ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Μεγάλη αβεβαιότητα για την παγκόσμια οικονομία, ενώ επιβραδύνεται η ανάπτυξη

imf

Αν χρειάζoνται ελάχιστες λέξεις για να περιγράψουν το κλίμα στη φετινή εαρινή σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, που ολοκληρώνεται σήμερα, αυτές είναι οι εξής: «οικονομική επιβράδυνση σε αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες οικονομίες» και «αβεβαιότητα», με αιχμές του δόρατος το επικείμενο δημοψήφισμα στη Βρετανία, τις διχογνωμίες στην Ευρωζώνη για τα όρια της νομισματικής πολιτικής και την ανομοιογενή αναπτυξιακή πορεία της Κίνας. Πρόσφατα το ΔΝΤ αναθεώρησε επί τα χείρω τις προβλέψεις του για την οικονομία τέταρτη φορά σε διάστημα μικρότερο του ενός έτους, με τη γενική του διευθύντρια, Κριστίν Λαγκάρντ, να κάνει λόγο για «παρατεταμένα βραδεία ανάκαμψη». Το 2016 αναμένεται η διεθνής οικονομία να αναπτυχθεί 3,2% έναντι προηγούμενης εκτίμησης για 3,4%, και το 2017 θα εμφανίσει ρυθμό 3,5% έναντι 3,6%.

Οι κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία και το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα «θέτουν σε εγρήγορση τις οικονομικές και πολιτικές ηγεσίες», σύμφωνα με την κ. Λαγκάρντ, η οποία, στο πλαίσιο της συνόδου, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στην τόνωση της ζήτησης ως μοχλού κινητοποίησης της παγκόσμιας ανάπτυξης. Αρχικά το ενδεχόμενο αποχώρησης της Βρετανίας από την Ε.Ε. προοιωνίζεται χρόνια αβεβαιότητας σε πολιτικό και χρηματοπιστωτικό επίπεδο.

Ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Τζιμ Γιονγκ Κιμ, προειδοποίησε ότι «η διεθνής οικονομία δεν θα μπορέσει να αντεπεξέλθει σε αυτήν την αβεβαιότητα». Στην Ευρωζώνη ανεβαίνουν οι τόνοι στη δημόσια συζήτηση σχετικά με τα όρια της νομισματικής πολιτικής που χαράσσει ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Μάριο Ντράγκι. Ασπαζόμενος την τοποθέτηση του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο επικεφαλής του Εurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ έχει προειδοποιήσει πως «η επεκτατική νομισματική πολιτική στηρίζει βραχυπρόθεσμα την οικονομία, αλλά οι περιορισμοί και οι δυσμενείς συνέπειές της διογκώνονται». Την άποψη αυτή θα μεταφέρει και στην εαρινή σύνοδο του ΔΝΤ ο κ. Σόιμπλε, ο οποίος έχει φθάσει να χρεώνει στον επικεφαλής της ΕΚΤ έως και την άνοδο του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD). Ο υπουργός θα επανέλθει και στο προσφιλές του θέμα ότι η ευθύνη για την ανάπτυξη δεν επαφίεται στην ΕΚΤ αποκλειστικά. Ανταπαντώντας σε εξίσου σκληρή γλώσσα, ο Γάλλος ομόλογός του Μισέλ Σαπέν είχε δηλώσει πως «ενόσω οι Γάλλοι αποκτούν καλές συνήθειες, δεν πρέπει οι Γερμανοί να λησμονούν τις δικές τους, όπως τον σεβασμό στην ανεξαρτησία της ΕΚΤ».

Ενας ακόμα μείζων κίνδυνος για τη διεθνή οικονομία είναι η Κίνα, η οποία μεταβαίνει από το εξαγωγικό μοντέλο σε εκείνο της εγχώριας κατανάλωσης. Παράλληλα, το ΔΝΤ διαπιστώνει επιδείνωση στην κερδοφορία των εισηγμένων εταιρειών της, η οποία υπονομεύει τη δυνατότητά τους να αποπληρώσουν τα χρέη τους στις τράπεζες. Πάντως, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κίνας Γι Γκανγκ προέβλεψε ανάπτυξη 6,5% φέτος και 7% του χρόνου, σε πλήρη εναρμόνιση και με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ. Σοβαρό μέλημα των συμμετεχόντων στην εαρινή σύνοδο και απειλή για την οικονομία συνιστά και η φοροαποφυγή, της οποίας οι διαστάσεις έγιναν ακόμα πιο ορατές με τη διαρροή των Panama Papers.

Η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ισπανία και η Ιταλία συμφώνησαν να καταρτίσουν κανόνες αυτόματου διαμοιρασμού πληροφοριών για τους πραγματικούς ιδιοκτήτες των υπεράκτιων εταιρειών. Τέλος, σημαντικοί κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία, στους οποίους έγινε ιδιαίτερα αναφορά κατά τη διάρκεια της συνόδου, είναι η ανάσχεση του διεθνούς εμπορίου, η πτώση των τιμών του πετρελαίου και των εμπορευμάτων και το επαχθές φορτίο «κόκκινων» δανείων.