ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Φόβοι για ένα νέο νομισματικό πόλεμο

fovoi-gia-ena-neo-nomismatiko-polemo-2117972

Οι κεντρικοί τραπεζίτες ανά τον κόσμο πιθανώς μοιράζονται την ίδια επιθυμία γα τη νέα χρονιά: πιο αδύναμο εθνικό νόμισμα.

Είτε ευθέως είτε εμμέσως οι κεντρικοί τραπεζίτες φαίνεται ότι στρέφονται προς την υποτίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας, ώστε να ενισχύσουν την εσωτερική ζήτηση και τον πληθωρισμό τη στιγμή που ολοκληρώνεται η χρήση άλλων εργαλείων ενίσχυσης της οικονομίας, ή απλώς αυτά δεν έχουν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Μόλις την περασμένη εβδομάδα η νομισματική πολιτική που ακολουθεί η Κίνα, δηλαδή το γεγονός ότι επέτρεψε την υποτίμηση του γουάν, ταρακούνησε τις παγκόσμιες αγορές για δεύτερη φορά τους τελευταίους πέντε μήνες.

Το γεγονός προκάλεσε την αντίδραση του Μεξικανού υπουργού Οικονομικών, ο οποίος προειδοποίησε πως ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με τη νέα απειλή της ανταγωνιστικής υποτίμησης νομισμάτων. Εν τω μεταξύ, η σουηδική κεντρική τράπεζα ανακοίνωσε ότι είναι έτοιμη να παρέμβει ώστε να αποτρέψει νέα ανατίμηση της κορώνας, ενώ ο πρόεδρος της ελβετικής κεντρικής τράπεζας επανέλαβε τη δέσμευση ότι θα διατηρήσει τον έλεγχο της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ελβετικού φράγκου. Ακόμη και τη στιγμή που η αμερικανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα αύξανε τον Δεκέμβριο τα επιτόκια δανεισμού, αξιωματούχοι, περιλαμβανομένου του αντιπροέδρου Στάνλεϊ Φίσερ, σημείωναν ότι η άνοδος του δολαρίου από τα μέσα του 2014 και μετά τους βοήθησε ώστε να μη χρειαστεί να αυξήσουν τα επιτόκια.

Παγκοσμίως «πολλές κεντρικές τράπεζες θέτουν, de facto, ως στόχο τη συναλλαγματική ισοτιμία –χωρίς να το έχουν ανακοινώσει και χωρίς να έχει υπάρξει συντονισμός– γεγονός που ενισχύει την αβεβαιότητα στις αγορές», έγραψε την περασμένη εβδομάδα ο Ερικ Νίλσεν, επικεφαλής οικονομολόγος της UniCredit σε αναφορά προς τους πελάτες της τράπεζας.

Ωστόσο το σύστημα χειραγώγησης της ελεύθερης συναλλαγματικής ισοτιμίας, όπως το αποκαλεί ο Νίλσεν, θα μπορούσε να αποδειχθεί μπούμερανγκ για την παγκόσμια οικονομία, δεδομένου ότι τα κέρδη που αποκομίζει μια χώρα χάρη στην υποτίμηση του νομίσματός της πιθανότατα θα αντισταθμιστούν από ασθενέστερη ανάπτυξη στους εμπορικούς της ανταγωνιστές.

Τα προβλήματα που αντιμετώπισε η Κίνα στο παρελθόν εξηγούν τη θέλησή της να υποτιμήσει το γουάν, σύμφωνα με τον Γιώργο Σαραβέλο, αναλυτή της Deutsche Bank.

«Η κινεζική οικονομία έχει πληγεί από το γεγονός ότι το νόμισμά της έχει σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία με το δολάριο τη στιγμή που οι υπόλοιπες χώρες υποτιμούν το νόμισμά τους», αναφέρει ο κ. Σαραβέλος. «Η Κίνα δεν πρόκειται πλέον να ανεχθεί ανταγωνιστική υποτίμηση από τον υπόλοιπο κόσμο». Με ένα γουάν που υποτιμάται, κεντρικές τράπεζες όπως αυτή της Ιαπωνίας αλλά και της Ευρωζώνης θα χρειαστεί να πάρουν και νέα μέτρα ενίσχυσης της οικονομίας αν θέλουν να χαμηλώσουν και άλλο τη συναλλαγματική τους ισοτιμία, εξηγεί. Η δε Fed ενδέχεται να χρειαστεί να περιορίσει τον ρυθμό αύξησης των επιτοκίων δανεισμού που είχε θέσει αρχικά ως στόχο.

Αμφισβητώντας κατά πόσον έχει ξεσπάσει νομισματικός πόλεμος, ο Μαρκ Τσάντλερ, επικεφαλής αναλυτής συναλλαγματικής στρατηγικής της Brown Brother Harriman, επισημαίνει ότι το δολάριο εξακολουθεί να έχει αυξητική τάση, το γιεν ξεπέρασε τους αντιπάλους του το περασμένο εξάμηνο και ότι το γουάν δεν έχει υποτιμηθεί τόσο πολύ αν συγκριθεί με δέσμη σημαντικών νομισμάτων. Από την άλλη πλευρά, αναλυτές της HSBC επισημαίνουν ότι η Fed ίσως αναγκαστεί να αναβάλει την εξομάλυνση της νομισματικής της πολιτικής μέχρις ότου όλες μαζί οι μεγάλες οικονομίες αρχίσουν να αυξάνουν τα επιτόκια δανεισμού.