REAL ESTATE

Η συγκέντρωση στον κλάδο σούπερ μάρκετ επηρεάζει την κτηματαγορά

Η συγκέντρωση στον κλάδο σούπερ μάρκετ επηρεάζει την κτηματαγορά

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρακολουθούν οι ιδιοκτήτες μεγάλων καταστημάτων τις κινήσεις συγκέντρωσης που καταγράφονται τους τελευταίους μήνες στον κλάδο των μεγάλων αλυσίδων του λιανεμπορίου (σούπερ μάρκετ), καθώς οι σχετικές διεργασίες αναμένεται να έχουν άμεσο αντίκτυπο και στην κτηματαγορά, ιδίως αν προκύψουν «λουκέτα» σε ορισμένα καταστήματα των νέων δικτύων πώλησης που θα δημιουργηθούν. Κατά το 2015 πάντως, σύμφωνα με σχετικά στοιχεία της εταιρείας συμβούλων επαγγελματικών ακινήτων Nai Hellas, το μέσο ενοίκιο για ένα ακίνητο που στεγάζει σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε μεταξύ 7 και 14 ευρώ/τ.μ. σε μηνιαία βάση. Επιπλέον αυτού, συνηθίζεται να προσφέρεται κι ένα ποσοστό επί του τζίρου στους ιδιοκτήτες των ακινήτων, το οποίο κατά το 2015 διαμορφώθηκε μεταξύ 5% και 10%.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά το διάστημα από το 2008 έως το τέλος του 2014, ο αριθμός των αλυσίδων σούπερ μάρκετ υποχώρησε κατά 34% σε 63 συνολικά. Οπως τονίζει πρόσφατη ετήσια έρευνα της Νai Hellas, υπολογίζεται ότι κατά το παραπάνω διάστημα, 850 καταστήματα άλλαξαν «χέρια», ενώ μόνο κατά το 2014, επτά αλυσίδες εξαγοράστηκαν από άλλους ομίλους του λιανεμπορίου. Μεταξύ των ηχηρών εξόδων από τον κλάδο, περιλαμβάνονται η αλυσίδα Ατλάντικ και η γερμανική αλυσίδα της Aldi.

Η διαδικασία αυτή συνεχίστηκε και το 2015, αλλά και κατά τους πρώτους μήνες του 2016, καθώς ο Σκλαβενίτης συμφώνησε να αποκτήσει τα καταστήματα του Μαρινόπουλου (Carrefour), ενώ η Μetro απέκτησε την αλυσίδα του Βερόπουλου. Παράλληλα, η ΑΒ προχώρησε πριν από λίγες ημέρες στην εξαγορά της τοπικής αλυσίδας της Σαλαμίνας, Κανάκης, αποκτώντας συνολικά έξι νέα καταστήματα στο μεγαλύτερο νησί του Αργοσαρωνικού. Μέχρι στιγμής, οι παραπάνω συμφωνίες δεν προβλέπεται να έχουν κάποια άμεση επίπτωση στην αγορά εμπορικών καταστημάτων, καθώς η διοίκηση της εταιρείας Σκλαβενίτης έχει γνωστοποιήσει ότι θα διατηρήσει το υφιστάμενο δίκτυο του Μαρινόπουλου, ενώ όπως όλα δείχνουν, κάτι ανάλογο θα πράξει και ο όμιλος Μetro με τα 182 καταστήματα του Βερόπουλου, τα οποία θα μετονομαστούν σε My Market.

Το θετικό στοιχείο είναι ότι οι νέοι όμιλοι που προκύπτουν, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, προτιμούν να ενισχύουν το δίκτυο πωλήσεών τους διευρύνοντας το μερίδιο αγοράς τους, παρά να προβαίνουν σε κινήσεις εξορθολογισμού, μειώνοντας τον αριθμό των καταστημάτων. Ακόμα και η ΑΒ Βασιλόπουλος, η οποία μέχρι σήμερα απέχει από κινήσεις εξαγοράς άλλων σημαντικών παικτών του κλάδου, έχει υλοποιήσει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα διεύρυνσης του πανελλαδικού δικτύου της. Μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2015 λειτούργησε 23 νέα καταστήματα στην αγορά, παράλληλα με την αναβάθμιση των παλιότερων καταστημάτων της.

