ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οπισθεν ολοταχώς για τον εκσυγχρονισμό του Πτωχευτικού

ptwxeutiko

Η ελληνική κυβέρνηση κάνει βήματα πίσω στις διαδικασίες που αφορούν την επιτάχυνση της πτωχευτικής και προπτωχευτικής διαδικασίας, καθώς μέσα στο 2014 είχαν γίνει σημαντικά βήματα για τον εκσυγχρονισμό του πτωχευτικού πλαισίου, χωρίς ωστόσο να ολοκληρωθούν, ανέφεραν στην «Κ» κυβερνητικές πηγές στη γερμανική πρωτεύουσα. Οι ίδιες πηγές αναγνώριζαν ότι τα προβλήματα στην πολυπλοκότητα και την υπερβολικά «νομικά φορτωμένη» διαδικασία εκκαθάρισης «δεν είναι αποκλειστικά ελληνικά προβλήματα και αφορούν συνολικά τη δυνατότητα ενός επιχειρηματία να έχει μια δεύτερη ευκαιρία, σώζωντας παραγωγικό δυναμικό και δίκτυα».

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Οικονομικών στην Αθήνα, την εποχή εκείνη ο υπουργός Ανάπτυξης Νίκος Δένδιας προωθούσε, με μία ολιγομελή ομάδα εργασίας που είχε δημιουργήσει στο υπουργείο Ανάπτυξης, ένα πλαίσιο εξυγίανσης επιχειρήσεων που μπορούσαν να διασωθούν, αρκετά ευέλικτο, το οποίο συνέδεε το «κούρεμα» των τραπεζικών δανείων μιας επιχείρησης με το «κούρεμα» των υποχρεώσεων προς Ταμεία και εφορίες. «Η λογική του μηχανισμού αυτού ήταν να έχει η εξυγίανση να κάνει όσο το δυνατόν λιγότερο με τα δικαστήρια, που δεν έχουν τη δυνατότητα να κρίνουν αν το επιχειρηματικό σχέδιο μιας συγκεκριμένης επιχείρησης είναι βιώσιμο ή όχι».

Τα εμπόδια

Το σχέδιο Δένδια, ενώ είχε βρει υποστήριξη σε όλα τα άλλα υπουργεία, είχε «σκοντάψει» στο υπουργείο Οικονομικών, όπου υπηρεσιακοί παράγοντες, συνεπικουρούμενοι και από κάποια τραπεζικά στελέχη, είχαν κατορθώσει να πείσουν τελικά το γραφείο του τότε πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά ότι θα πρέπει να θεσπισθούν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις:

α) Εκείνη ενός τραπεζικού «κουρέματος» και

β) Εκείνη μιας ρύθμισης των δημοσίων χρεών (100 δόσεις) που δημιουργούσε ελάχιστα κίνητρα για την ταχεία διεκπεραίωση της διαδικασίας εξυγίανσης μιας επιχείρησης.

Η λαθεμένη, κατά τη γνώμη των πιστωτών μας, κατεύθυνση συνεχίζεται και σήμερα, χωρίς να είναι σαφές πώς θα απεμπλακούν από τον «βρόχο τεράστιων χρεών σε εφορίες και ΙΚΑ που είναι αδύνατον να εισπραχθούν, όπως καλά γνωρίζουμε», ανέφεραν στην «Κ» στελέχη της φορολογικής διοίκησης. Ειδικό ζήτημα σε ό,τι αφορά τα χρέη προς το Δημόσιο αποτελούν οι λεγόμενες προσαυξήσεις των φόρων που καταλογίζονται από τις υπηρεσίες.

