ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το Δημόσιο απομυζά τις καταθέσεις

Το Δημόσιο απομυζά τις καταθέσεις

Κατά 218,8 εκατ. ευρώ μειώθηκαν οι καταθέσεις των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων προς τις τράπεζες στα τέλη Μαρτίου, διαμορφώνοντας το επίπεδο των καταθέσεων στα 121,5 δισ. ευρώ από 121,7 δισ. ευρώ τον Φεβρουάριο. Η μείωση είναι αποτέλεσμα της μείωσης των καταθέσεων που διατηρούν τα φυσικά πρόσωπα σε λογαριασμούς ταμιευτηρίου και προθεσμιακές καταθέσεις, τα υπόλοιπα των οποίων μειώθηκαν κατά 249,5 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα οι καταθέσεις των νοικοκυριών να διαμορφωθούν στο τέλος Μαρτίου στα 101,4 δισ. ευρώ από 101,6 δισ. ευρώ τον Φεβρουάριο. Συνολικά από τα τέλη Δεκεμβρίου 2015 οι εκροές καταθέσεων παρά τα capital controls ανέρχονται σε 1,9 δισ. ευρώ.

Οπως προκύπτει από τα στοιχεία της ΤτΕ, ο Μάρτιος του 2016 –εάν εξαιρεθεί ο Δεκέμβριος του 2015 λόγω της καταβολής του δώρου– υπήρξε από τους πιο ήρεμους μήνες το τελευταίο διάστημα με τις μικρότερες εκροές καταθέσεων, που εντούτοις συνεχίζονται. Βασική αιτία είναι ότι πρόκειται για ένα μήνα φορολογικά αδιάφορο, καθώς έχει ολοκληρωθεί η είσπραξη του ΕΝΦΙΑ και δεν έχει ξεκινήσει ακόμη η καταβολή του φόρου εισοδήματος. Η σχεδόν νηνεμία που παρατηρήθηκε τον Μάρτιο –ένατο κατά σειρά μήνα διατήρησης των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων– δεν σηματοδοτεί την ισορροπία στο μέτωπο των καταθέσεων.

Οι επόμενοι μήνες θα αποδειχθούν εξαιρετικά δύσκολοι, με δεδομένο ότι η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων έχει ξεκινήσει με πρώτο μήνα καταβολής της πρώτης δόσης τον Ιούλιο. Πολύ περισσότερο επιβαρυντικά στο τραπεζικό σύστημα λειτουργεί η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα, που εντείνεται τις τελευταίες μέρες λόγω της μη επίτευξης συμφωνίας και της καθυστέρησης στην ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Ετσι, παρά το γεγονός ότι ο Απρίλιος αποτελεί μήνα καταβολής του δώρου, από όσες επιχειρήσεις ακόμη είναι σε θέση να δίνουν δώρο στους εργαζομένους τους, υπάρχουν αναταράξεις που αποδίδονται στην έλλειψη εμπιστοσύνης και στην αδυναμία εμπέδωσης κλίματος σταθερότητας. Στους αποσταθεροποιητικούς παράγοντες θα πρέπει να προστεθεί και το «σκούπισμα» από την κυβέρνηση των ταμειακών διαθεσίμων φορέων του δημόσιου τομέα. Πρόκειται για χρήματα που φεύγουν από τις εμπορικές τράπεζες και κατευθύνονται στον κεντρικό λογαριασμό της ΤτΕ. Σε κάθε περίπτωση, το επίπεδο των καταθέσεων δεν μπορεί να στηρίξει τον δανεισμό του ιδιωτικού τομέα, το χρέος του οποίου διαμορφώθηκε στο τέλος Μαρτίου στα 202,5 δισ. ευρώ. Οι οφειλές των ελληνικών επιχειρήσεων και των νοικοκυριών είναι σε διπλάσιο επίπεδο από τα υπόλοιπα των καταθέσεων, στερώντας κάθε ικμάδα ρευστότητας από τις τράπεζες, που συνεχίζουν να στηρίζουν τη ρευστότητά τους στον έκτακτο μηχανισμό της ΕΚΤ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, για τον Μάρτιο η ροή χρηματοδότησης της οικονομίας, δηλαδή τα νέα δάνεια που δόθηκαν αφού αφαιρεθούν οι αποπληρωμές δανείων, υπήρξε αρνητική κατά 146 εκατ. ευρώ και ο ρυθμός χρηματοδότησης διαμορφώθηκε στο -2,1%. Ο δανεισμός των επιχειρήσεων διαμορφώθηκε στα 95,9 δισ. ευρώ και ο ρυθμός χρηματοδότησης υπήρξε αρνητικός κατά -1,4%, καθώς η θετική κατά 224 εκατ. ευρώ ροή χρηματοδότησης δεν είναι επαρκής για να αναστρέψει την έλλειψη ρευστότητας για νέα δάνεια.

Το χρέος των νοικοκυριών διαμορφώθηκε στα 93,3 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 66,6 δισ. ευρώ είναι οφειλές από στεγαστικά δάνεια, ενώ στα 26,7 δισ. ευρώ είναι οι οφειλές από καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες. Η ροή χρηματοδότησης ήταν αρνητική κατά 361 εκατ. ευρώ και ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής διαμορφώθηκε στο -3%, από -2,9% τον Φεβρουάριο του 2016.