ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η πίεση του κέρδους «ροκανίζει» τις προβλέψεις για επισφάλειες

Ανησυχία προκαλεί στα επιτελεία των τραπεζών η έντονα ανοδική πορεία των καθυστερήσεων και οι επιπτώσεις στην ποιότητα των ισολογισμών των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Ο ρυθμός αύξησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων ξεπερνάει αισθητά τον αντίστοιχο των προβλέψεων που διενεργούν οι τράπεζες για την αντιμετώπισή τους, με τελικό αποτέλεσμα την αποδυνάμωση των ισολογισμών, σε μια εξαιρετικά δύσκολη οικονομική συγκυρία.

Στο τέλος του πρώτου εξαμήνου ο δείκτης κάλυψης των μη εξυπηρετούμενων δανείων από συσσωρευμένες προβλέψεις εκτιμάται ότι υποχώρησε κάτω από το επίπεδο του 40% έναντι 43,7% που ήταν στο τέλος του πρώτου τριμήνου, 48,9% που ήταν στο τέλος του 2008 και 53,4% που ήταν στο τέλος του 2007. Την επιδείνωση της ποιότητας των χαρτοφυλακίων των τραπεζών υποδαυλίζει η πορεία των καθυστερήσεων: στο τέλος του πρώτου εξαμήνου ο δείκτης των καθυστερήσεων προσέγγισε το 7%, από 6% στο πρώτο τρίμηνο του 2009, 5% στο τέλος του 2008 και μόλις 4,5% που ήταν στο τέλος του 2007.

Θα περίμενε κανείς οι τράπεζες να ενισχύσουν τις προβλέψεις τους ώστε να θωρακιστούν έναντι της κρίσης. Κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Στην πράξη, οι τράπεζες πράττουν ακριβώς το αντίθετο, διενεργώντας τις ελάχιστες δυνατές προβλέψεις. Η απροθυμία των τραπεζών να αυξήσουν ουσιαστικά τις προβλέψεις οφείλεται σε ένα και μόνο λόγο: κάθε ευρώ που προστίθεται στις προβλέψεις αφαιρείται από τα κέρδη. Χαρακτηριστική ήταν η τακτική που ακολούθησαν στο δεύτερο τρίμηνο: σχεδόν όλες οι μεγάλες τράπεζες υπογράμμισαν την ανάκαμψη των κερδών, αφήνοντας στη σκιά κρίσιμα ζητήματα, όπως η πορεία των επισφαλειών.

Την αποδυνάμωση των ισολογισμών των τραπεζών αποτυπώνει η εξέλιξη των δεικτών κάλυψης των μη εξυπηρετούμενων δανείων από συσσωρευμένες προβλέψεις που ανακοινώνει η κάθε τράπεζα. Μπορεί η σύγκριση μεταξύ των επιμέρους τραπεζών να μην έχει κανένα απολύτως νόημα, καθώς η κάθε τράπεζα εφαρμόζει διαφορετικούς ορισμούς και μεθοδολογία για την κατάρτιση του δείκτη, ωστόσο, η τάση είναι σαφής.

Οπως προκύπτει από τα στοιχεία που ανακοίνωσαν οι μεγάλες τράπεζες για το πρώτο εξάμηνο του 2008 ο δείκτης κάλυψης των μη εξυπηρετούμενων δανείων της Εθνικής περιορίστηκε στο 67%, από 70% στο τρίμηνο και 75% που ήταν στο τέλος του 2008. Αντίστοιχα ο δείκτης της Eurobank συρρικνώθηκε στο τέλος Ιουνίου στο 65,8% από 77,6% στο τρίμηνο και 89,6% στο τέλος του 2008. Ο δείκτης της Alpha Bank στο τέλος Ιουνίου διαμορφώθηκε στο 56% από 60% τον περασμένο Μάρτιο και 61% τον Δεκέμβριο του 2008, ενώ ο δείκτης κάλυψης της Πειραιώς διαμορφώθηκε στο 48%, από 51% τον περασμένο Δεκέμβριο. Υπογραμμίζεται ότι το 51% της Alpha Bank ή το 48% της Πειραιώς δεν μπορεί να συγκριθεί με το 65% της Eurobank ή το 67% της Εθνικής.