ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στα 2,1 δισ. οι ακάλυπτες επιταγές το οκτάμηνο

Σε κλοιό οικονομικής ασφυξίας παραμένει η αγορά με το ύψος των ακάλυπτων επιταγών να αυξάνεται, σπάζοντας το φράγμα των 2,1 δισ. ευρώ για το 8μηνο του 2009. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τειρεσίας, οι ακάλυπτες επιταγές διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα και τον Αύγουστο, μήνα κατά τον οποίο το ύψος του ανήλθε σε 209 εκατ. ευρώ.

Η εξέλιξη των ακάλυπτων επιταγών τον Αύγουστο δείχνει ανακοπή του φρενήρη ρυθμού με τον οποίο αυξάνονταν μέχρι σήμερα, καθώς ο ρυθμός αύξησης περιορίστηκε στο 113,9%, σαφώς χαμηλότερος από το 290%, που είχε καταγραφεί τον Ιούνιο. Η ανακοπή αυτή αποτελεί θετική ένδειξη, αλλά σε κάθε περίπτωση δεν συνιστά και ασφαλή εκτίμηση για σταδιακή εκτόνωση του προβλήματος. Στην ίδια διαπίστωση συνηγορούν και τα στοιχεία για τον αριθμό των τεμαχίων που σφραγίστηκαν, που δείχνουν ότι τα σφραγισμένα τεμάχια ανήλθαν στα 22.973, αριθμός αυξημένος κατά 151,3% σε σχέση με τον Αύγουστο του 2008, αλλά μικρότερος με τα υψηλά επίπεδα των 34.112 και 33.732 που είχαν καταγραφεί τον Μάιο και Ιούνιο αντίστοιχα.

Συνολικά στο 8μηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου, οι ακάλυπτες επιταγές -χωρίς τις απλήρωτες συναλλαγματικές- ανήλθαν στα 2,1 δισ. ευρώ από 1,9 δισ. ευρώ τον Ιούλιο, ενώ ο αριθμός των τεμαχίων που σφραγίστηκαν ανήλθε στις 219.404. Πρόκειται για πρωτοφανές ύψος για τα δεδομένα της αγοράς, όχι μόνο σε επίπεδο 8μήνου, αλλά και σε ετήσια βάση, αφού η χειρότερη χρονιά ήταν το 2005, όταν το σύνολο των ακάλυπτων επιταγών και απλήρωτων συναλλαγματικών στο σύνολο του έτους είχε φτάσει το 1,6 δισ. ευρώ.

Συνολικά το ύψος των επιταγών που κυκλοφορούν στην αγορά και περνούν μέσα από το τραπεζικό σύστημα, ανέρχεται σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας ΔΙΑΣ για το 2008, στα 153 δισ. ευρώ, ενώ για το 2009, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 160 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη των ακάλυπτων επιταγών αποτελεί κρίσιμο μέγεθος για την πορεία της αγοράς, σε συνδυασμό με τα στοιχεία για την πορεία του χονδρικού εμπορίου και των λιανικών πωλήσεων, που δείχνουν πτώση σε επίπεδο 15,3% και 14,5% αντίστοιχα σε επίπεδο τριμήνου.

Οι εκτιμήσεις για τον μέσο χρόνο της διάρκειας των επιταγών που κυκλοφορούν, σημειώνουν ότι αυτή δείχνει να έχει σταθεροποιηθεί στο 6μηνο, καθώς το σύνολο της αγοράς επιδιώκει να περιορίσει το πρόβλημα, μειώνοντας τις παραγγελίες σε εμπόρευμα για την καινούργια σεζόν. Οι τράπεζες από την πλευρά τους είναι επιφυλακτικές και φειδωλές στο ύψος και την προέλευση των επιταγών που προεξοφλούν και το ποσοστό αυτών που προεξοφλούν εξετάζεται κατά περίπτωση και ανάλογα με το είδος της επιχείρησης. Ετσι υπάρχουν περιπτώσεις, όπου το ποσοστό της προεξόφλησης περιορίζεται στο 30% – 40%, το οποίο μπορεί να φτάσει όμως και το 70% – 80% σε περίπτωση που κρίνεται ότι μια επιχείρηση δεν επηρεάζεται αρνητικά από την κρίση. Συνολικά τα φέσια στην αγορά, εάν συνυπολογιστούν και οι επισφάλειες, ξεπερνούν τα 17 δισ. ευρώ, με τάση περαιτέρω επιδείνωσης τα επόμενα τρίμηνα. Σημειώνεται ότι στο τέλος Ιουλίου, τα καθυστερούμενα δάνεια ανήλθαν στο 7% των συνολικών χορηγήσεων και όλες οι ενδείξεις συνηγορούν ότι θα ανέλθουν στο 9% στο τέλος του χρόνου και στο 12% το 2010.

Το θέμα των μεταχρονολογημένων επιταγών αποτελεί κεντρικό θέμα στην πολιτική ατζέντα των μεγάλων κομμάτων και έχει γίνει αντικείμενο συζήτησης και κατάθεσης προτάσεων από την πλευρά των παραγωγικών τάξεων. Αν και το σύστημα της μεταχρονολόγησης αποτελεί ελληνικό φαινόμενο και δεν συναντάται σε άλλες χώρες, έχουν κατατεθεί προτάσεις για περαιτέρω επιμήκυνση του χρόνου σφράγισης από τις τράπεζες και αναγγελίας στον Τειρεσία, πρακτική που, σύμφωνα με ορισμένες απόψεις, θα οδηγήσει στη διαιώνιση ενός ήδη στρεβλού καθεστώτος. Ο αντίλογος, άλλωστε, στις προτάσεις για σταδιακό περιορισμό της μέσης χρονικής διάρκειας των επιταγών, προκειμένου να εξυγιανθεί μεσοπρόθεσμα το σύστημα, προσκρούει στα προβλήματα που θα προκύψουν στην αγορά από τον περιορισμό της πίστωσης.