ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τ.Τ.: Δανειοδότηση χωρίς προσχήματα, πιθανές οι παρενέργειες – Ολόκληρο το πόρισμα

Σύμφωνα με έγγραφα που έχει στη διάθεσή της η «Κ», οι ελεγκτές της
ΤτΕ διαπίστωσαν σωρεία παραβάσεων επί της πιστοδοτικής πολιτικής
και των διαδικασιών. Δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις, εγκρίσεις χωρίς
επίκαιρα οικονομικά στοιχεία, πλήρης αγνόηση δυσμενών
επιχειρηματικών εξελίξεων, χρηματοδότηση υπερχρεωμένων
επιχειρήσεων, χαριστικοί όροι (χαμηλό επιτόκιο, μακρά περίοδο
χάριτος) αποτελούν ορισμένα μόνο από τα ευρήματα των ελεγκτών της
ΤτΕ. Απ’ όλα ξεχωρίζει η δανειοδότηση του επιχειρηματία Κυριάκου
Γριβέα. Στην περίπτωση αυτή δύο δάνεια συνολικού ύψους 17 εκατ.
ευρώ μεταφέρθηκαν σε προσωπικούς λογαριασμούς του κ. Γριβέα και της
συζύγου του κ. Αναστασίας Βάτσικα. Σύμφωνα με το πόρισμα του
ελέγχου της ΤτΕ: «Τον 3/2009 και τον 7/2009 η Τράπεζα προχώρησε
στην έγκριση δύο ομολογιακών δανείων συνολικού ύψους 17 εκατ. ευρώ.
Τα εκταμιευθέντα ποσά δεν χρησιμοποιήθηκαν σύμφωνα με τον
καταγεγραμμένο στις συμβάσεις σκοπό των ομολογιακών δανείων, αλλά
ουσιαστικά αντλήθηκαν από τους φορείς

«Λεόντεια» σύμβαση η συνεργασία με Κοντομηνά

Αποτέλεσμα μιας λεόντειας σύμβασης συνεργασίας, η οποία από τη
σύναψή της έως τη λύση της εξυπηρετούσε τα συμφέροντα του
επιχειρηματία Δημ. Κοντομηνά, είναι η ζημία των 150 εκατ. ευρώ,
περίπου, που υπέστη το Δημόσιο, μέσω του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου
και της συμφωνίας που υπέγραψε η διοίκησή του για την εξαγορά του
50% της εταιρείας διαχείρισης πιστωτικών καρτών Bestline, από την
εταιρεία Demco του κ. Κοντομηνά.

Οπως στοιχειοθετείται στο εισαγγελικό πόρισμα, η ζημία που υπέστη
το Δημόσιο ξεκινά με το τίμημα εξαγοράς, μεγεθύνεται στη συνέχεια
με βάση τους όρους της σύμβασης για τη χρηματοδότηση της εταιρείας
και κορυφώνεται με το επιπλέον τίμημα που επέτυχε να εισπράξει η
πλευρά Κοντομηνά κατά την αποχώρησή της από το μετοχικό κεφάλαιο
της Bestline.

Η αρχή γίνεται με την εξαγορά, τον Απρίλιο του 2008, του 50% της
Bestline, από το Τ.Τ. έναντι τιμήματος 18,9 εκατ. ευρώ, όταν η
αποτίμηση της εταιρείας, με βάση τις δύο διαφορετικές μεθόδους που
είχε ακολουθήσει η εταιρεία Deloitte, κυμαινόταν μεταξύ 2,8 εκατ.
ευρώ (μέθοδος της αναπροσαρμοσμένης καθαρής θέσης) και 19,8 εκατ.
ευρώ (μέθοδος προεξόφλησης μελλοντικών ταμειακών ροών). Η ηγεσία
του Τ.Τ. όχι μόνο αποδέχθηκε την πλέον ακριβή μέθοδο αποτίμησης, η
οποία ουδέποτε επαληθεύθηκε από τις μελλοντικές ροές της Bestline,
αλλά συμφώνησε στην εξαγορά του 50% της εταιρείας με τίμημα που
αντιστοιχούσε ουσιαστικά στο 100% της αξίας της.

Η λεόντειος σύμβαση προέβλεπε την υποχρέωση αποκλειστικής
χρηματοδότησης των εργασιών της εταιρείας από την τράπεζα, είτε
μέσω ομολογιακού κεφαλαίου έως του ποσού των 20 εκατ. ευρώ και με
όρους ιδιαιτέρως ευνοϊκούς, που όριζαν επιτόκιο euribor τριμήνου
και προσαύξηση μόλις 0,5% – δηλαδή 1% έως 2% την περίοδο εκείνη,
όταν οι άλλες επιχειρήσεις δανείζονταν με επιτόκιο από 5,6% έως
7,9%. Οι σχετικοί όροι εξειδικεύθηκαν μάλιστα με τη σύμβαση
χρηματοδότησης που συνήψαν οι δύο πλευρές και προέβλεπε την παροχή
πίστωσης μέχρι του ορίου των 300 εκατ. ευρώ.

