ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Εκτροχιασμός του προϋπολογισμού παρά τη στάση πληρωμών, λόγω Ταμείων

ektrochiasmos-toy-proypologismoy-para-ti-stasi-pliromon-logo-tameion-2111917

Η δραματική κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και γενικότερα ο προϋπολογισμός, αποτυπώνεται στα στοιχεία εκτέλεσής του στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2015. Οι ανάγκες των Ταμείων έχουν ξεπεράσει ακόμα και τις αναθεωρημένες προβλέψεις που έγιναν στις αρχές Οκτωβρίου, ενώ η κυβέρνηση διατηρεί τη στάση πληρωμών που έχει κηρύξει ελλείψει εσόδων, ώστε να μπορεί να χρηματοδοτεί τις ανελαστικές υποχρεώσεις των μισθών και συντάξεων.

Συνολικά, οι δαπάνες του προϋπολογισμού στο δεκάμηνο ήταν κατά 4,1 δισ. ευρώ λιγότερες από εκείνες που προβλέπονταν με το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2016 που καταρτίστηκε αρχές Οκτωβρίου (το τελικό κείμενο που αναθεωρεί εκ νέου όλες τις προβλέψεις δεν έχει ακόμα ψηφιστεί). Η συγκράτηση αυτή προήλθε από τη στάση πληρωμών στον δημόσιο τομέα κατά 3,1 δισ. ευρώ, αλλά και στη μεγάλη περικοπή των δαπανών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) κατά 1 δισ. ευρώ.

Ωστόσο τα στοιχεία για τις ανάγκες χρηματοδότησης των ασφαλιστικών ταμείων είναι αποκαλυπτικά των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν. Ειδικότερα, στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2015:

• Ο ΟΑΕΕ έχει ξεπεράσει την πρόβλεψη για την ετήσια επιχορήγησή του. Στο τέλος Οκτωβρίου είχε χρειαστεί το 107,9% της πίστωσης αυτής για να μπορέσει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.

• Το ΙΚΑ το 92,3%.

• Ο ΟΓΑ έχει εκταμιεύσει το 84,8% της ετήσιας πίστωσής του.

• Ο ΕΟΠΥΥ το 83,2%.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση έχει παγώσει τις διάφορες πληρωμές με στόχο να μπορέσει να καταβάλει μισθούς και συντάξεις και να διατηρήσει τα πρωτογενή πλεονάσματα του προϋπολογισμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία του προϋπολογισμού, μέχρι το τέλος Οκτωβρίου είχαν καταβληθεί μόλις:

• Το 49,1% των ετήσιων επιχορηγήσεων προς τα νοσοκομεία.

• Το 35,5% των επιδομάτων προς πολύτεκνους.

• Το 36,6% διάφορων άλλων εισοδηματικών ενισχύσεων.

• Το 48,1% των καταναλωτικών δαπανών.

• Το 67% των επιχορηγήσεων προς τους διάφορους φορείς.

Παράλληλα, τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών αποκαλύπτουν και μία «ωρολογιακή βόμβα» στα θεμέλια του προϋπολογισμού. Πρόκειται για τις δαπάνες που καταβάλλει το Δημόσιο για καταπτώσεις εγγυήσεων. Ηδη, στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου το κράτος είχε πληρώσει το 101,3% της ετήσιας πρόβλεψης για να καλύψει καταπτώσεις εγγυήσεων των φορέων γενικής κυβέρνησης. Στο σκέλος των εσόδων, παρά την αναθεώρηση των στόχων στις αρχές Οκτωβρίου, παραμένουν οι «μαύρες τρύπες». Τα έσοδα από τη φορολογία εισοδήματος ήταν στο δεκάμηνο 306 εκατ. ευρώ λιγότερα από τον στόχο, ενώ τα έσοδα από τους φόρους συναλλαγών (όπως ο ΦΠΑ) υπολείπονταν 185 εκατ. ευρώ του στόχου και τα έσοδα από τους φόρους κατανάλωσης κατά 52 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, πρόβλημα υπάρχει και με τις επιστροφές φόρων, οι οποίες ήταν 344 εκατ. ευρώ λιγότερες από τον στόχο. Με αυτά τα δεδομένα, πάντως, το υπουργείο Οικονομικών καταφέρνει να παρουσιάζει καλύτερο του αναμενόμενου πρωτογενές πλεόνασμα. Στο τέλος Οκτωβρίου είχε διαμορφωθεί στα 4,5 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για 2,4 δισ. ευρώ, αποτέλεσμα που αποδίδεται στη στάση πληρωμών.