ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ναι στα ομόλογα – όχι στις επενδύσεις από τους ξένους

Μόνο για αγορά κρατικών ομολόγων έρχονται στην Ελλάδα οι ξένοι επενδυτές, ενώ αποφεύγουν να κάνουν άμεσες επενδύσεις. Αυτό επιβεβαιώνεται κάθε μήνα από τα στοιχεία για το ισοζύγιο πληρωμών που δημοσιεύει η Τράπεζα της Ελλάδας, δείχνοντας μια ιδιαίτερη επιδείνωση για το περασμένο έτος.

Στο ενδεκάμηνο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2003 (δεν είναι ακόμη διαθέσιμα τα στοιχεία για τον Δεκέμβριο), οι άμεσες επενδύσεις στην Ελλάδα ήταν αρνητικές! Αυτό αποτυπώνει, όπως σχολιάζει η Τράπεζα της Ελλάδας, την πώληση του «συμμετοχικού» πακέτου μετοχών της Eurobank που κατείχε η Deutsche Bank, δηλαδή υπήρξε απο-επένδυση. Μάλιστα, εξαιτίας αυτής της κίνησης και των ελαχίστων εισροών άμεσων ξένων επενδύσεων θα κλείσει κατά πάσα πιθανότητα με αρνητικό νούμερο και ολόκληρο το έτος. Σχεδόν μηδενικές ήταν αυτές οι επενδύσεις κατά το 2002 (53,4 εκατ. ευρώ), ενώ περιορισμένες ήταν και στα προηγούμενα χρόνια (1,8 δισ. ευρώ το 2001 και 1,2 δισ. ευρώ το 2000).

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ), οι εγκατεστημένες άμεσες ξένες επενδύσεις (δηλαδή το σύνολο και όχι οι ροές) στην Ελλάδα φτάνουν τα 15,26 τρισ. ευρώ και αντιστοιχούν περίπου στο 10% του ΑΕΠ της χώρας μας (μέσος όρος για τη δεκαετία του 1990), που από αυτήν την άποψη κατατάσσεται λίγο κάτω από το μέσον ανάμεσα στις χώρες του ΟΟΣΑ. Ακόμη λιγότερες είναι οι επενδύσεις των ελληνικών επιχειρήσεων προς το εξωτερικό (παρά το περιβόητο άνοιγμα στα Βαλκάνια) και αντιστοιχούν μόλις στο 1% του ΑΕΠ, στην «ουρά» των χωρών του ΟΟΣΑ μαζί με την Τουρκία, την Πολωνία, το Μεξικό και την Τσεχία. Συγκριτικά οι εγκατεστημένες ξένες επενδύσεις αντιστοιχούν σε πάνω από το 60% του ΑΕΠ της Ιρλανδίας και το 45% του Βελγίου/Λουξεμβούργου, ενώ οι επενδύσεις στο εξωτερικό της Ολλανδίας και της Ελβετίας φτάνουν περίπου το 40% του ΑΕΠ τους. Μια σημαντική αιτία γι’ αυτό είναι η έλλειψη επαρκούς ανταγωνισμού στις αγορές προϊόντων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ (με μοντέλα προσομοίωσης της οικονομίας), οι εγκατεστημένες άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα θα ήταν κατά 80% μεγαλύτερες αν υπήρχε περισσότερος ανταγωνισμός.

Αντίθετα, οι ξένοι βρίσκουν μεγάλο ενδιαφέρον για τα ομόλογα. Στο ενδεκάμηνο του 2003, οι εισροές για επενδύσεις χαρτοφυλακίου έφτασαν τα 18,6 δισ. ευρώ και ήταν σημαντικά αυξημένες. Οπως εξηγεί η Τράπεζα της Ελλάδας, το μέγεθος αυτό καταγράφει την εισροή κεφαλαίων στην αγορά ελληνικών ομολόγων από ξένους επενδυτές, η οποία μάλιστα αυξήθηκε σημαντικά σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2002. Παράλληλα, καταβλήθηκαν 3,6 δισ. ευρώ σε πληρωμές τόκων, μερισμάτων, κερδών (ισοζύγιο εισοδημάτων), το μεγαλύτερο μέρος των οποίων αποτυπώνει πληρωμές για τόκους επί των ομολόγων που κατέχουν οι ξένοι επενδυτές.