ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι διαφορές τρόικας και κυβέρνησης καθυστερούν τη συμφωνία

Για τις 17 Φεβρουαρίου μετατίθεται, όπως όλα δείχνουν, η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ κυβέρνησης και τρόικας, καθώς οι διαφορές που υπήρχαν τον Δεκέμβριο δεν έχουν γεφυρωθεί μέχρι σήμερα.

Αρμόδια στελέχη τόσο του οικονομικού επιτελείου όσο και της τρόικας αναφέρουν ότι, εκτός απροόπτου, οι επικεφαλής των εκπροσώπων των πιστωτών της χώρας δεν θα επιστρέψουν στην Αθήνα μέσα στην εβδομάδα, παρά το τι είχε προγραμματιστεί, κάτι που σημαίνει ότι το ορόσημο της 27ης Ιανουαρίου για την ολοκλήρωση της συμφωνίας μάλλον θα χαθεί, αν και ορισμένοι διατηρούν την αισιοδοξία τους ότι δεν έχουν αποκλειστεί όλες οι πιθανότητες. Επισημαίνουν, ωστόσο, ότι το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει πως η σύγκλιση θα επιτευχθεί τον Φεβρουάριο και οι εκταμιεύσεις των δόσεων θα γίνουν στα τέλη του μήνα με αρχές Μαρτίου.

Η νέα διαφαινόμενη καθυστέρηση αναδεικνύει τον βαθμό δυσκολίας του εν λόγω ελέγχου. Οι επικεφαλής της τρόικας έχουν διαμηνύσει προς την ελληνική πλευρά ότι δεν πρόκειται να επιστρέψουν στην Αθήνα εάν δεν είναι ξεκάθαρο ότι από τις συναντήσεις θα προκύψει συμφωνία. Στο πλαίσιο αυτό, είναι σχεδόν βέβαιο ότι αυτή την εβδομάδα δεν θα γυρίσουν στην Ελλάδα, καθώς τα στοιχεία που έχουν αποστείλει οι ελληνικές αρχές στην τρόικα για μία σειρά ζητημάτων είναι ελλιπή και δεν έχει ολοκληρωθεί η αξιολόγησή τους.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τις δύο πλευρές χωρίζει απόσταση τόσο σε ό,τι έχει να κάνει με την κάλυψη των δημοσιονομικών κενών, όσο και με την προώθηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα:

1. Δημοσιονομικό κενό του 2014. Η τρόικα το υπολογίζει μεταξύ του 1 και 1,5 δισ. ευρώ και περιμένει από την κυβέρνηση να παρουσιάσει τα μέτρα με τα οποία θα καλυφθεί. Σύμφωνα με τους δανειστές της χώρας, το πρόβλημα δημιουργείται από:

l Την διαφορετική πρόβλεψη για την εισπραξιμότητα του νέου Ενιαίου Φόρου Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) που θα εφαρμοστεί το 2014. Η τρόικα επιμένει ότι θα εισπραχθούν 2,5 δισ. ευρώ, ενώ το οικονομικό επιτελείο υπολογίζει ότι θα εισρεύσουν στα κρατικά ταμεία τουλάχιστον 2,65 δισ. ευρώ.

l Την τρύπα που θα προκληθεί από τη διατήρηση του ΦΠΑ στην εστίαση στο 13% για ολόκληρο το έτος. Η απώλεια επί των εσόδων είναι, σύμφωνα με το υπουργείο, 107 εκατ. ευρώ το πολύ, ενώ η τρόικα θεωρεί ότι θα κινηθεί μεταξύ 200 και 250 εκατ. ευρώ.

l Το κενό που θα προκληθεί από την έναρξη εφαρμογής του μέτρου της σταδιακής μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών που καταβάλλουν οι εργοδότες. Η τρόικα επιμένει στην υλοποίηση του μέτρου και δεν δείχνει διατεθειμένη να κάνει πίσω. Στο οικονομικό επιτελείο επεξεργάζονται όλα τα ενδεχόμενα σενάρια για να διαπιστώσουν το ακριβές ύψος των ζημιών που θα προκληθούν στα Ταμεία. Συνολικά, προβλέπεται ότι η μείωση θα γίνει σε βάθος τριετίας και θα πρέπει να φθάσει στο 3,9%, ενώ οι αρχικοί υπολογισμοί δείχνουν ότι το κόστος του μέτρου θα είναι περίπου 500 εκατ. ευρώ κατά τη διάρκεια εφαρμογής του.

Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες, η τρόικα είναι έτοιμη να δεχθεί τη μερική εφαρμογή του μέτρου (για παράδειγμα να αφορά μόνο στους νεοπροσλαμβανόμενους), καθώς αντιλαμβάνεται ότι τα Ταμεία αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρά οικονομικά προβλήματα και δεν πρέπει να επιβαρυνθούν περαιτέρω.

l Τον χώρο του συνταξιοδοτικού συστήματος. Το αρμόδιο υπουργείο έχει αποστείλει μία σειρά παρεμβάσεων στην τρόικα από τις οποίες προκύπτουν εξοικονομήσεις, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει ολοκληρωθεί η αποτίμησή τους από την πλευρά των εκπροσώπων των δανειστών της χώρας.

