ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές λόγω capital controls περιόρισαν την ύφεση το 2015

12creditcard1

Το «μαύρο» χρήμα από την παραοικονομία, που ήλθε στην επιφάνεια λόγω της επιβολής των capital controls και της αύξησης των ηλεκτρονικών πληρωμών, ήταν ο κύριος παράγοντας που συνέβαλε στην αναχαίτιση της ύφεσης το 2015 μόλις στο 0,3%.

Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει η μελέτη του τμήματος οικονομικής ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, που διαπιστώνει ότι η άνθηση των ηλεκτρονικών πληρωμών συρρικνώνει την παραοικονομία και περιορίζει την ύφεση και, αν συνεχιστεί, αναμένεται να εξουδετερώσει το υφεσιακό αποτέλεσμα από την εφαρμογή των νέων μέτρων δημοσιονομικής πολιτικής το 2016.

Σύμφωνα με τη σχετική ανάλυση, η στήριξη στην οικονομική δραστηριότητα από την αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών –από 4,7% του ΑΕΠ το 2014 σε εκτιμώμενο 6,8% το 2015– ανήλθε σε 1,4% του ΑΕΠ το δεύτερο εξάμηνο του προηγούμενου έτους, δίνοντας ώθηση 0,8% στο ετήσιο ΑΕΠ της χώρας. Χωρίς αυτή τη συνεισφορά και χωρίς την ευνοϊκή επίδραση των χαμηλότερων τιμών πετρελαίου, η ετήσια ύφεση, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του τμήματος οικονομικής ανάλυσης της Εθνικής, θα προσέγγιζε το -2,5%, πολύ κοντά δηλαδή στην αρχική πρόβλεψη για ύφεση -2,3%. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, μια ετήσια αύξηση των ηλεκτρονικών πληρωμών της τάξης του 10% προσθέτει περίπου 0,2% κατά μέσο όρο στον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ. Εάν μάλιστα οι ηλεκτρονικές πληρωμές έφθαναν κοντά στον μέσο όρο των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, δηλαδή στο 12% από 6,8%, η αύξηση του ΑΕΠ σωρευτικά θα έφθανε τα 4,5 δισ. ευρώ έως το 2020 και τα φορολογικά έσοδα θα αυξάνονταν κατά 1,5 δισ. ευρώ.

Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές αυξήθηκαν κατά περίπου 90% το δεύτερο εξάμηνο του 2015, μεγέθυνση που αντιστοιχεί σε αύξηση της τελικής δαπάνης άνω του 1 δισ. ευρώ κατά την ίδια περίοδο. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται μάλιστα στη συντηρητική υπόθεση ότι περίπου το ένα τέταρτο της αύξησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών αντιστοιχεί σε συναλλαγές που πριν από τα capital controls εντάσσονταν στην παραοικονομία και κατά συνέπεια η καθαρή θετική επίδραση υπερβαίνει το 1% του ΑΕΠ του δεύτερου εξαμήνου του 2015.

Αντίστοιχα συμπεράσματα προκύπτουν από την ανάκαμψη των εσόδων του ΦΠΑ, που υπερέβησαν την αναμενόμενη απόδοση από την αύξηση που εφαρμόστηκε το καλοκαίρι των συντελεστών του ΦΠΑ στο ένα πέμπτο περίπου των αγαθών και υπηρεσιών. Σύμφωνα με την ανάλυση της Εθνικής Τράπεζας, εάν συνεκτιμηθούν οι επιδράσεις του οικονομικού κύκλου, του μηδενικού πληθωρισμού και οι αλλαγές στη δομή της ζήτησης, η αύξηση των εσόδων από τον ΦΠΑ (εκτός καυσίμων) κατά 10,5% ετησίως το δεύτερο εξάμηνο υπερβαίνει σημαντικά το 6% που υπολογίστηκε στα στοιχεία του προϋπολογισμού. Η απόκλιση αυτή μεταφράζεται σε αύξηση της φορολογικής βάσης και κατ’ επέκταση της οικονομικής δραστηριότητας της τάξης του 1,3 δισ. ευρώ, που αντιστοιχεί σε 1,4% του ΑΕΠ του δευτέρου εξαμήνου του 2015.

Η αύξηση των ηλεκτρονικών πληρωμών κατά 35% στο σύνολο του 2016 μπορεί σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Εθνικής Τράπεζας να προσθέσει 0,7% στο ΑΕΠ της χώρας, συμβάλλοντας στη δημιουργία σταθεροποιητικών συνθηκών. Η επίδραση αυτή, σε συνδυασμό με το εκτιμώμενο 0,6% που αναμένεται να συνεισφέρει η νέα ετήσια μείωση των τιμών πετρελαίου, εκτιμάται ότι θα εξουδετερώσει το υφεσιακό αποτέλεσμα από την εφαρμογή μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής.