ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ισπανική… προέλαση στην Πορτογαλία

11s26tr

Αντιδράσεις έχει αρχίσει να προκαλεί στην Πορτογαλία η συνεχιζόμενη επέλαση των ισπανικών τραπεζών, οι οποίες αυξάνουν το μερίδιό τους στην πορτογαλική αγορά, εκμεταλλευόμενες την αδυναμία των τοπικών τραπεζών και τη δυσκολία του κράτους να τις ανακεφαλαιοποιήσει. Τους τελευταίους έξι μήνες ισπανικά πιστωτικά ιδρύματα έχουν εξαγοράσει δύο πορτογαλικές τράπεζες και τώρα η CaixaBank προσφέρει 900 εκατ. ευρώ για να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερο μερίδιο στην επενδυτική τράπεζα BPI.

Αν ολοκληρωθεί το επόμενο διάστημα η εξαγορά της BPI, τότε οι ισπανικές τράπεζες θα κατέχουν περίπου το 27% από τα περιουσιακά στοιχεία ύψους 400 δισ. ευρώ των πορτογαλικών τραπεζών. Η ισπανική επέλαση δεν έχει περάσει απαρατήρητη. «Πρέπει να αποφύγουμε το ενδεχόμενο να έχουμε αποκλειστική κυριαρχία ενός έθνους στο τραπεζικό σύστημα», είχε πει ο Πορτογάλος πρωθυπουργός, Αντόνιο Κόστα, μιλώντας στο κοινοβούλιο της χώρας στις 30 Μαρτίου. «Πρέπει να εγγυηθούμε ότι θα υπάρχει ανταγωνισμός, αυτή θα είναι η εγγύηση εθνικής ανεξαρτησίας», είχε προσθέσει. Οι συνεχείς εξαγορές πορτογαλικών τραπεζών από ισπανικές αντανακλούν τις διαφορές μεγέθους μεταξύ της ισπανικής και της πορτογαλικής οικονομίας. Παράλληλα, αντανακλούν τη διαφορετική πορεία της τραπεζικής βιομηχανίας στις δύο χώρες τα τελευταία χρόνια. Ισως να είναι ειρωνεία της τύχης ότι η CaixaBank ετοιμάζεται να κάνει μια ακόμη εξαγορά πορτογαλικής τράπεζας.

Ηταν η ίδια CaixaBank που βρέθηκε στα πρόθυρα της κατάρρευσης μόλις το 2012, απειλή που είχε εξαναγκάσει τη Μαδρίτη να ζητήσει οικονομική διάσωση της τραπεζικής της βιομηχανίας, λαμβάνοντας δάνειο ύψους περίπου 60 δισ. ευρώ από την Ευρωζώνη. Μέρος των χρημάτων που είχε λάβει ως οικονομική βοήθεια και η Λισσαβώνα το 2011 είχε χρησιμοποιηθεί για τη διάσωση των τραπεζών της. Ωστόσο, η Ισπανία είχε δημιουργήσει «κακή τράπεζα» και είχε εξαναγκάσει τις τράπεζές της να εφαρμόσουν οδυνηρές λύσεις ώστε να εξυγιανθούν. Ατυχώς για την Πορτογαλία δεν συνέβη το ίδιο και με τις δικές της τράπεζες, οι οποίες έχουν λάβει προβλέψεις ύψους 40 δισ. ευρώ αλλά εξακολουθούν να βλέπουν το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων τους να αυξάνεται.

Σύμφωνα με το Bloomberg, το ποσοστό αυτό ήταν ελάχιστα πάνω από το 12% στα τέλη του 2015. Αντιθέτως, το ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων των ισπανικών τραπεζών υποχωρεί συνεχώς από τις αρχές του 2013 και μετά και είχε διαμορφωθεί στο 7% στα τέλη του 2015. Φυσικά η μείωση του ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων συνδέεται με τη συνολική εικόνα της οικονομίας, με την ισπανική να ανακάμπτει πολύ ταχύτερα τα τελευταία δύο χρόνια σε σχέση με την πορτογαλική. Σκάνδαλο διαφθοράς είχε οδηγήσει σε κατάρρευση την πορτογαλική Banco Espirito Santo (BES) το 2014, η διάσωση της οποίας είχε κοστίσει στο πορτογαλικό Δημόσιο 4,9 δισ. ευρώ. «Οι πορτογαλικές τράπεζες πρέπει να μειώσουν τα έξοδά τους και να αυξήσουν τα κεφάλαιά τους, ενώ δεν έχουν πολλές δυνατότητες να τα καταφέρουν από μόνες τους. Είναι προτιμότερο να έχουν έναν ισχυρό μέτοχο», λέει στο Bloomberg ο κ. Ντιόγκο Τεξέιρα, διευθύνων σύμβουλος της Optimize Investors με υπό διαχείριση κεφάλαια ύψους 120 εκατ. ευρώ. Τώρα η Λισσαβώνα προσπαθεί να πουλήσει και πάλι το καλό κομμάτι της BES – η τράπεζα ονομάζεται πλέον Novo Banco.

Η Banco Santander, η μεγαλύτερη τράπεζα της Ισπανίας και η Banco Popular Espanol έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την πορτογαλική τράπεζα. «Πρόκειται για επέκταση με μικρό ρίσκο για εμάς», είχε δηλώσει την περασμένη εβδομάδα ο κ. Γκονζάλο Κορτάζαρ, διευθύνων σύμβουλος της CaixaBank, μόλις είχε ανακοινώσει την προσφορά για την εξαγορά μεριδίου της BPI. Η ισπανική τράπεζα κατέχει ήδη μερίδιο 44% της BPI. Τον περασμένο Δεκέμβριο η Santander είχε εξαγοράσει την πορτογαλική Banif, η οποία είχε επίσης διασωθεί από το πορτογαλικό Δημόσιο, ενώ η Bankinter με έδρα τη Μαδρίτη είχε εξαγοράσει τη θυγατρική της Barclays στην Πορτογαλία.