ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ

Μια εφήμερη ομορφιά, ο μενεξές

nor_menexes

Η άνοιξη κύλησε για πολλούς από εμάς με διαδικτυακή εργασία, περιορισμούς, αλλά βέβαια και με μαγειρική, σε μια προσπάθεια να ξανακερδίσουμε οικιακή αυτάρκεια και καλοζωία. Κάποιοι έβγαλαν για πρώτη φορά εκείνο το αυγό από το ψυγείο για να το βράσουν και κάποιοι άλλοι έριξαν μια τρυφερή ματιά στις χορταριασμένες γλάστρες τους. Όπως και να το κάνεις, αναζητεί το σώμα την κίνηση και το μυαλό διεξόδους μακριά από τους λαβυρίνθους του.

Ο μενεξές ή ίον το εύοσμον ή γιούλι ή Viola odorata είναι πολυετές φυτό και ανθίζει νωρίς την άνοιξη. Σύμβολο της πίστης και της άδολης αγάπης, ο προσωποποιημένος έρωτας δηλαδή. Και εκεί στους κατάφυτους από μενεξέδες ελαιώνες της Grasse και της Hyères σφάχτηκαν αυτοκρατορίες στα πόδια του, με στόχο να απομονωθεί το μοναδικό άρωμά του από τις ποικιλίες Parma, Victoria, Luxonne…

Υπάρχουν πάνω από 400 είδη μενεξέ! Γιατί, αν και τα πιο πολλά λουλούδια τραβούν με το χρώμα τους τον επικονιαστή, ο μενεξές προτιμά να φανερώνει με το άρωμα τα αισθήματά του. Αρέσκεται σε σκιώδη εδάφη, στις φυλλωσιές και στα δάση, αλλά μπορεί να καλλιεργηθεί και στο σπίτι μας, είτε αγοράζοντας ένα φυτό την άνοιξη είτε σπέρνοντάς τον. Γιατί τι πιο θεραπευτικό από το να δημιουργήσουμε το πρώτο μας φυτώριο;

Και ενώ στη χώρα μας παραμένει μια δακρύβρεχτη ανάμνηση, κυρίως λόγω των μπουκέτων που καρφίτσωναν οι κυρίες στο πέτο τους και των σχετικών ασμάτων, στο εξωτερικό τιμούν ακόμη την παλιά αυτή δόξα και συνεχίζουν να στολίζουν τις σαλάτες και τις τούρτες τους με φρέσκους μενεξέδες, ενώ πωλούνται ευρέως τόσο καραμελωμένα άνθη όσο και σιρόπια, μαρμελάδες, καθώς και σοκολάτες με γέμιση πάστας μενεξέ.

  • Με μόλις 12 άνθη και 2 κουταλιές της σούπας ζάχαρη μπορούμε να φτιάξουμε την αρωματική ζάχαρη της αυτοκράτειρας Σίσι. Χτυπάμε καλά σε γουδί τα πέταλα των λουλουδιών με τη ζάχαρη μέχρι να ομογενοποιηθούν πλήρως και, αφού στεγνώσει καλά στον αέρα, αρωματίζουμε με αυτή ροφήματα και κρεμώδη γλυκά.
  • Για τους αγαπημένους σας που έχουν γενέθλια την άνοιξη, Ψάρια και λοιπά ζώα δηλαδή, μπορούμε να καραμελώσουμε με ευκολία τα άνθη του μενεξέ και να στολίσουμε με αυτά τις τούρτες μας. Η αντίθεση του συννεφιασμένου μοβ άνθους με το λευκό γλάσο ή τη σαντιγί κάνει τη διαφορά!

    Για 20 καραμελωμένους μενεξέδες θα χρειαστούμε 1 ασπράδι αυγού, χτυπημένο σε μια σχετικά αραιή μαρέγκα, και 2 κουταλιές της σούπας ζάχαρη άχνη. Στην περίπτωση αυτή έχουμε κρατήσει και το κοτσάνι του μενεξέ, που μας βοηθά να βουτήξουμε το άνθος στη μαρέγκα. Αμέσως μετά, πασπαλίζουμε το άνθος με καλά κοσκινισμένη άχνη και αφήνουμε τους μενεξέδες μας να στεγνώσουν τουλάχιστον για 48 ώρες.

Ένας τόσο δα μενεξές στολίδι της αυλής, του πιάτου και, γιατί όχι, και των λογοτεχνικών μας αναζητήσεων. Όμηρος, Σαίξπηρ, Τρακλ αλλά και ο δικός μας Κοσμάς Πολίτης ύμνησαν τον μενεξέ. Και αν αφεθείτε στο άρωμά του, ίσως ακούσετε ξανά το τραγούδι της δροσερής Βίργκως για εκείνο το μικρό μενεξεδάκι σε στίχους του Γκαίτε και μουσική του Μότσαρτ. 

*Η Εύα Μ. Μαθιουδάκη είναι συγγραφέας και εργάζεται στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στον Γαστρονόμο Μαΐου, τεύχος 169