ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η ΕΚΤ έλαβε μια λογική απόφαση

ekt3-2--2

Η σταδιακή έξοδος από την ποσοτική χαλάρωση είναι το περισσότερο που μπορεί να καταφέρει ο Μάριο Ντράγκι. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε χθες πως περιμένει ότι θα αναστείλει τις αγορές κρατικών ομολόγων. Ωστόσο η έξοδος από την πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης θα γίνει υπό προϋποθέσεις, ενώ η ΕΚΤ δεσμεύθηκε να διατηρήσει σε χαμηλό επίπεδο τα επιτόκια δανεισμού. Η αδύναμη Ευρωζώνη και οι εμπορικοί πόλεμοι σημαίνουν πως το καλύτερο που μπορεί να κάνει ο πρόεδρος της ΕΚΤ είναι να διατηρήσει ανοιχτές τις επιλογές του.

Η ανακοίνωση Τύπου, στην οποία αναφέρεται πως περιμένει να σταματήσει να αυξάνει το μέγεθος του χαρτοφυλακίου ομολόγων της στο τέλος Δεκεμβρίου, σηματοδοτεί τον επίσημο τερματισμό του πειράματος τυπώματος χρήματος που είχε αρχίσει το 2015. Φαίνεται πως έχει έρθει η ώρα: η ανάπτυξη είναι ικανοποιητική, και η κεντρική τράπεζα προβλέπει πως ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί, κατά μέσο όρο, στο 1,7% τα επόμενα δύο χρόνια πλησιάζοντας στον στόχο της ΕΚΤ. Η απασχόληση στην Ευρωζώνη βρίσκεται σε επίπεδο ρεκόρ. Παρ’ όλα αυτά, είναι δύσκολη εποχή για να παίρνει κανείς ρίσκα. Η ανάπτυξη, αν και εξακολουθεί να είναι ψηλότερη από τον δυνητικό ρυθμό της, προβλέπεται παρ’ όλα αυτά πως θα υποχωρήσει το 2018 στο 2,1% από 2,5% το 2017. Τα πολιτικά ρίσκα ενισχύονται: οι Ηνωμένες Πολιτείες απειλούν την Ευρώπη με εμπορικό πόλεμο. Στο μεταξύ, η ιταλική κυβέρνηση επιθυμεί να αυξήσει το δημοσιονομικό της έλλειμμα και να καταργήσει μεταρρυθμίσεις. Τα στοιχεία αυτά φέρνουν την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε δύσκολη θέση: αν εξακολουθήσει να αγοράζει ομόλογα, θα μπορούσε να κατηγορηθεί πως διευκολύνει την επαναστατημένη κυβέρνηση της Ιταλίας. Αν διακόψει απότομα τις αγορές ομολόγων, και η προσδοκία των επενδυτών περί αύξησης των επιτοκίων δανεισμού προκαλέσει την έντονη άνοδο της απόδοσης των κρατικών ομολόγων, οι επενδυτές ενδεχομένως να αρχίσουν να ανησυχούν για την ικανότητα της Ιταλίας να εξυπηρετεί το χρέος της που ανέρχεται στο 132% του ΑΕΠ.

Σε αυτό το δύσκολο πλαίσιο, φαντάζει ως λογική η περίπλοκη απόφαση της ΕΚΤ. Προβλέπει πως θα ολοκληρώσει την ποσοτική χαλάρωση τον Δεκέμβριο, ωστόσο αυτό θα εξαρτηθεί από την πορεία του πληθωρισμού. Επίσης, η ΕΚΤ ανακοίνωσε πως δεν θα αυξήσει τα επιτόκια δανεισμού μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2019. Επιπλέον, η ΕΚΤ θα εξακολουθήσει να επενδύει τα έσοδα από τα ομόλογα συνολικού ύψους 2,4 τρισ. ευρώ που κατέχει ήδη για όσο χρονικό διάστημα κρίνει απαραίτητο. Το ευρώ υποχώρησε χθες, όπως υποχώρησε η απόδοση και των γερμανικών κρατικών ομολόγων. Η σχετικά θετική αντίδραση των αγορών θα διευκολύνει την ΕΚΤ να συνεχίσει να κινείται πολύ σταδιακά προς την έξοδο από την ποσοτική χαλάρωση. Ωστόσο, η Ιταλία θα κάνει κατά πάσα πιθανότητα πιο δύσκολο το έργο της.