ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Φθηνή ρευστότητα από ΕΚΤ στις τράπεζες

fthini-reystotita-apo-ekt-stis-trapezes-2139384

Την επαναφορά του waiver για τις εγχώριες τράπεζες, από την Τετάρτη 29 Ιουνίου, αποφάσισε χθες το Δ.Σ. της ΕΚΤ. Ετσι, τα ελληνικά ομόλογα θα γίνονται και πάλι δεκτά ως εγγυήσεις για την παροχή ρευστότητας στις τράπεζες. Αντίθετα, σε δεύτερο χρόνο θα εξεταστεί η συμμετοχή της χώρας μας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.

Η επαναφορά του waiver αποτελεί σημαντικό βήμα για τη βελτίωση των συνθηκών ρευστότητας, ωστόσο πρόκειται για «επιτυχία» που δεν προσφέρεται για πανηγυρισμούς. Με τη χθεσινή απόφαση της ΕΚΤ, η χώρα ουσιαστικά επανήλθε στο καθεστώς που βρισκόταν στις αρχές Ιανουαρίου 2015, δηλαδή πριν από την περίφημη «διαπραγμάτευση» του 2015, που έφερε τη χώρα ένα βήμα πριν από τον εξοστρακισμό της από την Ευρώπη και, τελικά, στην ταπεινωτική υπογραφή του τρίτου μνημονίου.

Το waiver ήταν σε ισχύ μέχρι τον Φεβρουάριο του 2015, οπότε και η ΕΚΤ αποφάσισε να το αναστείλει, εξαιτίας της επιμονής της νέας κυβέρνησης, τότε, ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, να μην αναγνωρίζει το πρόγραμμα χρηματοδότησης της χώρας, να αποκλείει την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και να αρχίζει η πολύμηνη διαπραγμάτευση για την ανατροπή των μνημονίων και της λιτότητας.

Τον Ιανουάριο του 2015, η εξάρτηση των εγχώριων τραπεζών από τον μηχανισμό έκτακτης ρευστότητας (ELA) είχε διαμορφωθεί στα 5,2 δισ. ευρώ, για να εκτιναχτεί στα 60 δισ. ευρώ τον Φεβρουάριο 2015, λόγω της απόσυρσης του waiver και της μετάπτωσης όλης της χρηματοδότησης που είχε χορηγηθεί στις εγχώριες τράπεζες σε ELA. Πέντε μήνες μετά, τον Ιούλιο του 2015, το ELA έφτασε στο υψηλότερο σημείο, στα 90,9 δισ. ευρώ, με τις καταθέσεις να καταρρέουν στα 120,8 δισ. ευρώ, στο χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2003!

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, έτσι θα γίνουν και πάλι δεκτά ως εγγυήσεις ελληνικοί τίτλοι, ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου και έντοκα γραμμάτια 14 δισ. ευρώ. Το ουσιαστικό όφελος για τις εγχώριες τράπεζες θα είναι κοντά στα 10 δισ. ευρώ, καθώς η ΕΚΤ επιβάλλει haircut από 40% έως 45% επί της ονομαστικής αξίας των τίτλων που προσφέρουν οι τράπεζες ως εγγυήσεις. Δεν αποκλείεται το haircut για την κανονική χρηματοδότηση να κυμανθεί χαμηλότερα. Σε κάθε πορεία το ELA από 68,1 δισ. που είναι περίπου σήμερα θα περιοριστεί στα 58,1 δισ. ευρώ. Σημειώνεται ότι πλέον το κόστος χρηματοδότησης από την ΕΚΤ διαμορφώνεται στο 0%, ενώ το ELA παρέχεται με πρόσθετο επιτόκιο 1,5%. Ετσι, το όφελος για τις εγχώριες τράπεζες από τη μείωση του κόστους του χρήματος εκτιμάται σε περίπου 100 εκατ. ευρώ.

Στελέχη τραπεζών σημειώνουν στην «Κ» ότι πέραν του waiver απαιτούνται δύο ακόμα σημαντικά βήματα για την ουσιαστική βελτίωση των συνθηκών στο τραπεζικό σύστημα. Η μείωση του haircut και η συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης. Σε ό,τι αφορά το haircut, όπως αναφέραμε σήμερα, διαμορφώνεται για τις εγχώριες τράπεζες από 40% έως 45%. Υστερα από την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και την επαναφορά του waiver, η ΕΚΤ θα προχωρήσει στην επαναφορά του haircut στο 20% με 25%, όσο δηλαδή ήταν στις αρχές του 2015. Αυτό είναι πιθανόν να συμβεί σύντομα, ακόμα και μέχρι το τέλος Ιουλίου ή στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Ωστόσο σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος και σίγουρα η επιτυχής ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης. Επιπλέον, ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, μιλώντας την περασμένη Τρίτη στην Ευρωβουλή, υπογράμμισε ότι για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην ποσοτική χαλάρωση θα πρέπει να επανεξεταστεί το ζήτημα της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους.