ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΦΙΑ: Η επιβάρυνση φυσικών προσώπων περιορίζεται σε 2 δισ. από 2,6 δισ. ευρώ

enfia-i-epivarynsi-fysikon-prosopon-periorizetai-se-2-dis-apo-2-6-dis-eyro-2330231

Ο ένας στους τέσσερις ιδιοκτήτες ακινήτων πλήρωσε το 2018 το 70% του συνολικού ΕΝΦΙΑ ύψους 2,65 δισ. ευρώ, ενώ μετά τις μειώσεις που θα γίνουν στη φετινή εκκαθάριση, το «μερίδιό» τους στη συνολική επιβάρυνση θα ανέβει στο 72%. Βέβαια, οι έχοντες ατομική περιουσία άνω των 80.000 ευρώ –αυτοί πληρώνουν και σήμερα το 70% των φόρων– θα έχουν μεγαλύτερο «μερίδιο» σε ένα μικρότερο οικονομικό βάρος, καθώς με τη μεσοσταθμική μείωση του 22%, η συνολική επιβάρυνση των φυσικών προσώπων θα πέσει από τα 2,65 δισ. ευρώ στα 2,07 δισ. ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, η έρευνα που «έτρεξε» το υπουργείο Οικονομικών προκειμένου να προετοιμάσει το φορολογικό νομοσχέδιο που κατατέθηκε την Παρασκευή στη Βουλή, ανέδειξε τον κατακερματισμό της ακίνητης περιουσίας στη χώρα. Σε σύνολο 7,3 εκατομμυρίων φορολογουμένων που εμφανίζονται στο «μητρώο» του ΕΝΦΙΑ, τα 4,9 εκατ. δηλώνουν ατομική περιουσία έως και 60.000 ευρώ. Εξ αυτών, το ένα εκατομμύριο είτε δεν πληρώνει τίποτα είτε χρεώνεται με ποσό μικρότερο του ενός ευρώ. Αυτή η εικόνα δεν θα αλλάξει ούτε μετά τις προωθούμενες μειώσεις: Περίπου 320.000 ιδιοκτήτες με ατομική περιουσία άνω των 250.000 ευρώ –είναι τα φυσικά πρόσωπα που εκτός από τον κύριο ΕΝΦΙΑ υπόκεινται και στον συμπληρωματικό φόρο– πλήρωσαν το 25% του συνολικού ΕΝΦΙΑ το 2018 και θα πληρώσουν το 26% του συνολικού ΕΝΦΙΑ το 2019. Βέβαια, το συνολικό βάρος που θα σηκώσουν αυτοί οι 320.000 ιδιοκτήτες, θα περιοριστεί από τα 925 εκατ. ευρώ, στα 767 εκατ. ευρώ με το υπουργείο Οικονομικών να ποντάρει και σε αύξηση της εισπραξιμότητας του φόρου ύστερα από αυτή την αλλαγή. Για το 2018, στα 100 ευρώ ΕΝΦΙΑ που βεβαιώθηκαν, εισπράχθηκαν μόλις τα 74 ευρώ, ενώ μετά τις μειώσεις υπάρχει η αισιοδοξία ότι το ποσοστό θα προσεγγίσει το 80%. Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι η εισπραξιμότητα του 74% που καταγράφεται σήμερα, συνδέεται και με τη «συγκέντρωση» των φορολογικών βαρών σε λίγους. Μένει να φανεί στην πράξη, αν η προωθούμενη ελάφρυνση θα αλλάξει αυτή την εικόνα, κάτι που αποτελεί και στόχο της κυβέρνησης. Αλλωστε, ο ΕΝΦΙΑ θα αποτελέσει το πρώτο «crash test» της πολιτικής μείωσης των φορολογικών συντελεστών με στόχο την τόνωση της ανάπτυξης και κατά συνέπεια και των δημοσίων εσόδων.

