ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ο τουρισμός θα μπορούσε να απογειωθεί

paralia1

Mεικτές τάσεις εμφανίζουν οι κρατήσεις σε δημοφιλείς προορισμούς της χώρας για την καλοκαιρινή περίοδο. Θέματα όπως το μεταναστευτικό και το προσφυγικό, η υπερφορολόγηση στις τουριστικές υπηρεσίες και η έξαρση της φοροδιαφυγής στον χώρο των τουριστικών μισθώσεων σε ιδιωτικές κατοικίες και διαμερίσματα φαίνεται ότι «ψαλιδίζουν» τις προσδοκίες που είχαν αναπτυχθεί στην αρχή του έτους για μια πολύ καλή τουριστική χρονιά.

Στην καλύτερη περίπτωση, αναφέρουν τώρα εκπρόσωποι τουριστικών και ξενοδοχειακών φορέων, ο αριθμός των αφίξεων θα κυμανθεί σε χαμηλό μονοψήφιο ποσοστό αύξησης συγκριτικά με πέρυσι. Δεν αποκλείουν δε και το ενδεχόμενο, εάν ο τομέας δεχθεί νέες φορολογικές επιβαρύνσεις, να σημειωθούν και αρνητικές επιδόσεις.

Επιπροσθέτως, η χώρα μας αδυνατεί, μέχρι στιγμής, να καρπωθεί σημαντικά τουριστικά οφέλη από προορισμούς που αντιμετωπίζουν προβλήματα ασφάλειας, όπως η Τουρκία και η Αίγυπτος. Αντιθέτως, Ισπανία και Κύπρος αποκομίζουν μεγάλα κέρδη, γεγονός που προμηνύει ρεκόρ όλων των εποχών τόσο σε επίπεδο αφίξεων ξένων επισκεπτών όσο και ταξιδιωτικών εισπράξεων.

Κίνδυνος ανατροπής

Τον κίνδυνο ανατροπής των θετικών δεδομένων που είχαν διαμορφωθεί για τον ελληνικό τουρισμό έως και τον Μάρτιο, επισημαίνει ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ). Ο πρόεδρός του, Ανδρέας Ανδρεάδης, θεωρεί το ζήτημα της υπερφορολόγησης ως το μεγαλύτερο εμπόδιο για την περαιτέρω ανάπτυξη της τουριστικής δραστηριότητας και την προσέλκυση νέων επενδύσεων στον τομέα. Και αυτό γιατί πολλοί εκ των πρόσθετων φόρων που σχεδιάζεται να επιβληθούν θα ακριβύνουν περαιτέρω το τουριστικό πακέτο της χώρας.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΤΕ, το «καλάθι του τουρίστα» στην Ελλάδα, το οποίο ήδη σημειώνει μεγάλες απώλειες ανταγωνιστικότητας από τις περυσινές επιβαρύνσεις, θα χάσει επιπλέον 10% λόγω των φόρων του τρίτου μνημονίου. Πάνω σε αυτό ο κ. Ανδρεάδης τονίζει ιδιαίτερα ότι μετά τις περυσινές αυξήσεις του ΦΠΑ στις υπηρεσίες διαμονής και εστίασης, εάν επιβληθεί, έστω και μελλοντικά, τέλος διανυκτέρευσης ή φόρος πληρότητας –όπως έχει ακουστεί με άλλο όνομα– στα ξενοδοχεία πάνω από 2 αστέρια και στα ενοικιαζόμενα δωμάτια πάνω από 2 κλειδιά, θα μπει… ταφόπλακα στην τουριστική επιχειρηματικότητα και ανταγωνιστικότητα.

Παράλληλα, θεωρεί αδύνατο τον αποτελεσματικό έλεγχο της καθημερινής πληρότητας του 1 εκατ. δωματίων των 50.000 καταλυμάτων της χώρας. Μία πιθανή επιβολή του εν λόγω μέτρου εκτιμά πως θα έχει εντελώς αντίθετα αποτελέσματα από τα επιδιωκόμενα, επηρεάζοντας αρνητικά και τα έσοδα από το ΦΠΑ. Και αυτό γιατί θα οδηγήσει είτε σε μαζικές δηλώσεις υποβάθμισης καταλυμάτων σε χαμηλότερες κατηγορίες ή στην κατάθεση των σημάτων λειτουργίας τους και μετάβασής τους στις άνευ περιορισμού πλέον μισθώσεις σε ιδιωτικές κατοικίες χωρίς ΦΠΑ που, ήδη, αποτελούν εστία φοροδιαφυγής.

