ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η τράπεζα που μεγάλωσε λόγω της κρίσης

i-trapeza-poy-megalose-logo-tis-krisis-2104147

Για μία ακόμη φορά μια οικονομική κρίση αποτελεί ευκαιρία για ορισμένες κατηγορίες επιχειρηματιών που ξέρουν να την εκμεταλλευτούν. Στην προκείμενη περίπτωση οι ωφελημένοι είναι Ρώσοι μεγιστάνες, ή ολιγάρχες όπως συνήθως αποκαλούνται, που ελέγχουν τις ρωσικές τράπεζες. Ακραία περίπτωση αποτελεί ο 57χρονος Ρώσος επιχειρηματίας Μιχαήλ Γκουτσέριεφ, ο οποίος ίδρυσε την τράπεζα Β&Ν και σύντομα ενσωμάτωσε σε αυτή σειρά ρωσικών τραπεζών εκμεταλλευόμενος τα δεινά τους καθώς πολλές τράπεζες έφτασαν στη χρεοκοπία ή στα πρόθυρά της εξαιτίας των οικονομικών κυρώσεων από τη Δύση. Κατόρθωσε, έτσι, να εξαγοράσει σειρά ρωσικών προβληματικών τραπεζών και να μετατρέψει την Β&Ν στην πέμπτη σε μέγεθος μη κρατική τράπεζα της Ρωσίας και ένατη συνολικά ανάμεσα στις τράπεζές της.

Εκπλήσσει η ταχύτητα με την οποία δημιουργήθηκε ο πανίσχυρος τραπεζικός όμιλος καθώς από τον Δεκέμβριο η Β&Ν έχει προχωρήσει σε επτά εξαγορές. Τελευταίο απόκτημά της τον Ιούνιο ήταν η MDM, η μεγαλύτερη από όλες τις εξαγορές της στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και πέντε τράπεζες του ομίλου Rost. Οπως σχολιάζει το σχετικό ρεπορτάζ του Bloomberg, αυτή η αλματώδης ανάπτυξη θα ήταν αδιανόητη αν δεν είχαν προηγηθεί τα δεινά που προκάλεσαν στη ρωσική οικονομία και στον ρωσικό τραπεζικό κλάδο οι οικονομικές κυρώσεις που επέβαλαν στη χώρα οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. Ο πρόεδρος της τράπεζας, Μιχαήλ Σισχάνοφ, ανιψιός του Γκουτσέριεφ, αποφεύγει να δηλώσει το ύψος των κεφαλαίων που έχει δαπανήσει για την επέκταση της τράπεζάς του. Ο ίδιος ο Γκουτσέριεφ, όμως, αναφέρει πως έχει φέρει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια από τις καταθέσεις του στο εξωτερικό προκειμένου να ανακεφαλαιοποιήσει όσες τράπεζες εξαγόρασε.

Ο Γκουτσέριεφ κατάγεται από την Ινγκουσετία και είναι από τους πλουσιότερους ανθρώπους της Ρωσίας, με περιουσία ύψους 2,9 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με τον σχετικό δείκτη του Bloomberg. Εχει πλουτίσει κυρίως με τις επενδύσεις του στον πετρελαϊκό κλάδο της χώρας, αλλά παράλληλα έχει επεκταθεί στα ξενοδοχεία πολυτελείας, ανάμεσα στα οποία το ξενοδοχείο πέντε αστέρων National κοντά στην Κόκκινη Πλατεία. Ελέγχει, άλλωστε, τη βιομηχανία ποτάσας Slavkaliy. Το 2007 έφυγε από τη Ρωσία κατηγορούμενος για παράνομες δραστηριότητες και φοροδιαφυγή και επέστρεψε από το Λονδίνο τρία χρόνια αργότερα, όταν αποσύρθηκαν οι σχετικές κατηγορίες. Δεν είναι πάντως ο μοναδικός που επωφελήθηκε από την κρίση. Τουλάχιστον άλλες τρεις ρωσικές τράπεζες, οι PJSC Bank Otkitie FC, PJSC Promsvyazbank και OJSC Credit Bank of Moscow, έχουν επεκταθεί και έχουν αυξήσει τα περιουσιακά τους στοιχεία επωφελούμενες από το φθηνό χρήμα που τους έχει διοχετεύσει η Τράπεζα της Ρωσίας προκειμένου να στηρίξει το χρηματοπιστωτικό σύστημα εν μέσω της οικονομικής κρίσης.

Αν και η Β&Ν έχει ηγετικό ρόλο, η Standard & Poor’s τής δίνει βαθμολογία Β με αρνητική προοπτική, ενώ η Κατερίνα Μαρούσκεβιτς, αναλύτρια της S&P’s, διαβλέπει κινδύνους. Προειδοποιεί συγκεκριμένα πως οι εξαγορές της έχουν αρχίσει ήδη να ξεπερνούν τα όρια των δυνατοτήτων της. Το πρώτο εξάμηνο του έτους η τράπεζα ανέφερε καθαρή ζημία ύψους 32 εκατ., ενώ ένα χρόνο νωρίτερα είχε καταγράψει κέρδη ύψους περίπου 15 εκατ. δολαρίων. Η τράπεζα έχει ήδη λάβει 8,8 δισ. ρούβλια από το πρόγραμμα ανακεφαλαιοποίησης των ρωσικών τραπεζών ύψους 8,8 δισ. ρουβλίων που έχει εφαρμόσει η κεντρική τράπεζα της χώρας. Σε περίπτωση, όμως, που θα συνεχιστεί η συρρίκνωση της ρωσικής οικονομίας, όπως εκτιμά η Παγκόσμια Τράπεζα, τότε η Β&Ν θα βρεθεί με ένα δυσβάσταχτο όγκο χρέους. Οι προβλέψεις της Παγκόσμιας Τράπεζας μιλούν για συρρίκνωση της ρωσικής οικονομίας κατά 3,8% φέτος και κατά 0,6% επιπλέον το επόμενο έτος.