Ο κατακερματισμός της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα είναι αποτέλεσμα και των μεταβιβάσεων των ακινήτων από γενιά σε γενιά (σ.σ. στην Ελλάδα ανθεί η διάσπαση σε ψιλή κυριότητα και επικαρπία) και της οικονομικής κρίσης που περιόρισε δραστικά τις αγοραπωλησίες καινούργιων διαμερισμάτων, αλλά και των «τεχνασμάτων» στα οποία κατέφυγαν οι έχοντες τις μεγαλύτερες περιουσίες για να περιορίσουν το οικονομικό βάρος. Είναι ενδεικτικό ότι οι υπόχρεοι σε συμπληρωματικό φόρο ακινήτων είναι μόλις 320.000 φέτος, ενώ το 2016 ήταν 453.000. Βέβαια, στη μείωση έχει συμβάλει και η αλλαγή των αντικειμενικών αξιών στο μεσοδιάστημα,  καθώς από το 2016 μέχρι σήμερα υπήρξαν δύο μεταβολές, κυρίως πτωτικές.

Με δεδομένο ότι το 67% των φορολογουμένων έχει περιουσία έως 60.000 ευρώ, είναι επόμενο η συμμετοχή των πολλών στα φορολογικά έσοδα να είναι περιορισμένη. Η συγκεκριμένη κατηγορία πολιτών συμβάλλει με 579 εκατ. ευρώ στα συνολικά έσοδα του ΕΝΦΙΑ, ενώ μετά τη μείωση του 30%, το ποσό της βεβαίωσης θα διαμορφωθεί στα 400 εκατ. ευρώ. Δηλαδή, η συγκεκριμένη κατηγορία συμβάλλει στη συγκέντρωση του 22% των συνολικών εσόδων από κύριο και συμπληρωματικό φόρο, ενώ μετά τη μείωση το «μερίδιο» θα πέσει στο 20%. Η μείωση του μεριδίου είναι απόρροια του ότι η ποσοστιαία μείωση που θα γίνει στη μικρή ακίνητη περιουσία (30%) θα είναι μεγαλύτερη αυτής που θα γίνει στη μεσαία και στη μεγάλη ακίνητη περιουσία (10%-20%).

Περίπου 1,05 εκατ. ιδιοκτήτες έχουν ατομική περιουσία από 60.000 έως 100.000 ευρώ και αυτοί θα έχουν ελάφρυνση από 20% έως 27%. Σήμερα, πληρώνουν συνολικά 419 εκατ. ευρώ και μετά τη μείωση θα έχουν μικρότερη επιβάρυνση της τάξεως των 321 εκατ. ευρώ. Είναι το 14,4% των ιδιοκτητών και πληρώνουν το 16% του ΕΝΦΙΑ, ενώ και μετά τη μείωση το μερίδιό τους στα συνολικά βάρη θα μείνει αμετάβλητο.

Επιπλέον ένα εκατομμύριο ιδιοκτήτες έχουν ατομική περιουσία από 100.000 έως 250.000 ευρώ. Πληρώνουν 720 εκατ. ευρώ και θα πληρώνουν 575 εκατ. ευρώ. Είναι το 14% των φορολογουμένων αλλά πληρώνουν το 27% του συνολικού ΕΝΦΙΑ, ενώ το μερίδιό τους θα αυξηθεί στο 28% μετά τη μείωση.

Οι έχοντες ατομική περιουσία άνω των 250.000 ευρώ αντιπροσωπεύουν μόλις το 6,5% του συνολικού αριθμού ιδιοκτητών, καθώς είναι μόλις 320.000 άτομα. Ωστόσο, λόγω και του συμπληρωματικού φόρου, το μερίδιό τους στη συνολική επιβάρυνση ανέρχεται στο 35% και θα αυξηθεί στο 37% μετά τη μείωση. Σήμερα, πληρώνουν 925 εκατ. ευρώ και μετά τη μείωση θα επιβαρυνθούν με 767 εκατ. ευρώ.