Γενικότερα, από το υπουργείο Οικονομικών αναφέρουν ότι έχουν στείλει έναν κατάλογο με μέτρα που έχουν μόνιμο χαρακτήρα, αλλά και με παρεμβάσεις προσωρινού χαρακτήρα και αναμένουν την απάντηση της τρόικας, ώστε να συνεχιστούν οι διεργασίες σε τεχνικό επίπεδο.

2. Δημοσιονομικό κενό του 2015. Η ελληνική πλευρά υπολογίζει ότι το κενό στον προϋπολογισμό του 2015 θα είναι της τάξης του 1 δισ. ευρώ. Ομως, η τρόικα το υπολογίζει σε 2 με 3 δισ. ευρώ. Μάλιστα, το ακριβές ύψος του εξαρτάται από το εάν η Ελλάδα αποφασίσει για το 2014 να λάβει νέα μέτρα μόνιμου χαρακτήρα (τότε θα είναι πέριξ των 2 δισ. ευρώ) ή προσωρινού χαρακτήρα (θα ανέλθει στην περιοχή των 3 δισ. ευρώ).

3. Κατάργηση των φόρων υπέρ τρίτων. Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (ΓΛΚ) παρέδωσε στην τρόικα ένα πρώτο σχέδιο για το ποιοι είναι αυτοί οι φόροι, πόσοι είναι (περίπου 150-200) και τι μπορεί να γίνει με αυτούς. Αν και δεν αποτελεί την τελική πρόταση της Ελλάδας, η τρόικα επεξεργάζεται τα πρώτα ευρήματα και από τα μέχρι στιγμής δεδομένα φαίνεται ότι η συνολική αξία των φόρων υπέρ τρίτων ανέρχεται σε περίπου 2 δισ. ευρώ.

Από αυτούς εκτιμάται ότι μπορούν να καταργηθούν περίπου 50-60 με πολύ μικρό κόστος που δεν θα ξεπερνάει τα 100 εκατ. ευρώ και οι υπόλοιποι είτε να μείνουν στους φορείς που τους εισπράττουν και σήμερα, είτε να ενταχθούν στον προϋπολογισμό.

Για όλα τα παραπάνω θέματα, η τρόικα έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να κάνει εκπτώσεις και πως τα θεωρεί πρωτεύουσας σημασίας για να ολοκληρωθεί επιτυχώς ο έλεγχος που έχει ξεκινήσει από τον Σεπτέμβριο. Πάντως, στελέχη της τρόικας παραδέχονται ότι υπάρχουν και κάποια καλά νέα.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνεται η καλύτερη του προβλεπομένου πορεία του φοροελεγκτικού μηχανισμού που έπιασε τους στόχους για το 2013 και μάλιστα τους ξεπέρασε. Τα αποτελέσματα αυτά θα αποτιμηθούν από την τρόικα και θα λειτουργήσουν προς όφελος της Ελλάδας.

Νερό στο κρασί

Αν στα δημοσιονομικά και σε κάποιες μεταρρυθμίσεις η τρόικα εμφανίζεται αμετακίνητη, σε κάποια άλλα μέτωπα του ελέγχου δείχνει ότι έχει την πρόθεση να υποχωρήσει ή τουλάχιστον να συμβιβαστεί με λύσεις που βρίσκονται κοντά στις θέσεις της. Πιλότος είναι η στάση που ακολούθησε η τρόικα στο θέμα των πλειστηριασμών, όπου παρά το γεγονός πως η κυβέρνηση νομοθέτησε χωρίς την πλήρη συμφωνία της, έχει αποδεχθεί το νέο καθεστώς και δεν προτίθεται να ζητήσει αλλαγές αυτή τη στιγμή.

Στο πλαίσιο αυτό, παρόμοια αναμένεται να είναι και η τοποθέτησή της σε κάποιες διαρθρωτικές αλλαγές που συζητούνται σε αυτόν τον έλεγχο. Μία από αυτές είναι η απελευθέρωση των εμπορικών μισθώσεων. Αν και η τρόικα θεωρεί ότι είναι κρίσιμης σημασίας για την αγορά, είναι έτοιμη να δεχθεί μία πρόταση που θα προβλέπει τη διατήρηση του καθεστώτος για τρία χρόνια το πολύ στις νέες συμβάσεις.

Επίσης, η εφαρμογή των προτάσεων του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την απελευθέρωση σειράς κλάδων της ελληνικής οικονομίας δεν βρίσκεται στα άμεσης προτεραιότητας ζητήματα, ώστε να ολοκληρωθεί ο έλεγχος. Πάντως, στόχος του υπουργείου Ανάπτυξης είναι η άμεση νομοθέτηση της πλειονότητας των προτάσεων αυτών.

Σε ό,τι έχει να κάνει με την άρση των περιορισμών στις ομαδικές απολύσεις, η τρόικα αντιλαμβάνεται πλέον ότι είναι ένα μέτρο που δεν μπορεί να υποστηρίξει η κυβέρνηση στο Κοινοβούλιο και έχει αφήσει τον χειρισμό του ζητήματος στην ελληνική πλευρά.