ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Μαθηματική… εμπλοκή στις αναθέσεις μεγάλων έργων

H επόμενη κυβέρνηση θα αναθέσει 15 έως 20 μεγάλα έργα, συνολικού προϋπολογισμού άνω του 1,5 δισ. ευρώ, τα οποία καθυστερούν εξαιτίας της αλλαγής στο καθεστώς δημοπρασιών, με τη μερική κατάργηση του μαθηματικού τύπου. Παρά το γεγονός ότι η ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ προχώρησε πρόσφατα στην αποστολή εγκυκλίου με την οποία επαναφέρεται στην ουσία ο μαθηματικός τύπος, οι πρόωρες εκλογές δεν επέτρεψαν να γίνουν οι αναθέσεις που επιδίωκαν οι ισχυροί όμιλοι. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέχρι σήμερα έχει ανακοινωθεί η υπογραφή σύμβασης μόνο για ένα από τα δέκα τμήματα των οδικών αξόνων ΠΑΘΕ (Πάτρα – Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Εύζωνοι) και Εγνατίας που προκηρύχθηκαν στις αρχές του δευτέρου εξαμήνου του 2003.

Οι μεγάλες καθυστερήσεις στην επιλογή αναδόχων συνδέονται με την αδυναμία ή την άρνηση των υπηρεσιών του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ να εφαρμόσουν το νέο σύστημα ανάθεσης έργων, όπως επιβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ενωση και το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Το ΣτΕ, με απόφαση που έλαβε στα μέσα του 2003, επέβαλε την αιτιολόγηση των προσφορών που -με βάση τον μαθηματικό τύπο- θεωρούνται υπερβολικά χαμηλές. H εξέλιξη αυτή δημιούργησε σοβαρά εμπόδια στη «μοιρασιά» που είχαν αποφασίσει οι ισχυροί του κλάδου. Μέχρι σήμερα δεν ανατέθηκε ούτε ένα μεγάλο έργο, με βάση το καθεστώς αιτιολόγησης των χαμηλών προσφορών, ενώ ακόμα και σε περιπτώσεις έργων στις οποίες οι αρμόδιες επιτροπές προχώρησαν σε θετική εισήγηση για ανάθεση, ο διαγωνισμός «πάγωσε».

Οι μηχανικοί υποστηρίζουν ότι οι ισχυροί κατασκευαστικοί όμιλοι, οι οποίοι διαθέτουν ακόμα μεγάλο ανεκτέλεστο υπόλοιπο υπογεγραμμένων συμβάσεων, προτίμησαν να μην ανατεθεί κανένα έργο με το μοντέλο των αιτιολογήσεων των χαμηλών προσφορών. Απώτερη επιδίωξη, όπως προκύπτει και από την τελευταία εγκύκλιο του ΥΠΕΧΩΔΕ, είναι η διαιώνιση του καθεστώτος του μαθηματικού τύπου, μέσα από τεχνάσματα και περίπλοκες διατυπώσεις ώστε να αποφευχθούν οι «σκόπελοι» του ΣτΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Με ποιο σύστημα θα γίνουν άραγε οι αναθέσεις στην περίπτωση κυβερνητικής αλλαγής, με δεδομένη την απόφαση της Νέας Δημοκρατίας για κατάργηση του μαθηματικού τύπου; Οι μεγάλοι κατασκευαστικοί όμιλοι και οι περισσότερες εργοληπτικές οργανώσεις συνεχίζουν να αγωνίζονται για τη διατήρηση του σημερινού καθεστώτος, ενώ την ίδια θέση διατύπωσε προχθές από το βήμα της Βουλής και ο πρωθυπουργός K. Σημίτης.

Οι πολύμηνες καθυστερήσεις στα μεγάλα έργα, με αφορμή τον μαθηματικό τύπο, δεν μεταβάλλουν, πάντως, την εικόνα του σχετικού επιχειρησιακού προγράμματος του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης (Γ΄ ΚΠΣ) το οποίο εμφανίζει ικανοποιητικούς ρυθμούς απορρόφησης. Ούτως ή άλλως τα προβλήματα του Γ΄ ΚΠΣ εντοπίζονται στις λεγόμενες «άυλες» δράσεις και όχι στα έργα υποδομής.