ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αύξηση εξαγωγών πετρελαίου από Ιράν

ayxisi-exagogon-petrelaioy-apo-iran-2106833

Εν αναμονή της άρσης των οικονομικών κυρώσεων που της έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ και Ε.Ε., η Τεχεράνη φιλοδοξεί να επαναφέρει το μερίδιό της στις παγκόσμιες εξαγωγές πετρελαίου στα προ των κυρώσεων επίπεδα και να ανακτήσει τη θέση της ως δεύτερης μετά τη Σαουδική Αραβία χώρας σε παραγωγή μεταξύ των μελών του ΟΠΕΚ. Προτίθεται έτσι να αυξήσει σταδιακά την παραγωγή πετρελαίου παρά το πλεόνασμα που κατακλύζει την αγορά και σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ) θα εξακολουθήσει να την κατακλύζει και το επόμενο έτος. Τους στόχους της χώρας διατύπωσε ο Ιρανός υπουργός Ενέργειας, Μπιζάν Ναμντάρ Ζανγκανέχ, ενώπιον παραγόντων της διεθνούς αγοράς πετρελαίου σε συνέδριο που έγινε στην Τεχεράνη με αφορμή την πρώτη ημέρα εφαρμογής της συμφωνίας της Τεχεράνης με τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Οι κυρώσεις, που βάσει της συμφωνίας αναμένεται να αρθούν στις αρχές του επόμενου έτους, έχουν τα τελευταία χρόνια συμπιέσει τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου σε επίπεδα οριακά πάνω από το 1 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ενώ η παραγωγή του έχει περιοριστεί σε περίπου 2,7 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Τώρα η Τεχεράνη σχεδιάζει να αυξήσει άμεσα την παραγωγή κατά 500.000 βαρέλια την ημέρα και να τη φθάσει στα προ των κυρώσεων επίπεδα των 3,4 εκατ. βαρελιών την ημέρα μέσα σε επτά μήνες. Σύμφωνα με σχετικό ρεπορτάζ των Financial Times, ο κ. Ζανγκανέχ τόνισε ενώπιον στελεχών πετρελαϊκών κολοσσών όπως η βρετανική ΒΡ, η γαλλική Total, η ιταλική Eni και η αυστριακή OMV, αλλά και ορισμένων ομίλων της Μέσης Ανατολής, ότι η χώρα «θα αυξήσει τις εξαγωγές της από την πρώτη κιόλας ημέρα που θα αρθούν οι κυρώσεις». Στο ίδιο συνέδριο τόνισε μάλιστα πως ο αμέσως επόμενος στόχος είναι μια παραγωγή 5,7 εκατ. βαρελιών την ημέρα μέσα σε χρονικό διάστημα πέντε ετών.

Πρόθεση της Τεχεράνης είναι, μάλιστα, να μην περιμένει την έγκριση του ΟΠΕΚ για να αυξήσει την παραγωγή καθώς τα τελευταία χρόνια έχει χάσει σημαντικό μερίδιο αγοράς, το οποίο έχει κατακτήσει το γειτονικό Ιράκ. Οι μεγάλες πετρελαϊκές, τουλάχιστον της Ευρώπης, διαγκωνίζονται μεταξύ τους για να διασφαλίσουν συμβόλαια εκμετάλλευσης νέων πετρελαιοπηγών στη χώρα μολονότι περικόπτουν δαπάνες και επενδύσεις αλλού. Ο λόγος δεν είναι μόνον ότι η χώρα ελέγχει τα τέταρτα σε μέγεθος εξακριβωμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο και τα δεύτερα αποθέματα φυσικού αερίου. Παράλληλα, είναι μία από τις φθηνότερες περιοχές στον κόσμο ως προς την ανάπτυξη και εκμετάλλευση καινούργιων πετρελαιοπηγών. Σύμφωνα με την ΙΕΑ, εκείνο που καθιστά το Ιράν ακόμη πιο ελκυστικό είναι ακριβώς το γεγονός ότι τους τελευταίους 16 μήνες η τιμή του πετρελαίου έχει υποχωρήσει κατά περισσότερο από 50%. Αναλυτές του κλάδου επισημαίνουν, μάλιστα, πως αν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν σε χαμηλά επίπεδα, τότε θα είναι ακόμη χαμηλότερο το κόστος παραγωγής στο Ιράν όπως, άλλωστε, και στο γειτονικό Ιράκ.

Προς το παρόν, οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν σε πτωτική πορεία, με το αργό ΗΠΑ να κυμαίνεται χθες το βράδυ σε επίπεδα γύρω στα 46,16 δολάρια το βαρέλι και το Brent στα 49 δολάρια το βαρέλι. Προτού ακόμη επισημοποιηθεί η συμφωνία Τεχεράνης – ΗΠΑ και Ε.Ε., το Ιράν είχε εκφράσει την πρόθεση να προσφέρει περίπου 50 ενεργειακά σχέδια σε επενδυτές. Κι ενώ εξίσου χαμηλό είναι το κόστος και για την ανάπτυξη πετρελαιοπηγών στη Σαουδική Αραβία, η χώρα έχει ουσιαστικά τις δυνατότητές της για ξένες επενδύσεις.

Την ίδια στιγμή, πάντως, πετρελαϊκοί κολοσσοί περικόπτουν δραστικά τις δαπάνες τους και τις επενδύσεις. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Royal Dutch Shell, που διέκοψε τις δραστηριότητες στην Αρκτική επικαλούμενη το υψηλό κόστος, ενώ παράλληλα η γαλλική Total μειώνει διαρκώς τους στόχους της για την παραγωγή. Τόσο η μία όσο και η άλλη, πάντως, έχουν στείλει στελέχη τους στην Τεχεράνη τους τελευταίους μήνες για συνομιλίες με την κρατική εταιρεία πετρελαίου.

Παραδόξως, όμως, ενδιαφέρον για το Ιράν έχουν έως τώρα εκδηλώσει μόνον οι ευρωπαϊκές εταιρείες. Οι αμερικανικές εταιρείες έχουν επιδείξει επιφυλακτικότητα, εξωθώντας τον κ. Ζανγκανέχ να απευθύνει πρόσκληση στις αμερικανικές πετρελαϊκές. «Οι πόρτες είναι ανοικτές για τις αμερικανικές επιχειρήσεις, αλλά φαίνεται πως δεν έχουν λάβει ακόμη το πράσινο φως από την κυβέρνησή τους», τόνισε ο Ιρανός υπουργός και διέψευσε τη φημολογία πως δεν επιθυμεί την παρουσία αμερικανικών επιχειρήσεων ο ανώτερος θρησκευτικός ηγέτης της χώρας.