Αυτές σε πάρα πολλές περιπτώσεις ξεπερνούν το κεφάλαιο και κρίνονται από τις υπηρεσίες ανεπίδεκτες είσπραξης. Αλλά, παρά το γεγονός ότι υπηρεσιακοί παράγοντες και δανειστές συμφωνούν ότι θα πρέπει να αντιμετωπισθούν διαφορετικά –με στόχο την εισπραξιμότητά τους–, η διοικητική πρακτική που ακολουθείται κινείται ακριβώς προς την αντίθετη κατεύθυνση. «Γράφουμε προσαυξήσεις λες και πρόκειται να τις εισπράξουμε», λέει στέλεχος της φορολογικής διοίκησης στη Θεσσαλονίκη.

Το 2014 έγιναν, για παράδειγμα, 7.200 πτωχεύσεις στην Πορτογαλία, έναντι μόλις 330 στην Ελλάδα. Ο μεγαλύτερος αριθμός πτωχεύσεων ελληνικών επιχειρήσεων είχε καταγραφεί το 2011 με 445, όταν το αμέσως επόμενο Λουξεμβούργο εμφάνιζε 961, η Πορτογαλία 6.077, η Αυστρία 6.194 και η Δανία γύρω στις 5.500, σύμφωνα με στοιχεία της ΙCAP βάσει ετήσιας έρευνας γερμανικού ερευνητικού ινστιτούτου.

«Νεκροζώντανες»

Από το συνολικό ύψος των 120 δισ. ευρώ δανείων που δεν εξυπηρετούνται, 50 – 55 δισεκατομμύρια αφορούν επιχειρήσεις που στη γλώσσα των ειδικών της PWC αποκαλούνται «νεκροζώντανες» (zoombies) ή στην αργκό που έχει επικρατήσει τα τελευταία χρόνια «άταφοι νεκροί». Ο στόχος των ρυθμίσεων το 2014, αλλά και των σημερινών, είναι θεωρητικά να διαχωρισθούν οι επιχειρήσεις που είναι σε θέση να επιβιώσουν από εκείνες που είναι «άταφοι νεκροί» και μπλοκάρουν τράπεζες, προμηθευτές και εργαζόμενους, επειδή δεν είναι δυνατόν να οδηγηθούν γρήγορα στην εκκαθάριση.

Ο δικηγόρος Στάθης Ποταμίτης, που συμμετείχε στην ομάδα Δένδια, είπε στην «Κ» στα τέλη Απριλίου ότι μέσα στην «κρίση ο αριθμός των πτωχεύσεων, όσο και αν φαίνεται παράδοξο, διαρκώς μειώνεται».

«Είναι λάθος να αντιμετωπίζεται η διαδικασία εκκαθάρισης ξεχωριστά από την προπτωχευτική διαδικασία, εκείνη της ατομικής χρεοκοπίας, των αλλαγών στον κώδικα πολιτικής δικονομίας και της φορολογικής και ασφαλιστικής πολιτικής», είπε στην «Κ» διπλωματική πηγή με γνώση των συζητήσεων, «όλα αυτά συνδέονται ή μάλλον πρέπει να συνδέονται σε ένα νήμα: Πώς θα διασωθούν στη νέα οικονομική πραγματικότητα στοιχεία της παλιάς παραγωγικής μηχανής που αξίζει να διασωθούν. Πρέπει να καταλάβετε ότι μιλάμε για τη διάσωση κοινωνικού πλούτου».

Γεγονός, πάντως, αποτελεί ότι όσο και αν ανεβαίνουν οι ανείσπρακτες οφειλές του Δημοσίου, με τον καταλογισμό προστίμων, κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα δεν θα προκύπτει για το δημόσιο ταμείο στην πράξη. Κι αυτό γιατί θα παραμένουν ανείσπρακτα. Γι’ αυτό και κρίνεται κάτι παραπάνω από σημαντική η αλλαγή του Κώδικα, που και την ανάπτυξη θα ξεμπλοκάρει και κάποια έσοδα θα φέρει επιπλέον στον κρατικό κορβανά.

Προς το παρόν, πάντως, όλοι είναι ακόμα σε κατάσταση αναμονής.