ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στο «μάτι του κυκλώνα» και η ελληνική αγορά ακινήτων

Η ελληνική αγορά ακινήτων είναι μία από τις τέσσερις πιο ευάλωτες στην Ευρώπη στις επιπτώσεις της πιστωτικής κρίσης των ΗΠΑ. Αυτό προκύπτει από έρευνα της Morgan Stanley, η οποία εξετάζει τις πιθανές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η οικονομία της Ευρωζώνης από την κρίση στις ΗΠΑ. Στην ίδια μελέτη ξεχωρίζουν οι χώρες που είναι οι πιο ευάλωτες.

Η ελληνική αγορά ακινήτων εμφανίζεται ως η πιο ευπαθής, καθώς, όπως σημειώνει η Morgan Stanley, μεγάλο μέρος της ανόδου των τιμών ακινήτων οφείλεται στην κερδοσκοπία! Στην ίδια κατηγορία ανήκουν οι αγορές ακινήτων της Ισπανίας, της Δανίας και της Μεγάλης Βρετανίας.

Σκιαγραφώντας τα «κανάλια», από τα οποία μπορεί να περάσει η κρίση από τις ΗΠΑ στην Ευρώπη, η Morgan Stanley διαπιστώνει τρεις συνδετικούς κρίκους στην αλυσίδα που συνδέει την ευρωπαϊκή και την αμερικανική οικονομία. Πρόκειται για την αγορά ακινήτων, το εμπόριο και τη χρηματοδότηση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Οπως αναφέρει ο ξένος οίκος, η αγορά ακινήτων στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες παραμένει ευάλωτη στην κρίση κυρίως για δύο λόγους: Πρώτον τα ακίνητα αποτελούν το μεγαλύτερο περιουσιακό στοιχείο των νοικοκυριών και δεύτερον υπήρξε απότομη αύξηση των στεγαστικών δανείων κυρίως λόγω των χαμηλών επιτοκίων τα τελευταία χρόνια.

Την τελευταία δεκαετία οι τιμές των ακινήτων σε ΗΠΑ έχουν αυξηθεί κατά 60%. Στην Ευρώπη η αύξηση ήταν 133% (90% στο Βέλγιο και την Ολλανδία, 73% στη Γαλλία και 46% στην Ιταλία). Εξαίρεση αποτέλεσε η Γερμανία όπου σημειώθηκε πτώση κατά 21% και ήταν ένας από τους λόγους που δεν αυξήθηκαν τα χρέη από στεγαστικά δάνεια στη χώρα.

Επίσης, μελέτη της Morgan Stanley έδειξε ότι και λόγοι κερδοσκοπίας οδήγησαν τις τιμές των ακινήτων στα ύψη σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, όπως είναι η Ισπανία, η Ελλάδα, η Δανία και η Βρετανία. Παρόλα αυτά η Ισπανία είναι λιγότερο ευάλωτη, καθώς παρουσιάζει υψηλούς ρυθμούς αύξησης στο εισόδημα και σημαντική εισροή ξένων στην αγορά ακινήτων τα τελευταία 10 χρόνια. Στην Ιταλία η άνοδος ήταν κυρίως αποτέλεσμα της μείωσης των επιτοκίων. Στις υπόλοιπες χώρες, όπως Γαλλία, Ισπανία και Δανία ρόλο έπαιξε και η κερδοσκοπία γεγονός που τις κάνει πιο ευάλωτες στην κρίση. Παρόλα αυτά το νέο φορολογικό σύστημα για τις νέες κατοικίες στη Γαλλία μπορεί να βοηθήσει και να μετριάσει τις επιπτώσεις.

Το εμπόριο

Σε ό,τι αφορά το «κανάλι» του εμπορίου, οι ΗΠΑ αποτελούν τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Ευρώπης. Ωστόσο, ο κίνδυνος της οικονομίας της Ευρωζώνης από μία ύφεση στην αμερικανική οικονομία έχει περιοριστεί τα τελευταία χρόνια. Οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ αποτελούν πλέον το 19% των συνολικών ευρωπαϊκών εξαγωγών, όταν στις αρχές του 2000 ήταν 25%. Τώρα έχει ενισχυθεί κυρίως το ενδοκοινοτικό εμπόριο και οι εξαγωγές προς τα νέα μέλη, αλλά και την Κίνα. Ομως, η Γερμανία και η Βρετανία είναι οι χώρες που είναι περισσότερο εκτεθειμένες από μία επιβράδυνση της αμερικανικής οικονομίας, καθώς παρουσιάζουν μεγάλα μερίδια εξαγωγών προς τις ΗΠΑ. Υπολογίζεται ότι μείωση κατά 10% των εισαγωγών των ΗΠΑ από τη Γερμανία θα προκαλέσει συρρίκνωση του ΑΕΠ στην τελευταία κατά 0,3 μονάδες!

Η χρηματοδότηση

Τέλος, τα υπόλοιπα των δανείων του ιδιωτικού τομέα στην Ευρωζώνη αυξήθηκαν σημαντικά τα τελευταία χρόνια εξαιτίας των χαμηλών επιτοκίων. Τα δάνεια ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη αυξήθηκαν τον Ιούλιο στο 61%, όταν το 1996 ήταν στο 42%. Με βάση το κριτήριο αυτό, η Ισπανία παρουσίαζεται ως η πιο ευάλωτη από μία πιθανή πιστωτική κρίση, αφού τα υπόλοιπα των δανείων του ιδιωτικού τομέα ανέρχονται στο 185% του ΑΕΠ, δηλαδή κατά 60% υψηλότερα από ό,τι στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ιταλία. Ωστόσο, πιο ευαίσθητο στην πιστωτική κρίση, σύμφωνα με τη Morgan Stanley, εμφανίζεται το γερμανικό τραπεζικό σύστημα κυρίως λόγω δομής και διάρθρωσης των χρεών.

Αναλυτικότερα τα συμπεράσματα της έρευνας στο www.kathimerini.gr/ Links