ΕΡΕΥΝΕΣ

Κώστας Κουμενής


Κώστας Κουμενής

kostas-koymenis0
Αγάπησα τον ήχο του «ρε» από το τρίχορδο
μπουζούκι μου




EIKONOΓPAΦHΣH: Τιτινα Χαλματζη

Tης Αννας Γριμανη

H ελληνικότητα είναι αίσθημα ή συνείδηση;

Πιστεύω ότι οι δύο έννοιες είναι αλληλένδετες και
αλληλοεξαρτώμενες. Δύσκολο να βιώνεις την ελληνικότητα με τη μια
εκδοχή χωρίς την άλλη.

Τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησα.

Τον ήχο του «ρε» από το τρίχορδο μπουζούκι μου, φτιαγμένο από
τον μάστορα Τσακιριάν στην Αθήνα.

Η υπέροχη εκδοχή του Ελληνα.

Ατομο με στοιχεία ευρυμάθειας του Αριστοτέλη, ακεραιότητας
χαρακτήρα του Σωκράτη, πολιτικής σκέψης του Περικλή, επιμονής του
Οδυσσέα (και υπομονής της Πηνελόπης), ανιδιοτέλειας του
Μακρυγιάννη, διορατικότητας του Βενιζέλου, αγνού πατριωτισμού του
Αυξεντίου, αυθεντικής μαγκιάς του Βαμβακάρη, μουσικής ευφυΐας του
Χατζιδάκι και λεβεντιάς της Μερκούρη.

Αυτό που με χαλάει.

Η τάση που έχουμε να επιρρίπτουμε ευθύνες σε τρίτους, για τις
δυσκολίες και τα δεινά που κάθε φορά αντιμετωπίζουμε – σκευωρίες
«ξένων κέντρων αποφάσεων» συνηθίζεται να λέμε. Ενώ τα πάντα
ξεκινούν από το πώς λειτουργούμε εμείς ως άτομα και ως λαός.

Προσόν ή μειονέκτημα να είσαι Ελληνας σήμερα;

Πάντα προσόν! Ακόμη και στις δύσκολες σημερινές συνθήκες, τα
περισσότερα άτομα που συναντώ στο εξωτερικό, όταν μάθουν ότι είμαι
Ελληνας, θα εκφράσουν το θαυμασμό τους για τον πολιτισμό μας, θα
περιγράψουν τις υπέροχες αναμνήσεις τους από κάποιο ταξίδι τους
στην Ελλάδα ή την επιθυμία τους να την επισκεφτούν.

Παράγει πολιτισμό ο Ελληνας της νέας εποχής ή μένει
προσκολλημένος σε μια ρητορική ελληνικότητα;

Πιστεύω πως ναι, αν και (όπως και ανά τον κόσμο) είναι δύσκολο
σήμερα να αναδειχτεί μέσα στη μετριότητα που κατακλύζει, πιστεύω,
τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Οταν όμως το ψάξεις, βρίσκεις αρκετούς
Ελληνες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό να τιμούν με τη σοβαρή
δουλειά τους (στις εικαστικές τέχνες, στη λογοτεχνία ή στις
επιστήμες) την πλούσια παράδοσή μας. Είναι πάρα πολλοί-ές και δεν
θα ήθελα ν’ αναφερθώ σε συγκεκριμένα άτομα.

Με ποια ταυτότητα οι Ελληνες περιέρχονται τον σύγχρονο
κόσμο;

Για τον Ελληνα της διασποράς, αυτή είναι προσωπική επιλογή. Με
φόντο την κληρονομιά μιας πλούσιας ιστορίας και διαχρονικής
γλώσσας, το κάθε άτομο τη σμιλεύει και την επεξεργάζεται με
στοιχεία που αποκομίζει από τις εμπειρίες του, για να φτιάξει αυτή
που τον εκφράζει καλύτερα.

Το ελληνικό μου «γιατί» κι ένα «πρέπει» που πέταξα.

«Γιατί» μια χώρα, με μοναδικές και ποικίλες φυσικές ομορφιές,
ιδανικό κλίμα, νοστιμότατη κουζίνα, ασυναγώνιστη πολιτιστική
κληρονομιά και καλά μορφωμένο ανθρώπινο δυναμικό, να βρίσκεται
σήμερα σε τέτοια δύσκολη οικονομική κατάσταση; Πέταξα το «πρέπει»
να έχεις κάποιο «μέσο» για να πας μπροστά.

Ο Ελληνας ποιητής μου.

Ο Καβάφης, όταν βρίσκομαι στο εξωτερικό, για ευνόητους λόγους. Ο
Ελύτης, όταν είμαι στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στο Αιγαίο.

Η αδιαπραγμάτευτη ελληνική αλήθεια μου.

«Εν οίδα ότι ουδέν οίδα», με την έννοια του ότι δεν μπορείς ποτέ
να είσαι σίγουρος πως γνωρίζεις κάτι απόλυτα -παρά μόνο καλύτερα-
αφού το ερευνήσεις.

Η Οδός των Ελλήνων στον παγκόσμιο χάρτη – ορίστε την.

Μια παγκόσμια Εγνατία Οδός ενώνει Ανατολή με Δύση. Χτισμένη με
πολύ κόπο, ιδρώτα και «νόστο». Κατάμεστη από άτομα εργατικά,
περήφανα για την καταγωγή τους, πολίτες του κόσμου. Φωταγωγημένη
από τους λαμπτήρες ενός πολιτισμού που έδωσε τις συντεταγμένες για
τις αρχές και τους θεσμούς που τη διέπουν.

* O Κώστας Κουμενής είναι αναπληρωτής καθηγητής Ραδιοβιολογίας
και Ραδιοογκολογίας, συν-διευθυντής του Προγράμματος Radiobiology
& Imaging στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια,
στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ.