ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

«Κλειδί» για τα εταιρικά κέρδη η πορεία ανατίμησης του ευρώ

Καταλυτικό ρόλο στην πορεία των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων θα έχει η εξέλιξη της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ, σύμφωνα με το τελευταίο μηνιαίο δελτίο για τη Ζώνη του Ευρώ που εκδίδει η Εθνική Τράπεζα. Κάθε πραγματική ανατίμηση του ευρώ κατά μία εκατοστιαία μονάδα μειώνει τα αποπληθωρισμένα εταιρικά κέρδη της επόμενης περιόδου κατά 0,5 της εκατοστιαίας μονάδας, σύμφωνα με την ίδια έκθεση, όπου αναλύθηκαν τρία εναλλακτικά σενάρια για την πορεία του ευρώ (1,13, 1,26 και 1,38 δολάρια ανά ευρώ). Αυτά έδωσαν αύξηση των εταιρικών κερδών από 3,7% έως 7,2% σε ετήσια βάση, που αντιστοιχεί σε αύξηση της τιμής ισορροπίας (fair price) των μετοχών κατά 7% έως 14%.

Η Εθνική τονίζει ότι η βελτίωση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων φέτος λόγω της αναμενόμενης ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας θα είναι μικρότερη από ό,τι προσδοκά η αγορά, ως αποτέλεσμα της αρνητικής επίδρασης από την ανατίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ, η οποία έχει ήδη πραγματοποιηθεί από την αρχή του τέταρτου τριμήνου του 2003. «Συνεπώς οποιεσδήποτε προβλέψεις για τα εταιρικά κέρδη -και επομένως και για τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια- θα επηρεαστούν και από τη μελλοντική πορεία του ευρώ», υπογραμμίζουν οι οικονομολόγοι της Εθνικής. H ισχυρή ανατίμηση του ευρώ από τον Σεπτέμβριο του 2003 δεν φαίνεται να έχει επηρεάσει ώς τώρα την κερδοφορία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σημαντικά. Αυτό οφείλεται στις στρατηγικές αντιστάθμισης του συναλλαγματικού κινδύνου, που χρησιμοποίησαν πολλές επιχειρήσεις με αποτέλεσμα την εξουδετέρωση της επίδρασης από τις μεταβολές των συναλλαγματικών ισοτιμιών στα εταιρικά κέρδη, τουλάχιστον βραχυχρόνια. Ωστόσο, η παράταση της ανοδικής πορείας του ευρώ εξαντλεί τις δυνατότητες αυτής της στρατηγικής, με αποτέλεσμα να επηρεαστούν αρνητικά τα εταιρικά κέρδη μέσα στο 2004.

H Εθνική χρησιμοποίησε ένα υπόδειγμα για τα αποπληθωρισμένα εταιρικά κέρδη βάσει των μεταβολών της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας και του ρυθμού ανάπτυξης του ΑΕΠ με στόχο τον υπολογισμό της επίδρασης της ανόδου του ευρώ στην κερδοφορία των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με αυτό εκτιμάται ότι η ευαισθησία των κερδών στον ρυθμό ανάπτυξης είναι υψηλή (πιθανώς αντανακλώντας το γεγονός ότι η παραγωγικότητα ακολουθεί τον οικονομικό κύκλο), με αποτέλεσμα η επερχόμενη ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας (με προβλεπόμενο ρυθμό 1,6% για το 2004) να αυξήσει τα κέρδη κατά 9,2%. Ακόμη εκτιμάται ότι η πραγματική ανατίμηση του ευρώ κατά μία εκατοστιαία μονάδα μειώνει τα αποπληθωρισμένα εταιρικά κέρδη της επόμενης περιόδου κατά 0,5 της εκατοστιαίας μονάδας. H εκτίμηση λαμβάνει υπόψη και την επίδραση της διαφοροποίησης των εταιρικών κερδών, τα οποία είναι μερικώς εκφρασμένα σε δολάρια ΗΠΑ ή άλλα νομίσματα συνδεδεμένα με το δολάριο (π.χ. λόγω της ύπαρξης θυγατρικών εταιρειών εκτός Ευρωζώνης) και συνεπώς μετριάζει την αρνητική επίδραση από την ανατίμηση του ευρώ.

Αυτό σημαίνει ότι η ανατίμηση της πραγματικής σταθμισμένης ισοτιμίας του ευρώ κατά 5% από τον Σεπτέμβριο μέχρι σήμερα περιορίζει τη θετική επίδραση από την ανάκαμψη της οικονομίας στα αποπληθωρισμένα εταιρικά κέρδη, περιορίζεται κατά 2,4 εκατοστιαίες μονάδες στο πρώτο εξάμηνο του 2004. Για το δεύτερο εξάμηνο του 2004, η κερδοφορία των επιχειρήσεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη μελλοντική πορεία της ισοτιμίας του ευρώ. Στο κεντρικό σενάριο η Εθνική υποθέτει ότι το ευρώ θα διατηρηθεί κοντά στο τρέχον επίπεδο (1,26 δολάρια ανά ευρώ) μέχρι το τέλος του έτους και, συνεπώς, τα εταιρικά κέρδη θα αυξηθούν κατά 5,4% το 2004. Στο αισιόδοξο ότι η ισοτιμία θα επιστρέψει στο μακροχρόνιο επίπεδο ισορροπίας 1,13 δολάρια ανά ευρώ, που σημαίνει αύξηση των εταιρικών κερδών κατά 7,2% το 2004, ενώ στο απαισιόδοξο θα εκτοξευθεί στα 1,38 δολάρια ανά ευρώ και τα κέρδη θα αυξηθούν περιορισμένα (3,7%). H Εθνική παρατηρεί ότι αυτές οι προβλέψεις είναι πιο συντηρητικές από τις τρέχουσες προσδοκίες της αγοράς, οι οποίες φαίνεται ότι δεν έχουν ενσωματώσει πλήρως την αρνητική επίδραση της ήδη πραγματοποιηθείσας ανατίμησης του ευρώ στα κέρδη.