ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το «Πράσινο Ταμείο» διαθέτει πλέον τα λεφτά αλλά οι δήμοι δεν κάνουν τις απαλλοτριώσεις

Προκαταβολές για τους πρώτους τέσσερις ελεύθερους χώρους που θα αποκτηθούν με χρήματα από την «τακτοποίηση» ημιυπαίθριων έδωσε πριν από λίγες ημέρες το Πράσινο Ταμείο. Ωστόσο, πρόκειται για σταγόνα στον ωκεανό… των χρημάτων που συνελέγησαν από τη ρύθμιση. Δύο χρόνια μετά την έναρξη της ρύθμισης, έχει διατεθεί μόλις το 1% των πόρων που συγκεντρώθηκαν, δηλαδή τα 10 εκατ. από το 1 δισ. ευρώ. Οι κύριες αιτίες είναι δύο: η μνημονιακή «δέσμευση» σύμφωνα με την οποία το Πράσινο Ταμείο μπορεί να διαθέτει μόνο το 5% των αποθεματικών του ετησίως και, όσο κι αν ακούγεται παράδοξο, η απροθυμία των δήμων να καταθέσουν έτοιμες προτάσεις για χρηματοδότηση.

Πριν από λίγες ημέρες, λοιπόν, το Πράσινο Ταμείο ανακοίνωσε ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία καταβολής στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων περίπου 3 εκατ. ευρώ για την απαλλοτρίωση τεσσάρων χώρων ως εξής:

– Γαλάτσι: Διατέθηκαν 420.000 ευρώ για να απαλλοτριωθεί μέρος κοινόχρηστου χώρου 2 στρεμμάτων στην περιοχή της Γκράβας (Λόφος του Παιδιού).

– Ιλιον: Διατέθηκε 1,4 εκατ. ευρώ για να απαλλοτριωθεί χώρος στην περιοχή Παλατιανής (επί των οδών Θηβών και Ανδρέα Παπανδρέου).

– Μεσολόγγι: Δόθηκαν 800.000 ευρώ για την απαλλοτρίωση χώρου στα ανατολικά της πύλης της πόλης, σε επαφή με το ιστορικό τείχος.

– Χανιά: Δόθηκαν 396.000 ευρώ για την απαλλοτρίωση οικοπέδου 1,5 στρέμματος στην περιοχή Κουρμπέ Μουρνιών.

Μέσα στο επόμενο διάστημα θα ακολουθήσουν ακόμα τρεις χώροι, στον Δήμο Νέας Ιωνίας (1.569.750 ευρώ), στον Δήμο Πατρέων (2.191.049 ευρώ) και στον Δήμο Ωραιοκάστρου (525.120 ευρώ).

Παρά αυτήν την ιδιαίτερα ενθαρρυντική εξέλιξη, καθώς πρόκειται για μεγάλους ελεύθερους χώρους που επρόκειτο να χαθούν εξαιτίας της αδυναμίας των δήμων να τους απαλλοτριώσουν, η πραγματικότητα παραμένει άκρως απογοητευτική: σχεδόν δύο χρόνια μετά την έναρξη της ρύθμισης για τους ημιυπαίθριους, έχουν διατεθεί μόλις περί τα 10 εκατ. ευρώ, από τα 933.542.300 ευρώ που συγκεντρώθηκαν συνολικά, δηλαδή περίπου το 1%!

Πού οφείλεται αυτή η υστέρηση; Σε πρώτο επίπεδο, στην πρόβλεψη ότι κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του Μεσοπρόθεσμου, η διάθεση των πόρων του Πράσινου Ταμείου τόσο για τις λειτουργικές του ανάγκες όσο και για την επίτευξη των στόχων του δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 5% του αποθεματικού του ετησίως. Σε δεύτερο επίπεδο, στην έλλειψη ενδιαφέροντος από πλευράς υπουργείου Περιβάλλοντος.