Πιστωτική επέκταση

Οπως προέκυψε από τον έλεγχο, η εταιρεία αύξανε πλασματικά την
κερδοφορία της, στηριζόμενη στο εξαιρετικά φθηνό κόστος
χρηματοδότησης και στην απόκρυψη επισφαλειών, αφού έκανε συνεχή
πιστωτική επέκταση, σταθεροποιώντας έτσι πλασματικά το ποσοστό των
καθυστερήσεων από τις πιστωτικές κάρτες που διαχειριζόταν. Η
κεφαλαιακή ενίσχυση της Bestline και η χαμηλότοκη χρηματοδότηση από
την τράπεζα επέτρεψαν στην Demco να εισπράττει μερίσματα για τις
χρήσεις 2008-2010 συνολικού ύψους 3,4 εκατ. ευρώ.

Στη σχετική σύμβαση περιγραφόταν και η μέθοδος βάσει της οποίας θα
υπολογιζόταν η τιμή για την άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης σε
περίπτωση αποχώρησης ενός εκ των δύο μερών. Ο όρος αυτός
χρησιμοποιήθηκε ουσιαστικά από την πλευρά Demco σε συνδυασμό με την
πλασματική σταθεροποίηση του ποσοστού των καθυστερήσεων στις
πιστωτικές κάρτες, για να μεγιστοποιήσει την τιμή εξάσκησης του
δικαιώματος πώλησης, μέσω της αύξησης της υπολογιζόμενης εμπορικής
αξίας της εταιρείας. Αποτέλεσμα αυτής της πρακτικής ήταν τελικώς
και η επωφελής αποχώρηση της Demco από την εταιρεία, ασκώντας τον
Απρίλιο του 2012 το δικαίωμα προαίρεσης και υποχρεώνοντας το Τ.Τ.
να καταβάλει το ποσό των 33,8 εκατ. ευρώ για να αποκτήσει τη
συμμετοχή του 50% της εταιρείας.

Η Demco, από την πλευρά της, ανέλαβε την υποχρέωση να εξασφαλίζει
την παραχώρηση διαφημιστικού χρόνου, συνολικής αξίας 1,5 εκατ. ευρώ
ετησίως, σε μέσα μαζικής επικοινωνίας που τελούσαν υπό τον έλεγχό
της, όρο που ουδέποτε τήρησε. Ενδεικτικό της ετεροβαρούς συμφωνίας
ήταν άλλωστε το γεγονός ότι η Demco όριζε διευθύνοντα σύμβουλο και
ασκούσε ουσιαστικά διοίκηση, ενώ τα στελέχη που είχε διορίσει ως
διοίκηση το Τ.Τ. έπρεπε να πάρουν άδεια για να πάνε στα γραφεία της
Bestline, η οποία στεγαζόταν σε γραφεία της Demco.

ίναι επιφορτισμένα με την αναδιάρθρωση δανείων που εμφανίζουν
προβλήματα εξυπηρέτησης θα είναι απρόθυμα να αναλάβουν τις σχετικές
ευθύνες.

Κάλυψη Στουρνάρα στην κ. Σακελλαρίου

Πλήρη κάλυψη στη διευθύνουσα σύμβουλο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής
Σταθερότητας (ΤΧΣ), Αναστασία Σακελλαρίου, που περιλαμβάνεται
μεταξύ των προσώπων στα οποία έχει ασκηθεί δίωξη για την υπόθεση
του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου (Τ.Τ.), παρείχε ο υπουργός
Οικονομικών Γ. Στουρνάρας.

Ο κ. Στουρνάρας, μετά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό τον οποίο
ενημέρωσε ενόψει της έλευσης της τρόικας τις επόμενες μέρες,
δήλωσε: «Eχω πλήρη εμπιστοσύνη και σεβασμό στη Δικαιοσύνη, αλλά έχω
επίσης και πλήρη εμπιστοσύνη στην κ. Σακελλαρίου, στο ήθος της,
στην επαγγελματική της κατάρτιση και κυρίως στη δουλειά που κάνει
μέχρι τώρα». Λίγη ώρα μετά, σε ανακοίνωση του ΤΧΣ τονιζόταν: «Το
ΤΧΣ και η κ. Σακελλαρίου συνεχίζουν τις προσπάθειές τους για την
εξασφάλιση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος».

Σύμφωνα με το ΤΧΣ, η κ. Σακελλαρίου διατέλεσε μέλος της επιτροπής
χρηματοδοτήσεων του Τ.Τ. το 2012. «Η επιτροπή αυτή χειρίστηκε την
αναδιάρθρωση δύο δανείων του ομίλου DEMCO τα οποία είχαν χορηγηθεί
προγενέστερα και αποτελούν αντικείμενο της ποινικής διαδικασίας που
εξελίσσεται. Ο έλεγχος επεκτάθηκε και στις μετέπειτα
αναδιαρθρώσεις, που εγκρίθηκαν από τις επιτροπές στις οποίες
συμμετείχε η κ. Σακελλαρίου. Οι επιτροπές προέβησαν σε αυτές τις
αναδιαρθρώσεις κατά τη συνήθη τραπεζική πρακτική».

