ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η χειρότερη συμφωνία της Ιστορίας

27s16tr

H Metro de Porto  (MdP), η κρατική εταιρεία που διαχειρίζεται το μετρό της πορτογαλικής πόλης Πόρτο, έχει εμπλακεί στην αποκαλούμενη «χειρότερη δανειακή συμφωνία της ιστορίας» με τον ισπανικό τραπεζικό κολοσσό Santander. Η συμφωνία αυτή παραλίγο να οδηγήσει στη διάλυση της εταιρείας, καθώς το αρχικό επιτόκιο του 4,79% μετεξελίχθηκε στο επαχθές 40,6% και το χρέος της έφθασε από τα 89 στα 459 εκατ. ευρώ. Την υπόθεση, η οποία εκδικάζεται στο Ανώτατο Δικαστήριο της Βρετανίας με τη Santander να στρέφεται κατά του πορτογαλικού δημοσίου, έφερε στο φως πρώην στέλεχος της Goldman Sachs. Οπως τονίζει, η περίπτωση του πορτογαλικού μετρό καθιστά εμφανές πως επενδυτικές τράπεζες εκμεταλλεύονταν αφελείς κυβερνήσεις, προτού ξεσπάσει η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση. Υπενθυμίζεται πως πριν από την κρίση αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συνήπταν περίπλοκες συμφωνίες για ανταλλαγή χρέους, ώστε να μειώσουν τις δόσεις αποπληρωμής.

Ιστορία

Η πορτογαλική Metro de Porto είχε αρχίσει να αποπληρώνει τα χρέη της στη Santander με τόκο 4,79%, ο οποίος βάσει των όρων της συμφωνίας εκτινάχθηκε στο 40,6%. Ολα ξεκίνησαν το 2005, όταν η Metro de Porto αναζητούσε τρόπους για να μειώσει το επιτόκιο του 4,79%, το οποίο κατέβαλε σε χρέος 89 εκατ. ευρώ δύο φορές τον χρόνο. Το 2007 αποφάσισε να συνάψει συμφωνία για ανταλλαγή του χρέους, ώστε το εν λόγω επιτόκιο να μειωθεί στο 1,76%. Εντούτοις, επισημαίνει η Business Ιnsider, υπήρχαν τα «ψιλά γράμματα» της συμφωνίας, δηλαδή αυτή προέβλεπε πως το 1,76% ίσχυε όσο διάστημα το Euribor τριμήνου παρέμενε άνω του 2% και κάτω του 6%. Οσο μειωνόταν το επιτόκιο, τόσο αυξάνονταν οι οφειλές της Metro de Porto. Με απλά λόγια, ο ισπανικός χρηματοπιστωτικός όμιλος Santander δεν έκανε αναχρηματοδότηση του χρέους της εταιρείας, προσφέροντας, λόγου χάριν, καλύτερο επιτόκιο αποπληρωμής του αρχικού χρέους. Αντ’ αυτού, στοιχημάτισε με τη MdP ότι τα επιτόκια θα μετακινηθούν είτε προς τη μία είτε προς την άλλη κατεύθυνση.

Εως το 2009 τα πράγματα έβαιναν καλώς, όπως αναφέρει η ειδησεογραφική ιστοσελίδα Business Insider, αλλά έκτοτε οι κεντρικές τράπεζες μείωσαν σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα τα επιτόκιά τους, ανταποκρινόμενες στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Ακολούθησε και το Euribor με ραγδαία πτώση, γεγονός το οποίο σήμαινε ότι η κρατική εταιρεία του μετρό έπρεπε να καταβάλει πολύ περισσότερα. Κάθε τρίμηνο που βρισκόταν κάτω του 2% το Euribor, η διαφορά διπλασιαζόταν και προσετίθετο στο τριμηνιαίο επιτόκιο που κατέβαλλε η ΜdP. Με το Euribor στο 1,66%, όπως συνέβη τον Μάρτιο του 2009, προσετίθετο ένα επιπλέον 0,68% στο βασικό επιτόκιο 1,76%. Το 0,68% είναι το διπλάσιο του 0,34%, δηλαδή της διαφοράς μεταξύ του 2% και του 1,66% του Euribor. Kαι δεν αρκούσε μόνον αυτό. Η προσαύξηση του κάθε τριμήνου προσετίθετο σε εκείνην του επομένου, το οποίο σήμαινε πως ο τόκος διογκωνόταν, ενόσω το Εuribor βρισκόταν στο ναδίρ. Τον Ιούνιο του 2009 το Euribor ήταν 1,28% και το συνολικό επιτόκιο για τη Metro de Porto στο 2,12%, για να φθάσει σταδιακά τον Σεπτέμβριο στο 4,79%. Υπενθυμίζεται πως είχε αρχίσει η διαπραγμάτευση με τη Santander με στόχο να μειωθεί το 4,79% του επιτοκίου του χρέους της εταιρείας. Τελικά, η κατάσταση εξελίχθηκε σε χιονοστιβάδα, με το επιτόκιο στο 40,6% για την εταιρεία του Πόρτο, η οποία διέκοψε τις αποπληρωμές του χρέους της προ δύο ετών, τον Σεπτέμβριο του 2013.

Μέχρι του σημείου εκείνου οι οφειλές της είχαν εκτιναχθεί στα δυσθεώρητα ύψη των 459 εκατομμυρίων ευρώ έναντι των αρχικών 89 εκατομμυρίων ευρώ, βάσει των οποίων έγινε και η συμφωνία ανταλλαγής. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του επενδυτικού περιοδικού Risk, εάν η κατάσταση συνεχιζόταν ως έχει, έως το 2018 το επιτόκιο του χρέους της Metro de Porto θα είχε φθάσει το 100%.