ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αναπτυξιακά προγράμματα εκτός… κλίματος

Εάν πριν από ένα χρόνο το στοίχημα για την επιστροφή της ελληνικής οικονομίας στην ανάκαμψη φαινόταν πολύ δύσκολο, σήμερα μοιάζει σχεδόν ακατόρθωτο. Κι αυτό διότι όχι μόνο η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος έφερε συρρίκνωση της κατανάλωσης, προκαλώντας πλήγμα σχεδόν σε όλους του κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας. Σειρά αναπτυξιακών πολιτικών που περιλαμβάνονταν όχι μόνο στο Μνημόνιο, αλλά και στο προεκλογικό πρόγραμμα της κυβερνώσας παράταξης, δεν εφαρμόστηκαν ποτέ ή υλοποιούνται με καθυστέρηση, εξαιτίας παλινωδιών και λανθασμένων χειρισμών. Αποτέλεσμα; Τώρα η κυβέρνηση και ειδικά η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης τρέχει να αναπληρώσει τον χαμένο χρόνο. Η συμφωνία η οποία επετεύχθη την Πέμπτη στις Βρυξέλλες ανάμεσα στον κ. Μ. Χρυσοχοΐδη και την Κομισιόν για τη μείωση της εθνικής συμμετοχής στο ΕΣΠΑ, την αύξηση της τεχνικής βοήθειας και την αναθεώρηση του πλαισίου συγχρηματοδότησης για τις συμβάσεις παραχώρησης προκειμένου να καλυφθεί και το κόστος των απαλλοτριώσεων στα μεγάλα έργα αποτελεί ένα θετικό βήμα.

Ωστόσο, ακόμη και με τη διασφάλιση περισσότερων πόρων, η ύφεση είναι πλέον τόσο βαθιά, που οι εν δυνάμει επενδυτές δεν ρισκάρουν και τα κονδύλια μένουν ανεκμετάλλευτα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πρόγραμμα για τη γυναικεία και τη νεανική επιχειρηματικότητα. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε πρόσφατα ο πρώην υπουργός Ανάπτυξης κ. Κ. Χατζηδάκης, από τις 2.531 προτάσεις που εγκρίθηκαν εμφανίστηκαν τελικά μόλις 550 ενδιαφερόμενοι να αιτηθούν τις ενισχύσεις. Το υπουργείο παραδέχθηκε το χαμηλό ενδιαφέρον και τώρα αναζητεί λύση μέσα από επικοινωνία με τους επιλέξιμους επενδυτές οι οποίοι δεν αιτήθηκαν τελικώς τα χρήματα.

Μειωμένο είναι το ενδιαφέρον που καταγράφεται μέχρι στιγμής σε ό, τι αφορά τον επενδυτικό νόμο. Στο πλαίσιο της πρώτης προκήρυξης που ολοκληρώθηκε στις 31 Μαΐου 2011 υποβλήθηκαν περί τα 145 επενδυτικά σχέδια που αιτούνται συνολικών ενισχύσεων (άμεσες επιδοτήσεις και φοροαπαλλαγές) περίπου 200 εκατ. ευρώ. Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, έχει προβλεφθεί ότι το ποσό που περισσεύει θα μεταφερθεί στη δεύτερη προκήρυξη του επενδυτικού νόμου, η οποία αναμένεται τον Οκτώβριο.

Την ίδια ώρα, δεν λείπουν και τα οργανωτικά προβλήματα. Οπως κατήγγειλε ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (ΣΕΒΕ), η Επιχειρησιακή Μονάδα Ανάπτυξης (ΕΜΑ) στη Θεσσαλονίκη, η οποία είναι αρμόδια για να παραλαμβάνει τις αιτήσεις για τον επενδυτικό νόμο και γενικώς για όλο το κομμάτι των ιδιωτικών επενδύσεων, δεν έχει στελεχωθεί αποτελεσματικά, καθώς δεν έχουν γίνει ακόμη οι απαιτούμενες μεταθέσεις και αποσπάσεις υπαλλήλων. Στην περίπτωση του ΕΣΠΑ οι αιτίες για την προβληματική έως τώρα υλοποίηση είναι πολλές και διάφορες. Πρώτον, σχεδιάστηκε όταν η ελληνική οικονομία δεν είχε εισέλθει σε κρίση. Δεύτερον, το θεσμικό του πλαίσιο ήταν πολύπλοκο και για τον λόγο αυτό η κ. Λ. Κατσέλη την άνοιξη του 2010 με το νόμο 3840/2010 επιχείρησε να το απλοποιήσει, στόχος, όμως, που εκ του αποτελέσματος φαίνεται ότι δεν έχει επιτευχθεί. Τώρα, υπό το πρίσμα των νέων αναγκών της ελληνικής οικονομίας, αλλά και του περιορισμού των πόρων επιχειρείται η αναθεώρησή του.

Στην περίπτωση του αναπτυξιακού νόμου, μία βασική αιτία είναι αναμφίβολα η αλλαγή πολιτικής ηγεσίας στο αρμόδιο υπουργείο. Ετσι, ενώ η προκάτοχος του κ. Χρυσοχοΐδη στο υπουργείο Ανάπτυξης, είχε επεξεργασθεί ένα νέο αναπτυξιακό νομοσχέδιο, αυτό τελικά γράφτηκε εκ νέου από την αρχή μετά τον ανασχηματισμό του Σεπτεμβρίου του 2010. Μάλιστα, αντί να εφαρμοσθεί από τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, ξεκίνησε να υλοποιείται στα τέλη Απριλίου.

Η πολυδιαφημισμένη Υπηρεσία Μιας Στάσης και το Γενικό Εμπορικό Μητρώο, έργα μέσω του οποίου μειώνεται σημαντικά η γραφειοκρατία σε ό, τι αφορά την ίδρυση επιχειρήσεων, τελικά λειτούργησαν από τον Απρίλιο του 2011, αν και όταν είχε ψηφισθεί ο σχετικός νόμος το 2010 προέβλεπε ως έναρξη τη 17η Οκτωβρίου 2010.

Τώρα μένει να δούμε πότε τελικώς θα γίνεται μέσω ενός βήματος η αδειοδότηση των επιχειρήσεων, αλλά και οι διαδικασίες για τις εξαγωγικές δραστηριότητες.