Τραπεζικές πηγές κρίνουν ως εξαιρετικά αυστηρή τη δίωξη της κ.
Σακελλαρίου, όπως και ορισμένων άλλων τραπεζικών στελεχών,
υπογραμμίζοντας ότι η κατηγορία αφορά τη συμμετοχή της σε επιτροπή
που ενέκρινε την αναχρηματοδότηση δανείου που είχε χορηγηθεί από
την προηγούμενη διοίκηση. Οπως σημειώνουν, αν εξεταστούν με αυστηρά
τραπεζικά κριτήρια οι αναχρηματοδοτήσεις που πραγματοποιήθηκαν το
2012 – έτος μεγάλης αβεβαιότητας και ύφεσης, τότε οι περισσότερες
δεν θα έπρεπε να εγκριθούν. Αλλες πλευρές επισημαίνουν ότι η άσκηση
δίωξης είναι πολύ σοβαρή υπόθεση και εκφράζουν τον προβληματισμό
τους για το πώς η κ. Σακελλαρίου θα ασκεί τα καθήκοντά της και θα
αποφασίζει για εξαιρετικά σημαντικά ζητήματα που αφορούν τον
τραπεζικό κλάδο. Το επόμενο διάστημα αναμένονται τα αποτελέσματα
του stress test, η νέα νομοθεσία για τις αυξήσεις κεφαλαίου των
τραπεζών αλλά και η αύξηση κεφαλαίου της Eurobank.

Πάντως φαίνεται ότι αρκετές από τις διώξεις έχουν γίνει για
τυπικούς και όχι ουσιαστικούς λόγους, καθώς μεταξύ των
κατηγορουμένων περιλαμβάνονται διευθυντές καταστημάτων οι οποίοι
δεν είχαν ουσιαστικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων, αλλά και γραμματέας η
οποία τηρούσε τα πρακτικά του Δ.Σ.

Αμηχανία τραπεζών

Η αμφισβήτηση της διοίκησης του ΤΧΣ είναι μόνο μία από τις σοβαρές
παράπλευρες απώλειες που προκαλεί το σκάνδαλο του Τ.Τ. Το
κατηγορητήριο προκάλεσε αμηχανία στις εμπορικές τράπεζες καθώς δεν
περιορίστηκε σε δάνεια που χορηγήθηκαν χωρίς εξασφαλίσεις ή την
τήρηση άλλων πιστοδοτικών κριτηρίων, αλλά περιλαμβάνει και
αναχρηματοδοτήσεις δανείων που είχαν δοθεί παλαιότερα. Με την
οικονομία να βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση τα προηγούμενα χρόνια,
τονίζουν, αν δεν υπήρχε κάποια ευελιξία στο ζήτημα των
αναχρηματοδοτήσεων, τότε θα είχαν οδηγηθεί σε επιχειρηματικό θάνατο
πολλές εκατοντάδες επιχειρήσεων. Τραπεζικά στελέχη εκφράζουν την
ανησυχία ότι η υπόθεση του Τ.Τ. μπορεί να προκαλέσει σοβαρές
παρενέργειες, καθώς οι σχετικές επιτροπές και τα στελέχη των
τραπεζών που είναι επιφορτισμένα με την αναδιάρθρωση δανείων που
εμφανίζουν προβλήματα εξυπηρέτησης θα είναι απρόθυμα να αναλάβουν
τις σχετικές ευθύνες.

Εντονος προβληματισμός διατυπώνεται και για την αύξηση του
μετοχικού κεφαλαίου της Eurobank. Στόχος της κυβέρνησης και των
Αρχών ήταν η αύξηση να καλυφθεί από ιδιώτες (ώστε να μη
χρησιμοποιηθούν κεφάλαια του ΤΧΣ) και να πραγματοποιηθεί με όρους
αγοράς. Ωστόσο για να γίνει αυτό, θα πρέπει το ΤΧΣ να μη
συμμετάσχει στη διαδικασία (κάτι που σημαίνει ότι θα μειωθεί η
συμμετοχή του στη Eurobank) και παράλληλα να γίνει αποδεκτή μια
τιμή αγοράς η οποία θα είναι κατά πολύ χαμηλότερη της τιμής με την
οποία πραγματοποιήθηκε η αύξηση κεφαλαίου στο πλαίσιο της
ανακεφαλαιοποίησης το περασμένο καλοκαίρι. Το ερώτημα που τίθεται
είναι: μετά την υπόθεση του Τ.Τ., ποιος αρμόδιος θα δεχθεί μια τιμή
αγοράς, κινδυνεύοντας λίγους μήνες μετά να βρεθεί κατηγορούμενος
για απιστία;