ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ινδικά μαθήματα για τα «κόκκινα» δάνεια του Πεκίνου

china_bank_yuan_e_20100928071042

Η Ινδία θα μπορούσε να διδάξει ένα-δυο πράγματα στην Κίνα για την αντιμετώπιση του προβληματικού χρέους, δηλαδή των δανείων που εξυπηρετούνται με καθυστέρηση ή δεν πληρώνονται καθόλου. Οι τράπεζες των δύο πολυπληθέστερων χωρών στον κόσμο έχουν δανείσει εκατοντάδες δισ. δολάρια σε εταιρείες με πολιτικές διασυνδέσεις, οι οποίες σήμερα αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Εν τούτοις, οι Αρχές στην Ινδία πήραν την απόφαση να προχωρήσουν σε εκκαθάριση του κλάδου. Από την άλλη πλευρά, οι εταίροι τους στο Πεκίνο επιλέγουν να αγνοήσουν ολοκληρωτικά το πρόβλημα. Είναι μια σπάνια περίπτωση όπου η Ινδία μπορεί να δείξει τον σωστό δρόμο στον μεγαλύτερο γείτονά της.

Επί σειράν ετών, οι εποπτικές αρχές στην Ινδία ήλπιζαν πως οι τράπεζες θα απαλλάσσονταν από το πρόβλημα των προβληματικών δανείων. Πέρυσι το καλοκαίρι, η αντίληψη αυτή άλλαξε όταν η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ναρέντα Μόντι δρομολόγησε σχέδιο για την άντληση νέων κεφαλαίων 27 δισ. δολαρίων από τις κρατικές τράπεζες εντός τετραετίας. Πάνω από το ένα τρίτο αυτών των κεφαλαίων θα προέλθει από τους φορολογουμένους.

Επίσης, το Νέο Δελχί έχει παύσει να ανακατεύεται στις αποφάσεις των τραπεζών. Παράλληλα, όμως, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Ραγκουράμ Ρατζάν, αναγκάζει τις κρατικές τράπεζες να λάβουν τις απαραίτητες προβλέψεις. Μάλιστα, η κεντρική τράπεζα έχει δημιουργήσει λίστα όλων των δανειοληπτών που έχουν παραβιάσει τους όρους των δανείων και τους ασκεί πιέσεις να αποδεχτούν πως τα δάνεια αυτά θα είναι, κατά πάσα πιθανότητα, «κόκκινα».

Τα περισσότερα εταιρικά δάνεια και στις δύο χώρες έχουν χορηγηθεί από τράπεζες που στην πλειονότητά τους ελέγχονται από το κράτος. Ινδοί πολυεκατομμυριούχοι, όπως ο Βιτζάι Μάλγια, και κρατικοί κολοσσοί της Κίνας, όπως η Bohai Steel, εκμεταλλεύονται ισχυρές πολιτικές διασυνδέσεις για να αποκτήσουν πρόσβαση σε πιστώσεις. Ετσι εξηγείται η δυνατότητα που είχαν να παρατείνουν πιστώσεις ακόμη και όταν οι εταιρείες τους αντιμετώπιζαν δυσκολίες. Επιπροσθέτως, η απουσία μιας νομικής διαδικασίας χρεοκοπιών αποθαρρύνει τις τράπεζες να κυνηγήσουν τα δάνεια με καθυστερήσεις στην πληρωμή των δόσεων.

Αυτές οι βασικές ελλείψεις στη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος έχουν οδηγήσει στη συσσώρευση προβληματικών δανείων. Η κεντρική τράπεζα της Ινδίας υπολογίζει πως 14,1% των συνολικών δανείων είναι προβληματικά. Στην Κίνα, αντίθετα, μόνον 1,7% των δανείων θεωρούνται επίσημα μη εξυπηρετούμενα. Αλλά αυτά τα στοιχεία δεν είναι αξιόπιστα. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ότι τουλάχιστον 15,5% των εταιρικών δανείων στην Κίνα είναι προβληματικά.

Στην Ινδία, αν και δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί το σχέδιο εκκαθάρισης του τραπεζικού κλάδου, τα πρώτα αποτελέσματα αρχίζουν να είναι αντιληπτά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η φυγή του μεγιστάνα Βιτζάι Μάλγια στο Λονδίνο. Η Bank of Baroda, υπ’ αριθμόν 2 μεγαλύτερη κρατική τράπεζα, ανακοίνωσε πως οι προβλέψεις επισφαλών δανείων πενταπλασιάστηκαν το δ΄ τρίμηνο του 2015, καταλήγοντας σε ζημίες. Παρ’ όλα αυτά, η τιμή της μετοχής ενισχύθηκε επειδή οι επενδυτές χαιρέτισαν την απόφαση της διοίκησης να τακτοποιήσει αυτό το ακανθώδες πρόβλημα.

Αντίθετα, οι Industrial and Commercial Bank of China και China Construction Bank δεν αυξάνουν τις προβλέψεις τους στον ίδιο βαθμό με τα «κόκκινα» δάνεια. Αυτή η άρνηση της πραγματικής διάστασης του προβλήματος συμβαίνει όταν η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών εκτιμά πως οι κινεζικές εταιρείες χρωστούσαν στις τράπεζες 17,4 τρισ. δολάρια μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, αντανακλώντας το 166% του ΑΕΠ.