ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αθεατη οψη

Συνηθίσαμε πια να διαμαρτυρόμαστε σ’ αυτή τη χώρα για τις ανεπάρκειες του κράτους που ταλαιπωρούν όλους τους πολίτες, ιδιαιτέρως τους μη έχοντες και μη κατέχοντες. Οσο, μάλιστα, συγκρίνουμε τη νεοελληνική τρέλα με τον τρόπο που λειτουργούν τα ανεπτυγμένα δυτικά κράτη, τόσο περισσότερο διογκώνεται το παράπονο των Ελλήνων.

Η αλήθεια είναι ότι η δημόσια ζωή εξακολουθεί να μοιάζει με ένα απέραντο φρενοκομείο, ώστε και να θέλει να διαφοροποιηθεί κανείς, το βρίσκει μάλλον αδύνατο. Ωστόσο, μέσα στον ορυμαγδό της δυσλειτουργίας υπάρχουν και φαινόμενα άξια προσοχής, γεγονότα που στηρίζουν με βάσιμο τρόπο την ελπίδα πως κάποτε θα πλησιάσουμε τις οργανωμένες κοινωνίες.

Μόλις δύο μέρες πέρασαν από τότε που το υπουργείο Ανάπτυξης καταλόγισε ένα μεγάλο πρόστιμο σε ασφαλιστική εταιρεία γιατί κάποιο πρόγραμμά της δεν ήταν σύμφωνο με τον νόμο. Αλλες δύο περιμένουν την ολοκλήρωση ελέγχου προκειμένου να θεωρηθούν φερέγγυες. Λίγο καιρό νωρίτερα άλλες μικρές και αφερέγγυες ασφαλιστικές έβαλαν λουκέτο. Φυσικά, οι σοβαρές εταιρείες θα αμυνθούν εάν νομίζουν ότι το υπουργείο τις αδικεί ή τις πιέζει για τους δικούς του λόγους. Αλλά οι ασφαλισμένοι σήμερα είναι λιγότερο ευάλωτοι από όσο παλιότερα.

Πριν από δέκα μέρες, η «Καθημερινή» βρήκε και δημοσιοποίησε την εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού για τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά γάλακτος. Η σχετική διαδικασία θα διαρκέσει μήνες, αλλά έγινε πλέον σαφές ότι οι ανεξάρτητες αρχές δεν έχουν πια διάθεση να «κουκουλώνουν» τα κάθε είδους καρτέλ.

Αξίζει επίσης να θυμηθούμε την υπόθεση των «κουμπάρων» που φέρονται να εκβίαζαν τη Μεβγάλ ακριβώς για την υπόθεση του καρτέλ στο γάλα. Οι «κουμπάροι» μπήκαν στη φυλακή πρόσκαιρα και τώρα ετοιμάζονται να υποστηρίξουν την αθωότητά τους στα δικαστήρια.

Το προοίμιο αυτής της ποιοτικής αλλαγής είχε διαφανεί λίγους μήνες νωρίτερα, με ένα ακόμη πόρισμα της Επιτροπής Ανταγωνισμού που αφορούσε στην αγορά καυσίμων. Και στην περίπτωση αυτή είχε καταδειχθεί ότι η αγορά λειτουργεί με στρεβλό τρόπο.

Ακόμα νωρίτερα οι τηλεθεατές απόλαυσαν την -με μυθιστορηματικό τρόπο- μετάδοση των εξελίξεων διάλυσης του παραδικαστικού κυκλώματος. Η ουσία, φυσικά, δεν βρισκόταν στα δελτία ειδήσεων αλλά στο γεγονός ότι το αποκαλυφθέν κύκλωμα διαλύθηκε και όλα τα υπόλοιπα -αν υπάρχουν- «μαζεύτηκαν» με τον φόβο της φυλακής. Η Δικαιοσύνη λειτουργεί τώρα καλύτερα και πολλοί διάδικοι γλιτώνουν τα χρήματά τους από εκβιαστές δικηγόρους και δικαστές.

Στο πρόσφατο διάστημα καταγράφηκαν κι άλλες προσπάθειες, σε άλλους τομείς, ώστε επιτέλους να «σπάσουν τα αυγά ώστε να γίνει η ομελέτα». Π.χ., η Εμπορική Τράπεζα έφυγε από τον έλεγχο του κράτους και ύστερα από μερικά χρόνια θα λειτουργεί με τρόπο που καθόλου δεν θα διαφέρει από τις άλλες ιδιωτικές τράπεζες. Τέρμα οι πολυθεσίες, η κακώς εννοούμενη δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία και η επετηρίδα στις διευθυντικές θέσεις.

Ανάλογα και στον ΟΤΕ, για τον οποίο η κυβέρνηση, σε μια σπάνια επίδειξη αποφασιστικότητας και εκσυγχρονιστικού πνεύματος, νομοθέτησε τον καινούργιο Γενικό Κανονισμό Προσωπικού. Το ίδιο θα μπορεί να κάνει και σε κάθε ΔΕΚΟ που είναι ζημιογόνα. Γιατί κάποτε οι φορολογούμενοι θα πρέπει να πάψουν να επιδοτούν τους εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα. Το κράτος οφείλει να γίνει αποτελεσματικό και η συνδιοίκηση με τους συνδικαλιστές τελειώνει. Σε τούτο το τελευταίο παραπέμπει και η εμπλοκή στις συζητήσεις μεταξύ ΟΤΟΕ και τραπεζών. Μπορεί μεν να συμφωνήθηκε κλαδική σύμβαση εργασίας, αλλά το μήνυμα προς τους συνδικαλιστές (ότι υπάρχουν όρια στις παρεμβάσεις τους) ήταν σαφές.

Αν και τα παραπάνω είναι σημαντικά, δεν αρκούν για να ανατρέψουν τη γενικότερη εικόνα της καχεξίας της χώρας. Μένουν ακόμα πολλά να γίνουν και σε νομοθετικό επίπεδο και -κυρίως- σε πρακτικό. Ομως, αν όντως όσα έγιναν το 2006 είναι μια αρχή, τότε το 2007 θα είναι μια δύσκολη μεν αλλά καλή χρονιά.