Ανάλογες κινήσεις πραγματοποίησαν και άλλοι όμιλοι, όπως η Μασούτης, αλλά και η ΕΛΟΜΑΣ. Η πρώτη εγκαινίασε δύο νέα καταστήματα στη Θεσσαλονίκη και τη Λάρισα, ενώ παράλληλα δρομολογεί και την είσοδό της στην αγορά της Αττικής, σε μια κίνηση που, εφόσον προχωρήσει, θα μπορούσε να προσδώσει σημαντική ώθηση στην τοπική αγορά ακινήτων. Αντίστοιχα, η ΕΛΟΜΑΣ, η οποία αποτελεί έναν συνασπισμό μικρότερων αλυσίδων, ενσωμάτωσε δύο ακόμα αλυσίδες το 2015, τον Αστέρα και την Ασπίδα, διαθέτοντας πλέον 35 μέλη και 540 σημεία πώλησης πανελλαδικά. Κατά τη διάρκεια του έτους, τα μέλη της προσέθεσαν τέσσερα νέα καταστήματα σε Αθήνα, Λάρισα και Θεσσαλονίκη (2).

Σύμφωνα με την ανάλυση της Nai Hellas, οι παραπάνω επεκτατικές κινήσεις δεν στηρίζονται τόσο στην άνοδο των πωλήσεων και τη βελτίωση του κλίματος στην κατανάλωση, όσο στο ότι η παρούσα περίοδος αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τις αλυσίδες προκειμένου να ενισχύσουν τη γεωγραφική παρουσία τους στην αγορά. Αιτία, οι ιδιαίτερα χαμηλές τιμές των ενοικίων, ιδίως σε σχέση με τα χρόνια πριν από την οικονομική κρίση, όπως επίσης και το γεγονός ότι είναι αρκετά τα ποιοτικά ακίνητα που είναι διαθέσιμα στην αγορά. Κατά το πρόσφατο παρελθόν, το μεγαλύτερο εμπόδιο για τις αλυσίδες, αναφορικά με την ανάπτυξή τους, ήταν η μεγάλη έλλειψη κατάλληλων ακινήτων. Γι’ αυτό, ήταν συχνά τα φαινόμενα πληρωμής υπέρογκων ποσών ως «αέρα», προκειμένου να αποκτήσουν παρουσία στα εμπορικότερα σημεία του λεκανοπεδίου Αττικής. Σήμερα, η εικόνα είναι εκ διαμέτρου αντίθετη, ενώ και ο «αέρας» είναι πλέον παρελθόν.

Αλλωστε, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών, οι πωλήσεις το 2015 υποχώρησαν κατά 2%, κυρίως λόγω των αδύναμων επιδόσεων των μικρότερων αλυσίδων. Για το 2016, προβλέπεται περαιτέρω πτώση που εκτιμάται ότι θα κυμανθεί μεταξύ 2%-4% λόγω του υψηλότερου ΦΠΑ που έχει επιβληθεί σε ορισμένα προϊόντα. Ως εκ τούτου, είναι προφανές ότι διατηρούνται οι πιέσεις στις μικρότερες αλυσίδες, κάτι που σημαίνει ότι η διαδικασία συγκέντρωσης του κλάδου θα συνεχιστεί και φέτος, χωρίς πάντως να είναι γνωστό αν θα κλείσουν ή όχι κάποια από τα σημερινά καταστήματα. Αυτό που διαφαίνεται επί του παρόντος, είναι η διάθεση των μεγάλων ομίλων να κερδίσουν μερίδιο αγοράς, εξέλιξη που λειτουργεί υπέρ των ιδιοκτητών ακινήτων, οι οποίοι διαπιστώνουν ότι μπορούν να προσδοκούν, τουλάχιστον, στη διατήρηση του σημερινού επιπέδου των ενοικίων.