους της Ουγγαρίας, της Σλοβακίας και της Σουηδίας. Χαρακτηριστικά, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπαν, είχε δηλώσει πως οι κυρώσεις της Δύσης εναντίον της Ρωσίας στις τράπεζες και στον τομέα της αμύνης ήταν σαν «να πυροβολεί κανείς το πόδι του», εννοώντας τις αλυσιδωτές αντιδράσεις στην ευρωπαϊκή αγορά αγροτικών προϊόντων και τροφίμων. Μόνον οι αγροτικές εξαγωγές της Γερμανίας στη Ρωσία υπολογίζονται στα 1,6 δισ. ευρώ, με βάση στοιχεία του 2013. Η μεγαλύτερη αγορά στη Ρωσία αφορά τους εκτροφείς και τους παραγωγούς χοιρινού κρέατος. Από τις 750.000 τόνους χοιρινού κρέατος που πωλείται στη Ρωσία, το ένα τέταρτο εισάγεται από τη Γερμανία. Η ένωση Γερμανών εκτροφέων χοιρινού κρέατος προβλέπει πως οι απώλειες για κάθε φάρμα μπορεί να φθάσουν ακόμη και τις 40.000 ευρώ.

Στο ένα δισ. ευρώ ανήλθαν οι εξαγωγές τροφίμων στη Ρωσία από τη Γαλλία το 2013. Το ρωσικό εμπάργκο επηρεάζει 27.000 Γάλλους που καλλιεργούν φρούτα και λαχανικά, οι οποίοι πουλούν 50.000 τόνους στη Ρωσία. Ακόμη 50.000 τόνοι εξάγονται στη Ρωσία από τo Bέλγιο, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο, δημιουργώντας έναν τζίρο 48 εκατ. ευρώ.

Αντιπληθωριστικές πιέσεις

Ο Χαβιέ Μπεουλέν, πρόεδρος της μεγαλύτερης ένωσης αγροτών στη Γαλλία, εφιστά την προσοχή σε μια παράμετρο των ρωσικών κυρώσεων. Oι κυρώσεις των Ρώσων καταλήγουν σε μια υπερπροσφορά αγροτικών προϊόντων και τροφίμων στην ευρωπαϊκή αγορά, εντείνοντας τις υπάρχουσες αντιπληθωριστικές τάσεις που επικρατούν, ιδιαίτερα στον ευρωπαϊκό Νότο. Οι πιέσεις, όπως τονίζει ο κ. Μπεουλέν, είναι ήδη αισθητές σε ορισμένους παραγωγούς που προχωρούν σε περικοπές προσωπικού. Στην Πολωνία, οι τιμές ορισμένων αγροτικών προϊόντων έχουν υποχωρήσει κατά 50% καθώς δεν υπάρχει δυνατότητα αποθήκευσής τους. Η Ρωσία, για παράδειγμα, ήταν προορισμός για το 40% της πολωνικής παραγωγής πάπρικας, ένα προϊόν που πρέπει να καταναλώνεται άμεσα. Αυτή, ίσως, να είναι ακόμη μία σκέψη για το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ στη συνεδρίαση της επόμενης εβδομάδας.