«Στον αέρα» η αυτοχρηματοδότηση δημοσίων έργων μέσω του PFI

«Στον αέρα» η αυτοχρηματοδότηση δημοσίων έργων μέσω του PFI

3' 20" χρόνος ανάγνωσης
Ακούστε το άρθρο

Αλλο ένα «φετίχ» εκμοντερνισμού της ελληνικής οικονομίας στην κατασκευή των δημοσίων έργων, το γνωστό με τα αρχικά (PFI) ή Private Finance Initiate, βρίσκεται κυριολεκτικά στον αέρα. Πρόκειται για μοντέλο αυτοχρηματοδότησης των έργων αλλά και αγοράς υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τομέα, που εμφανίσθηκε ξαφνικά στην Ελλάδα στα μέσα του 2000, με τον ξενόγλωσσο τίτλο του ως στοιχείο της αποκάλυψης… Οι αρχικές προτάσεις, που περιείχαν σκανδαλώδεις φοροαπαλλαγές και χαριστικές ρυθμίσεις στις εργοπτικές εταιρείες, η εκπόνηση των οποίων κόστισε περίπου 230 εκατομμύρια δραχμές, κατέληξαν στο «καλάθι των αχρήστων».

Ευθύνες αποδίδονται στο ΠΕΧΩΔΕ και στον τέως υπουργό Κώστα Λαλιώτη, ο οποίος σε συνεργασία με ονομαστά δικηγορικά γραφεία συνέταξαν σχέδιο νόμου που απέρριψε με κομψό και διπλωματικό τρόπο, στις 13 Σεπτεμβρίου, ευρεία διυπουργική σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό. H απόφαση λήφθηκε ένα μήνα πριν από το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ και ως εκ τούτου ήταν χαμηλόφωνη και διακριτική, καθώς όλοι χρειάζονταν τους κομματικούς ψήφους.

Την ιδέα του PFI άρχισε να προωθεί από τα μέσα του 2000 το ΠΕΧΩΔΕ, που κατάφερε να «προσελκύσει» στη γοητεία της το ΥΠΕΘΟ και κυρίως τον υφυπουργό Χρήστο Πάχτα. H βασική πλατφόρμα του PFI είναι κατ’ αρχήν θετική και ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας. Προβλέπει την κατασκευή δημοσίων έργων με ιδιωτικά κεφάλαια και παραχώρηση κατόπιν της χρήσης τους για ένα συγκεκριμένο διάστημα, σε ιδιώτες.

Περιλαμβάνει επίσης και αγορά υπηρεσιών από ιδιώτες που εφαρμόζεται σήμερα σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Της χρήσης του στα σοβαρά δυτικά κράτη προηγούνται συγκριτικές αξιολογήσεις, που αναζητούν τη φθηνότερη για το Δημόσιο λύση, χωρίς να αποκλείουν ακόμα και την περίπτωση το ίδιο το κράτος να είναι τελικά ο κατασκευαστής.

Η κυβέρνηση στη σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη, στις 13 Σεπτεμβρίου 2001, «ανακάλυψε» ότι προωθούνταν στη Βουλή ένα νομοσχέδιο που δεν φαινόταν να εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, αλλά ούτε και να αντιμετωπίζει τους θυλάκους αδιαφάνειας και σπατάλης δημοσίων πόρων, που όπως γνωρίζουν όλοι υπάρχουν στον τομέα κατασκευής των έργων. Υπό την τέλεια «κάλυψη» του τρομοκρατικού χτυπήματος στους «δίδυμους πύργους» της Νέας Υόρκης, το περιεχόμενο του νομοσχεδίου κρατήθηκε μυστικό και όσα κυβερνητικά στελέχη αντιλήφθηκαν τι προωθούσε, προτίμησαν να «σωπάσουν» σεβόμενα το προσωπικό τους μέλλον και φοβούμενα προφανώς τα χειρότερα.

Ο πρωθυπουργός στη σύσκεψη της 13ης Σεπτεμβρίου έδωσε οδηγίες για τη σύνταξη ενός νέου σχεδίου νόμου, που θα κατετίθετο το συντομότερο στη Βουλή, καθορίζοντας μάλιστα και τις κατευθύνσεις που θα έπρεπε να ακολουθήσει. Ειδικότερα αυτές αφορούν τα ακόλουθα:

«- O σχεδιασμός του νόμου πρέπει να περιλαμβάνει έργα, προμήθειες και υπηρεσίες. Δηλαδή η εμβέλειά του να είναι γενική.

– Στο νόμο πρέπει να αναφέρονται ποια ζητήματα δεν εμπίπτουν στο ρυθμιστικό πεδίο του. Ετσι, ο νόμος δεν πρέπει να θεσπίζει φορολογικές διευκολύνσεις και προνόμια κατ’ απόκλιση από τη φορολογική νομοθεσία. Δηλαδή μια δέσμη θεμάτων θα εξακολουθήσει να ρυθμίζεται από την ισχύουσα νομοθεσία.

– Κατά την κατάστρωση και εφαρμογή του συστήματος του νόμου καθοριστική είναι η σημασία της αρχής του οικονομικού αποτελέσματος (value fo money) της επένδυσης και της απότοκης ανάγκης, για την προσεκτική εκτίμηση εκ των προτέρων όλων των κρίσιμων παραμέτρων του έργου.

– O νόμος πρέπει να διευκρινίζει με σαφήνεια τα όρια ευθύνης και τον επιμερισμό των κινδύνων (risK allocation) μεταξύ του Δημοσίου και των ιδιωτών, έτσι ώστε να εξυπηρετείται καλύτερα το δημόσιο συμφέρον.

– Πρέπει να προβλέπονται «ρήτρες διαφυγής» για την αναπροσαρμογή της σύμβασης στις διαμορφούμενες συνθήκες και ανάγκες. Οι ρήτρες αυτές εγγυώνται την απρόσκοπτη εξέλιξη της σύμβασης παραχώρησης και εξασφαλίζουν την αναγκαία ευελιξία και την επίτευξη του βέλτιστου αποτελέσματος, τόσο κατά τη φάση ωρίμασης και εκτέλεσης του έργου όσο και κατά τη φάση λειτουργίας του.

– Το σύστημα που καταστρώνει ο νόμος πρέπει να διέπεται από τις αρχές της διαφάνειας και του υγιούς ανταγωνισμού.

– O νόμος πρέπει να εναρμονίζεται με τις κοινοτικές οδηγίες και να λαμβάνει υπ’ όψιν το βαθμό που κινείται χρήσιμο, το σχέδιο οδηγίας που εκπονείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

– Κατά την κατάρτιση του νομοσχεδίου πρέπει να συνεκτιμηθούν οι νέες ρυθμίσεις του Συντάγματος για τη διοικητική επίλυση των διαφορών.

– Πρέπει, τέλος, να ληφθεί μέριμνα, ώστε ο νέος νόμος να εναρμονίζεται με την εθνική νομοθεσία που διέπει τα έργα, τις προμήθειες και την παροχή υπηρεσιών».

Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή
MHT