ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Εποπτεία: σύγκρουση αρμοδιοτήτων ΤτΕ, εμπορικών τραπεζών και ΥΠΑΝ

Μια υπόγεια σύγκρουση για τα όρια των αρμοδιοτήτων στην άσκηση εποπτείας των εμπορικών τραπεζών βρίσκεται σε εξέλιξη μεταξύ της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ) και του υπουργείου Ανάπτυξης.

Σήμερα το τραπεζικό σύστημα εποπτεύεται από τρεις φορείς: την Τράπεζα της Ελλάδος, το υπουργείο Ανάπτυξης και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, σχήμα που δεν θεωρείται αποτελεσματικό καθώς εντοπίζονται επικαλύψεις αρμοδιοτήτων μεταξύ των τριών φορέων και γκρίζες ζώνες που δημιουργούν μεγάλα προβλήματα. Σε όλη την Ευρώπη το ζήτημα έχει αντιμετωπιστεί με τη συνολική εποπτεία του χρηματοπιστωτικού τομέα από έναν φορέα.

Η ΤτΕ, η οποία συχνά πυκνά βρίσκεται στο στόχαστρο κριτικής για την αποτελεσματικότητα της εποπτείας, επιδιώκει την αναμόρφωση του πλαισίου στην κατεύθυνση της ενίσχυσης των αρμοδιοτήτων της. Ετσι, υποστηρίζεται, η κεντρική τράπεζα θα μπορέσει αποτελεσματικότερα να εποπτεύσει το τραπεζικό σύστημα και να τερματίσει ανορθόδοξες πρακτικές. Με άλλα λόγια, επιδιώκει την ανάληψη των αρμοδιοτήτων του υπουργείου Ανάπτυξης, που σχετίζονται με την εποπτεία των τραπεζών. Ωστόσο, η προοπτική αυτή προκαλεί την αντίδραση του υπουργείου, το οποίο δεν αποδέχεται την απώλεια εξουσίας. Δηλαδή, το ζήτημα δεν αντιμετωπίζεται με όρους πώς θα γίνει αποτελεσματικότερη η εποπτεία των τραπεζών, αλλά το ποιος οργανισμός θα διατηρήσει τις περισσότερες εξουσίες.

Στελέχη τραπεζών σημειώνουν ότι αυτή η αντίθεση δημιουργεί κενά εποπτείας, τα οποία ορισμένες τράπεζες εκμεταλλεύονται. Δηλαδή, η ΤτΕ δεν επεμβαίνει σε σειρά ζητημάτων, θεωρώντας ότι αυτά δεν εμπίπτουν στον τομέα των αρμοδιοτήτων της. Από την άλλη πλευρά, οι υπηρεσίες του υπουργείου συχνά δεν έχουν τα αντανακλαστικά να επέμβουν έγκαιρα, με αποτέλεσμα τελικά σε ορισμένα θέματα να μη γίνεται απολύτως τίποτα!

Στο πλαίσιο αυτό η ΤτΕ δικαίως διαμαρτύρεται ότι ο σημερινός κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων μόνο προβλήματα δημιουργεί, ενώ ταυτόχρονα η κεντρική τράπεζα είναι η μόνη που δέχεται κριτική περί αναποτελεσματικής εποπτείας.

Ωστόσο, οι πρόσφατες δηλώσεις του διοικητή της ΤτΕ για περιπτώσεις τραπεζών που κάνουν κατάχρηση της δύναμής τους και την ανάγκη δημιουργίας του κατάλληλου πλαισίου για να παρεμβαίνει η κεντρική τράπεζα προκάλεσαν πολλές αιτιάσεις. Στελέχη τραπεζών υπογραμμίζουν ότι η κεντρική τράπεζα είναι ένας ανεξάρτητος οργανισμός, με πολλές εξουσίες και πληθώρα μέσων για να παρεμβαίνει άμεσα και δυναμικά στην τραπεζική αγορά ώστε να θεραπεύει καταχρηστικές συμπεριφορές. Παρ’ όλα αυτά όμως στην πράξη ελάχιστα πράγματα γίνονται. Σημειώνουν ότι δεν τίθεται θέμα ανεπάρκειας του σημερινού θεσμικού πλαισίου για την αντιμετώπιση καταχρηστικών συμπεριφορών, αλλά βούλησης των εμπλεκομένων φορέων ώστε να εφαρμόσουν τα προβλεπόμενα.