ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η αποδυνάμωση της γερμανικής οικονομίας μπορεί να είναι η νέμεσις της Μέρκελ

merkel1

Η επιτυχία της γερμανικής οικονομίας, που δίνει συνήθως την εντύπωση ότι υπερνικά τον νόμο της βαρύτητας, φαίνεται να κλυδωνίζεται όλο και περισσότερο. Η μείωση που καταγράφεται στη βιομηχανική παραγωγή και στις παραγγελίες σε συνδυασμό με κάποια κάμψη στις εξαγωγές καθώς και τις απογοητευτικές λιανικές πωλήσεις του Δεκεμβρίου μάλλον κατατείνουν στο συμπέρασμα πως τα προβλήματα των αναδυόμενων αγορών αρχίζουν να πλήττουν τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.

Η καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ έχει έως τώρα χειριστεί επιτυχώς την κρίση του προσφυγικού, αλλά, αν η αποδυνάμωση της οικονομίας κατορθώσει να φτάσει στην αγορά εργασίας, η πολιτική της σταδιοδρομία μπορεί να βρεθεί σε κίνδυνο. Η γερμανική οικονομία έχει πράγματι υπερνικήσει τον νόμο της βαρύτητας από το 2010 έως σήμερα, καθώς κατορθώνει να εμφανίζει μέσο όρο ετήσιας αύξησης του ΑΕΠ κατά 2%, υπερβαίνοντας δηλαδή τη μακροπρόθεσμη δυναμική ανάπτυξης που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Bundesbank, κυμαίνεται στο 1%. Στη χώρα έχουν δημιουργηθεί 2 εκατ. νέες θέσεις εργασίας από το 2010, και το ποσοστό της ανεργίας έχει υποχωρήσει από το 8,6% στο 6,7%. Η αύξηση των θέσεων εργασίας αλλά και τα υψηλότερα επίπεδα των μισθών έχουν τονώσει την εγχώρια ζήτηση.

Αυτή η αλυσίδα εξελίξεων αναμενόταν να συνεχισθεί και φέτος. Η γερμανική κυβέρνηση προβλέπει πως η ανάπτυξη θα φτάσει στο 1,7% το 2016, καταγράφοντας τα ίδια επίπεδα με το προηγούμενο έτος, λαμβανομένης υπ’ όψιν και της μικρής προς τα κάτω αναθεώρησης που έγινε για τον Ιανουάριο. Τα στοιχεία του Δεκεμβρίου, όμως, είναι ασυνήθιστα απογοητευτικά και συνοδεύονται από σημαντική υποχώρηση των προσδοκιών των γερμανικών επιχειρήσεων. Οικονομολόγοι του τραπεζικού ομίλου Citigroup διαβλέπουν τον κίνδυνο «χειμερινής ύφεσης» με δύο συναπτά τρίμηνα αρνητικής ανάπτυξης. Η αγορά εργασίας είναι ο τομέας στον οποίο εντοπίζονται οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι. Η Γερμανία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με ένα κύμα προσφύγων που μπήκαν στη χώρα το περασμένο έτος και υπερβαίνουν το 1 εκατ. άτομα.

Οι δημοσκοπήσεις φέρουν το δεξιό και εχθρικό προς τους μετανάστες κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία να βρίσκεται ήδη στο 12%. Το 2005 ο προκάτοχος της καγκελαρίου Γκέρχαρντ Σρέντερ διαπίστωσε πως η έλλειψη θέσεων εργασίας μπορεί να καταστρέψει πολιτικές σταδιοδρομίες. Εχασε τον πρωθυπουργικό θώκο, όταν ο αριθμός των ανέργων στη Γερμανία υπερέβη τα 5 εκατ. άτομα. Η μετανάστευση είναι ταυτοχρόνως κίνδυνος αλλά και βοηθός για τη Γερμανία. Μέσα στα επόμενα δύο χρόνια οι δαπάνες για την αποκατάσταση των τελευταίων κυμάτων προσφύγων και μεταναστών υπολογίζεται ότι θα φτάσουν να αντιπροσωπεύουν τα 2/3 του συνολικού πακέτου μέτρων για τη στήριξη της οικονομίας, που δόθηκε μετά την ύφεση του 2009.

Πέραν αυτών, όμως, τα χέρια της κ. Μέρκελ είναι δεμένα από τους αυστηρούς κανόνες που απαγορεύουν οποιοδήποτε δημοσιονομικό έλλειμμα πάνω από το 0,35% του ΑΕΠ. Η συμφωνία στην οποία βασίζεται ο κυβερνητικός συνασπισμός και η οποία στοχεύει σε πλήρως ισοσκελισμένο προϋπολογισμό περιορίζει περαιτέρω τα περιθώρια ελιγμών της καγκελαρίου. Εν ολίγοις δεν μπορεί να επιδιώξει οποιαδήποτε ψηφοθηρία, μέσω κάποιου πακέτου μέτρων τόνωσης της οικονομίας, χωρίς να προκαλέσει ρήξη με τα «γεράκια» της δημοσιονομικής λιτότητας που βρίσκονται στο κόμμα της. Κι αν μαζευτούν κι άλλα σύννεφα πάνω από τη γερμανική οικονομία, τότε δεν θα έχει άλλη επιλογή.