ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει η Ρωσία;

poso-akomi-mporei-na-antexei-i-rosia-2061052

Η Ρωσία για να στηρίξει το ρούβλι έχει δαπανήσει στη διάρκεια του έτους περίπου 80 δισ. δολ. και ανάλογα με το ποιος κάνει τους σχετικούς υπολογισμούς τα διαθέσιμά της σε σκληρό νόμισμα περιορίζονται σε περίπου 400 δισ. δολ. ή λίγο περισσότερα. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, την Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου τα διαθέσιμά της σε συνάλλαγμα και χρυσό ήταν 414,6 δισ. δολ.

Μολονότι έχουν μειωθεί από τα 509,6 δισ. δολ. στα οποία ανήλθαν στα τέλη του 2013, το ποσό που απομένει θεωρείται ότι καλύπτει τη χώρα περισσότερο από το διάστημα των τριών μηνών, που γενικά θεωρείται το ελάχιστο όριο ασφαλείας. Τα διαθέσιμά της είναι τετραπλάσια σε σχέση με τις πληρωμές εξωτερικού χρέους της χώρας για το επόμενο έτος. Το ρούβλι έχει χάσει στη διάρκεια του έτους περίπου το 45% της αξίας του έναντι του δολαρίου εξαιτίας της πτώσης της τιμής του πετρελαίου, που είναι το κύριο εξαγώγιμο είδος της Ρωσίας, αλλά και εξαιτίας των κυρώσεων που της έχει επιβάλει η Δύση.

Ωστόσο, από τον Νοέμβριο, οπότε άρχισε να κλυδωνίζεται το ρούβλι, η κεντρική τράπεζα της χώρας έχει παρέμβει στην αγορά συναλλάγματος χωρίς να επιστρατεύσει μεγάλα ποσά. Εχει προσπαθήσει, αντιθέτως, να ανακόψει την πτώση του νομίσματος καταφεύγοντας σε μια αύξηση των επιτοκίων κατά 7,5 εκατοστιαίες μονάδες σε δύο δόσεις, μολονότι η οικονομία έχει ήδη πληγεί βαρύτατα από τις κυρώσεις και την πτώση του πετρελαίου. Πολλοί αποδίδουν την επιλογή της αυτή στην επιθυμία να διατηρήσει τα, ύστερα από προσεκτική εξέταση, πενιχρά διαθέσιμα της χώρας. Ο Αντερς Ασλουντ, συνεργάτης του Ινστιτούτου Peterson στην πολιτεία της Ουάσιγκτον, είναι ένας από αυτούς που θεωρούν παραπλανητικά τα επίσημα στοιχεία για τα διαθέσιμα της Ρωσίας. Και αυτό γιατί συμπεριλαμβάνονται σε αυτά τα κεφάλαια για τις «κακές ημέρες» που έχουν συγκεντρωθεί επί έτη, δηλαδή κεφάλαια που δεν θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνονται στα διαθέσιμα. Σε πρόσφατο σχόλιό του στους Financial Times, ο Ασλουντ υποστηρίζει πως αν αφαιρεθούν τα δύο ταμεία με άθροισμα ενεργητικού ύψους 172 δισ. δολ. μαζί με τον χρυσό της χώρας, αξίας 45 δισ. δολ., και τα 12 δισ. δολ. ειδικά δικαιώματα άντλησης στο ΔΝΤ, η Ρωσία θα μείνει με διαθέσιμα της τάξεως των 200 δισ. δολ.

Υπάρχει το πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών της Ρωσίας που της προσφέρει κεφάλαια σε σκληρό νόμισμα για την αποπληρωμή του εξωτερικού χρέους της. Η χώρα θα πρέπει και πάλι να καταφύγει σύντομα στα διαθέσιμά της για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. «Τόσο το 2015 όσο και το 2016, οι εξωτερικές υποχρεώσεις της Ρωσίας, αφαιρουμένου του πλεονάσματος τρεχουσών συναλλαγών, έφθασαν τα 100 δισ. δολ.

Εν ολίγοις, τα διαθέσιμα της Ρωσίας θα εξαντληθούν μέσα σε δύο χρόνια», σύμφωνα με τον Ασλουντ.

Ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου ότι τα διαθέσιμα ύψους 415 δισ. δολ. αρκούν για να αντεπεξέλθει η χώρα στην κρίση, αλλά δεν θα δαπανηθούν «απερίσκεπτα». Οι αξιωματούχοι του ανησυχούν πως μπορεί να δαπανώνται πολύ γρήγορα τα διαθέσιμα καθώς η χώρα αναμένεται να διολισθήσει σε ύφεση το επόμενο έτος.

Αναμφίβολα, η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη από την περίοδο 2008-2009, όταν τα διαθέσιμά της ήταν 600 δισ. δολάρια και υπερέβαιναν το σύνολο του εξωτερικού της χρέους, ιδιωτικού και δημοσίου. Εκτοτε, ένας εκτεταμένος δανεισμός από επιχειρήσεις τα έχει μειώσει. Ιδιαίτερα οι τράπεζες, αντιμέτωπες με ισχνά έσοδα, συρρικνούμενες καταθέσεις και χρέη σε σκληρό νόμισμα, ίσως χρειαστούν πολύ μεγαλύτερη βοήθεια από την κεντρική τράπεζα, σύμφωνα με αναλυτές της ΒΝΡ. Ηδη ψηφίστηκε νομοσχέδιο για τη στήριξη του τραπεζικού τομέα με ένα τρισ. ρούβλια (17 δισ. δολάρια). Πολλοί θα υποστήριζαν πως δεν υπάρχει πρόβλημα, καθώς τα χρήματα για τις κακές ημέρες αφορούν και δύσκολες στιγμές όπως η τωρινή κατάσταση, οι τιμές του πετρελαίου είναι χαμηλές και οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να αντλήσουν κεφάλαια από τις διεθνείς αγορές.

Οι περισσότερες επιχειρήσεις εκτιμάται πως έχουν αρκετή ρευστότητα για να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους για το 2015. Χρειάζονται, πάντως, μεγάλες αλλαγές προκειμένου να προσελκύσει επενδύσεις η χώρα, να διαφοροποιήσει τις εξαγωγές της και να μπορέσει να περιορίσει την εξάρτησή της από την ενέργεια. Ολα αυτά δεν φαίνονται πιθανά αυτή τη στιγμή. «Αν έχετε κυβέρνηση που προωθεί μεταρρυθμίσεις, η κεντρική τράπεζα μπορεί να δαπανήσει τα διαθέσιμα. Αν δεν υπάρχει αλλαγή ούτε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, υπάρχει ζήτημα επειδή μακροπρόθεσμα δεν αρκούν τα 200 δισ. δολ.», τονίζουν οι αναλυτές.