Επιβαρύνσεις παντού

Ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ υπογραμμίζει ότι πέραν του κλάδου της διαμονής σοβαρές φορολογικές επιβαρύνσεις έχουν υποστεί και οι άλλοι κλάδοι που συγκροτούν την αλυσίδα του τουρισμού, όπως το γιότινγκ, οι μαρίνες, οι ενοικιάσεις αυτοκινήτων, οι μεταφορές, τα τουριστικά λεωφορεία, τα συνέδρια, τα ταξιδιωτικά γραφεία, η εστίαση και οι εταιρείες επιβατηγού ναυτιλίας.

Στο μεταξύ, σύμφωνα με στοιχεία της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, τις τελευταίες ημέρες σχεδόν όλες οι περιοχές της χώρας, πλην των Ιονίων Νήσων και ορισμένων άλλων μεμονωμένων, καταγράφουν ανάσχεση του ρυθμού κρατήσεων για τη θερινή περίοδο, σε σύγκριση τόσο με το ίδιο διάστημα πέρυσι όσο και με τις αρχές του έτους.

Ετσι σε κάποιες περιοχές οι κρατήσεις είναι ελαφρώς αυξημένες ή κυμαίνονται στα αντίστοιχα επίπεδα με πέρυσι, ενώ σε άλλες είναι μειωμένες, με τα μεγαλύτερα ποσοστά πτώσης να καταγράφονται στους προορισμούς που δέχθηκαν μεγαλύτερο πλήγμα της εικόνας τους από τις μεταναστευτικές και προσφυγικές πιέσεις. Ο πρόεδρος της ΠΟΞ, Γιάννης Ρέτσος, σημειώνει ιδιαίτερα για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις ότι βρίσκονται αντιμέτωπες με την έξαρση της παραοικονομίας των ιδιωτικών μισθώσεων, ένα ζήτημα που έχει λάβει πλέον ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Σύμφωνα με τον κ. Ρέτσο, ακόμη και στους προορισμούς όπου η τουριστική κίνηση από πλευράς αφίξεων καταγράφει αύξηση, η πληρότητα των ξενοδοχείων υστερεί σημαντικά, αποκαλύπτοντας έτσι το μέγεθος της παραοικονομίας.

Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι της φετινής τουριστικής σεζόν

Η Κρήτη, το Ιόνιο και κάποια νησιά των Κυκλάδων, όπως η Σαντορίνη, θα πρέπει να περιλαμβάνονται από τώρα μεταξύ των προορισμών που θα βγουν κερδισμένοι τη φετινή τουριστική σεζόν. Στον αντίποδα, το Βόρειο Αιγαίο και κάποια νησιά των Δωδεκανήσων, όπως η Κως, με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, θεωρείται δύσκολο να ανατρέψουν την αρνητική πορεία των τουριστικών κρατήσεων. Σε ό,τι αφορά άλλους προορισμούς που παρουσιάζουν μικρότερη πτώση, υπάρχει ακόμη χρόνος προκειμένου να έχουν τελικά θετικό αποτέλεσμα στον απολογισμό της σεζόν.

Ανοδικά

Ειδικότερα, ανοδικά κινούνται οι κρατήσεις μέσω Τουριστικών Οργανισμών στη Σαντορίνη, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ενωσης Ξενοδόχων του νησιού, Μανώλη Καραμολέγκο, ο οποίος εκτιμά για το σύνολο της χρονιάς ότι οι αφίξεις θα κλείσουν με θετικό πρόσημο. Ωστόσο, επισημαίνει ότι οι κρατήσεις από μεμονωμένους τουρίστες παρουσιάζουν μέχρι στιγμής υστέρηση σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι. Αύξηση εκτιμά ότι θα παρουσιάσει η τουριστική κίνηση φέτος στο Ρέθυμνο, ο πρόεδρος του Συλλόγου Ξενοδόχων του προορισμού, Μανώλης Τσακαλάκης, επισημαίνοντας, όμως, ότι ο Απρίλιος και ο Μάιος, μέχρι στιγμής, δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα σε αριθμό ξένων επισκεπτών, παρά το γεγονός ότι ανταγωνιστικοί προορισμοί όπως η Τουρκία, η Αίγυπτος και η Τυνησία αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα. Αντιθέτως, άλλοι προορισμοί, όπως η Κύπρος, η Κροατία, η Ισπανία και η Πορτογαλία, αξιοποίησαν τις συγκυρίες, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν ήδη σημαντική αύξηση στις κρατήσεις. Ο κ. Τσακαλάκης θεωρεί ότι πολλοί ελληνικοί προορισμοί που έχουν τις προϋποθέσεις για σημαντική άνοδο δεν ακολουθούν τους ρυθμούς άλλων χωρών λόγω της γενικότερης εικόνας που εμφανίζει η Ελλάδα σε σχέση με τη διαχείριση του προσφυγικού και μεταναστευτικού ζητήματος, της καθυστέρησης δρομολόγησης λύσεων σε σχέση με την έγκαιρη έκδοση θεωρήσεων στη Ρωσία, αλλά και εξαιτίας της καθυστέρησης ολοκλήρωσης της αξιολόγησης.