Υπάρχουν όμως και λιγότερο προφανείς αιτίες. «Οταν δημιούργησε το Πράσινο Ταμείο, το υπουργείο Περιβάλλοντος κάλεσε τους δήμους να υποβάλουν προτάσεις απαλλοτριώσεων για τη δημιουργία ελεύθερων χώρων. Οταν οι προτάσεις ήρθαν, τις ελέγξαμε και είδαμε ότι υπήρχαν τεράστιες ελλείψεις», εξηγεί στην «Κ» ο πρόεδρος του Πράσινου Ταμείου, κ. Κώστας Σερράος. «Δεν υπήρχαν πράξεις αναλογισμού, δεν υπήρχαν δικαστικές αποφάσεις που να ορίζουν την τιμή μονάδας… σε ορισμένες περιπτώσεις μας υπέβαλαν προτάσεις για οικόπεδα που είχαν ήδη απαλλοτριωθεί! Οι δήμοι θεωρούσαν ότι θα “χαρίζουμε” λεφτά. Ομως, εμείς για να χρηματοδοτήσουμε μια απαλλοτρίωση πρέπει να πληρούνται κάποιες προϋποθέσεις. Επιπλέον, το Πράσινο Ταμείο δεν δίνει χρήματα απευθείας στους δήμους, αλλά στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, υπέρ των ιδιοκτητών της απαλλοτριούμενης ιδιοκτησίας. Επίσης, ζητάμε από τους δήμους να έχουν λύσει το θέμα με τους παρόδιους ιδιοκτήτες. Μάλιστα, είμαστε σε συζητήσεις με το Ταμείο Παρακαταθηκών προκειμένου να δανειοδοτούνται οι δήμοι για το ποσό της οφειλής των παρόδιων ιδιοκτητών και να το διεκδικούν μετά. Τέλος, δεσμεύσαμε 37 εκατ. ευρώ το 2011 για επανεπιβολή απαλλοτριώσεων, καθώς η νέα νομοθεσία απαιτεί από τους δήμους να έχουν εξασφαλίσει όλο το ποσό πριν κηρύξουν και πάλι ένα οικόπεδο υπό απαλλοτρίωση».

Συνολικά, το Πράσινο Ταμείο επιτρέπεται βάσει Μνημονίου να διαθέσει για το σύνολο των προγραμμάτων του μέσα στο 2012 μόλις 75 εκατ. ευρώ. Το αξιοσημείωτο είναι ότι μέρος αυτών θα πρέπει να δοθεί για την κάλυψη παλαιών υποχρεώσεων. Οπως λέει ο κ. Σερράος, «ακόμα και σήμερα αποπληρώνουμε αποφάσεις που ελήφθησαν πριν από 15 και 20 χρόνια»…

Οι περισσότερες παρανομίες

Σύμφωνα με τον νόμο Μπιρμπίλη για τους ημιυπαίθριους, τα χρήματα που θα εισπραχθούν ως πρόστιμα «τακτοποίησης» πρέπει να διατεθούν για την απόκτηση ελεύθερων χώρων στους δήμους από τους οποίους εισπράχθηκαν. Το Πράσινο Ταμείο διαθέτει στοιχεία (από το σύστημα ΔΙΑΣ) για την προέλευση (κατ’ αρχήν ανά πολεοδομία) των 933 εκατ. που εισπράχθηκαν από τη ρύθμιση από τις 12/7/10 έως τις 31/3/12. Ποιες είναι οι πολεοδομίες στις οποίες δηλώθηκαν οι περισσότερες παρανομίες;

Πρώτη με διαφορά έρχεται η Διεύθυνση Πολεοδομίας Ανατολικού Τομέα της Νομαρχίας Αθηνών με εισπράξεις 80,4 εκατ. ευρώ. Και ακολουθούν η Διεύθυνση Πολεοδομίας Θεσσαλονίκης με 56 εκατ. ευρώ, η Διεύθυνση ΠΕΧΩ Νότιου Τομέα της Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής με 52,6 εκατ. ευρώ, η Διεύθυνση Πολεοδομίας Νότιου Τομέα της Νομαρχίας Αθηνών με 48 εκατ. ευρώ, το πολεοδομικό γραφείο Μαρκοπούλου με 45,7 εκατ. ευρώ, η Διεύθυνση Πολεοδομίας Βόρειου Τομέα της Νομαρχίας Αθηνών με 45,3 εκατ. ευρώ, η Δ/νση Πολεοδομίας του Δήμου Αθηναίων με 34,4 εκατομμύρια ευρώ και η πολεοδομία του Δήμου Κηφισιάς με 32,7 εκατ. ευρώ. Με δεδομένη, όμως, την «οροφή» του 5% στα αποθεματικά του Πράσινου Ταμείου θα χρειαστεί να περάσουν αρκετά χρόνια προτού οι δήμοι μπορέσουν να λάβουν τα αντίστοιχα ποσά για τις απαλλοτριώσεις. Αν βέβαια, εν τω μεταξύ, δεν έχει τεθεί σε ισχύ η έτερη ρύθμιση, με την οποία το 95% των αποθεματικών του Ταμείου «επιτρέπεται να περιέρχεται στον κρατικό προϋπολογισμό με κοινές αποφάσεις των υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος»…