ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Σχέδιο της Ε.Ε. για αποφυγή bank run

Σχέδιο της Ε.Ε. για αποφυγή bank run

Περισσότερες αρμοδιότητες στις εποπτικές αρχές των κρατών-μελών εξετάζει να παραχωρήσει η Ευρωπαϊκή Ενωση για να μπορούν να «παγώνουν» αυτόματα και προσωρινά τη μεταφορά κεφαλαίων από προβληματικές τράπεζες, έτσι ώστε να μην υπάρξουν μαζικές εκροές από πανικόβλητους επενδυτές και καταθέτες. Αυτή η παρέμβαση θα πραγματοποιείται πριν καν την επέμβαση των αρμόδιων εποπτικών αρχών, έτσι ώστε να μην προκληθεί «αιμορραγία» στη ρευστότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, όπως αποκαλύπτουν πηγές της Financial Times.

Οι διαβουλεύσεις για τη λήψη ενός τόσο δραστικού μέτρου βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, αλλά εάν αποφασιστεί κάτι τέτοιο, τότε θα παγώνουν άμεσα καταβολές στους κατόχους τραπεζικών ομολόγων ή ακόμη και οι αναλήψεις μετρητών από τους δικαιούχους λογαριασμών. Ενας τέτοιος κανόνας θα αποτελούσε μια ακόμη πιο σκληρή εκδοχή της τραπεζικής ένωσης όπου ήδη προβλέπεται καταμερισμός απωλειών μιας τράπεζας σε μετόχους, ομολογιούχους και καταθέσεις άνω 100.000 ευρώ.

Το δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Financial Times στηρίζεται σε εμπιστευτικό κείμενο της Ολλανδίας, η οποία έχει αναλάβει την εκ περιτροπής προεδρία της Ε.Ε και συντάχθηκε στις 10 Μαΐου. Εκεί αναφέρεται πως το εργαλείο της αυτόματης ακινητοποίησης κάθε μεταφοράς κεφαλαίων από ομολογιούχους ή καταθέτες μπορεί να δράσει σταθεροποιητικά όσο οι αρμόδιες αρχές θα ετοιμάζονται για να παρέμβουν στην προβληματική τράπεζα. Στο επίμαχο κείμενο αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι αυτή η προσωρινή αναστολή ενεργειών μπορεί να επιτρέψει την έναρξη μιας αποτελεσματικής και επιτυχημένης διαδικασίας που θα ελαχιστοποιήσει τους κινδύνους στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Ατομα προσκείμενα στις διαβουλεύσεις αυτές είπαν πως θα είναι μια διαδικασία ημερών και όχι περισσότερο.

Κυβερνητικοί αξιωματούχοι από την Ε.Ε σχολίασαν πως η ιδέα αυτή έχει τη στήριξη της Γερμανίας και της Ολλανδίας. Και ο λόγος είναι επειδή δεν θα χρειαστούν κρατικά κεφάλαια για τη διάσωση προβληματικών τραπεζών όπως συνέβη κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007-09 και της συνακόλουθης κρίσης χρέους. Σκοπός είναι, επίσης, να αποφευχθούν οι μαζικές εκροές που αποδυνάμωσαν στην Κύπρο τις δύο μεγαλύτερες τράπεζες και έτσι δυσχέραναν τον καταμερισμό του κόστους διάσωσης και στους μεγάλους καταθέτες που πρόλαβαν να μεταφέρουν τα χρήματά τους.

Από την άλλη πλευρά, έχουν εκφραστεί ανησυχίες ότι ένα τόσο προληπτικό μέτρο μπορεί να προκαλέσει το αντίθετο αποτέλεσμα από ένα κλίμα σταθερότητας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Δηλαδή ένα αυτόματο πάγωμα στην κίνηση κεφαλαίων, ενδεχομένως, να προκαλέσει πανικό στον ευρύτερο τραπεζικό κλάδο, με αλυσιδωτές αντιδράσεις στα υπόλοιπα κράτη-μέλη.

Στο επίμαχο κείμενο διευκρινίζεται πως η ισχύς της «λαιμητόμου» στις εκροές κεφαλαίων από μια προβληματική τράπεζα ήταν, εν μέρει, ιδέα της Γερμανίας που ήδη εφαρμόζει ένα τέτοιο μέτρο. Υπάρχουν, όμως, και λεπτομέρειες που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη στην εφαρμογή τόσο δραστικών μέτρων. Για παράδειγμα, η Κομισιόν θα πρέπει να εξετάσει εάν θα συμπεριληφθούν όχι μόνον οι ανασφάλιστες καταθέσεις αλλά και αυτές κάτω των 100.000 ευρώ που είναι εγγυημένες βάσει των κανόνων της τραπεζικής ένωσης. Σε γενικές γραμμές, η Ε.Ε. διερευνά τρόπους προκειμένου η τραπεζική ένωση που τέθηκε επίσημα σε ισχύ από τις αρχές του έτους να πάρει «σάρκα και οστά». Οπως παρατηρεί, όμως, η βρετανική εφημερίδα, η Κομισιόν δεν έχει ακόμη παρουσιάσει προτάσεις για το ελάχιστο ποσό των ομολόγων μειωμένης εξασφάλισης και άλλων χρεογράφων που θα είναι αναγκαίο για να διαγράφεται άμεσα από τις αρχές σε μια κρίση. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ολλανδική κυβέρνηση απέφυγε να σχολιάσει το δημοσίευμα της Financial Times.