Καθοδικά

Αρνητική είναι η τάση των κρατήσεων στη Χαλκιδική, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ενωσης Ξενοδόχων του προορισμού, Γρηγόρη Τάσιο, καθώς έως τώρα καταγράφεται πτώση της τάξης του 10%. Η μέση πληρότητα των μονάδων στη Χαλκιδική αυτή την περίοδο κινείται στο 40%, ενώ την ίδια εποχή πέρυσι άγγιζε το 50%. Ο κ. Τάσιος επισημαίνει ότι η σεζόν για τα περισσότερα καταλύματα του προορισμού είναι συνήθως έως 140 ημέρες, οπότε εάν χαθούν φέτος 20 ημέρες, αυτό θα αποτελεί μία σοβαρή απώλεια. Επιπλέον, τονίζει ότι οι μεγάλες προσφορές που έκαναν στις ξένες αγορές ξενοδοχεία άλλων προορισμών της χώρας λόγω της μεγάλης πτώσης των κρατήσεων έχουν επηρεάσει την κίνηση προς τον δημοφιλή προορισμό της Βόρειας Ελλάδας. Οι κρατήσεις στην Κω για την καλοκαιρινή σεζόν παρουσιάζουν πτώση κατά 28%, σύμφωνα με την πρόεδρο της Ενωσης Ξενοδόχων του νησιού, Κωνσταντίνα Σβύνου. Στην καλύτερη περίπτωση, όπως επισημαίνει, η χρονιά θα κλείσει με πτώση 15%. Πάντως, τονίζει ότι πλέον στο νησί δεν υπάρχουν προβλήματα σε σχέση με το προσφυγικό και μεταναστευτικό ζήτημα, μία εξέλιξη η οποία θεωρεί ότι θα πρέπει να γίνει γνωστή στις ξένες αγορές, προκειμένου να ανατραπεί η αρνητική εικόνα που δημιουργήθηκε για το νησί ως τουριστικό προορισμό τους προηγούμενους μήνες.

Με πτώση 30% κινούνται οι κρατήσεις για τον Μάιο στη Μαγνησία, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ενωσης Ξενοδόχων του προορισμού, Γιώργο Ζαφείρη, γεγονός το οποίο αποδίδει σε απώλειες, κυρίως, οδικών αφίξεων από τις βαλκανικές αγορές.

Ζάκυνθος

Θετική εκκίνηση έκανε για τη φετινή σεζόν ο τουρισμός στη Ζάκυνθο. Σύμφωνα με την εκτίμηση της πρόεδρου του Συλλόγου Ξενοδόχων Λαγανά, Χριστίνας Τετράδη, οι αφίξεις, εκτός απροόπτου, θα παρουσιάσουν αύξηση πέριξ του 10%. Ιδιαίτερα ενθαρρυντικό για το νησί είναι το άνοιγμα σε νέες αγορές, καθώς για πρώτη χρονιά παρουσιάζεται αξιοσημείωτη ζήτηση από την κινεζική αγορά για ταξίδια στον δημοφιλή προορισμό του Ιονίου.

Λέσβος

Kαθίζηση εμφανίζουν οι κρατήσεις στη Λέσβο για την καλοκαιρινή περίοδο, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ενωσης Ξενοδόχων του νησιού, Περικλή Αντωνίου, γεγονός που αποδίδεται στην αρνητική εικόνα για το νησί ως τουριστικό προορισμό λόγω των υψηλών προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών. Τον Απρίλιο οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις μειώθηκαν κατά 60%, ενώ απώλειες υπάρχουν και από την τουρκική αγορά.

Νάξος

Ανησυχητικά είναι τα μηνύματα για τον τουρισμό στη Νάξο, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ενωσης Ξενοδόχων του νησιού, Γιάννη Μαργαρίτη. Η πτώση των κρατήσεων, που ξεπερνά το 50% για τον Μάιο, αγγίζει σε ύψος αρνητικές επιδόσεις που είχαν να εμφανιστούν στο νησί από το 2011. Πάντως, εκτιμά πως η πτώση θα περιοριστεί με τις κρατήσεις τελευταίας στιγμής, που αναμένονται στην αιχμή της σεζόν.