ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ

Γαστρονόμος: 19 μοναδικές συνταγές για τα αγαπημένα μας κάστανα

Πώς ήρθαν στην Ευρώπη, οι πρώτες χρήσεις, τι κάστανα τρώμε στην Ελλάδα

Γαστρονόμος: 19 μοναδικές συνταγές για τα αγαπημένα μας κάστανα

Οι Έλληνες έφεραν τα κάστανα στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη η καστανιά ήρθε με τους Έλληνες και φαίνεται ότι της άρεσε, βρήκε βολικά τα ορεινά, καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη και εγκλιματίστηκε άριστα. Η καλλιέργειά της διαδόθηκε από τους Ρωμαίους και έφτασε σχεδόν σε όλη την ήπειρο, ακόμα και στη Μεγάλη Βρετανία. Αλλού ως καρποφόρο δέντρο, αλλού ως καλλωπιστικό, αλλού για την ωραία και ανθεκτική ξυλεία της. Σε κάποια μέρη περισσότερο από άλλα, συνήθως σε τόπους ορεινούς και απομακρυσμένους, στην Ιταλία, την Κορσική και αλλού, εκεί όπου δεν φύτρωναν δημητριακά, τα κάστανα έγιναν είδος πρώτης ανάγκης και έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο για την επιβίωση ολόκληρων πληθυσμών. Μιλάμε για την εποχή πριν από την έλευση και τη διάδοση της πατάτας και του καλαμποκιού.

Το Αρτόδεντρο που έθρεψε γενιές

Αρτόδεντρο αποκαλούσαν σε αυτά τα μέρη τις καστανιές, γιατί από αυτές συντηρούνταν οι οικογένειες σχεδόν τον μισό χρόνο – 2 κιλά νωπά κάστανα ήταν η μέση ημερήσια κατανάλωση κατ’ άτομο σε αυτές τις αγροτικές φτωχικές κοινωνίες στις αρχές του 19ου αιώνα. Από την εποχή της συγκομιδής τους το φθινόπωρο μέχρι και τον Ιανουάριο έτρωγαν τους νωπούς καρπούς – ωμούς, βραστούς ή ψητούς, αλλά και σε μαγερειές με λαχανικά. Μετά, για να μη χαλάσουν, τους αποξήραιναν και τους άλεθαν για να φτιάξουν αλεύρι, και με αυτό έφτιαχναν έναν θρεπτικό χυλό πόριτζ, σούπα, γαλέτες, τηγανίτες, πολέντα, ζυμαρικά και ψωμί. Αλλού έφτιαχναν ρόφημα, ένα φτωχό υποκατάστατο του καφέ, αλλού μπίρα. Κάπως έτσι γεννήθηκαν ορισμένες προκαταλήψεις για το κάστανο και πολλοί ήταν αυτοί που σούφρωναν υποτιμητικά τις μύτες τους, θεωρώντας το τροφή των φτωχών.

Θα πάρετε ένα μαρόν γκλασέ;

Δίπλα σε αυτά τα ταπεινά παρασκευάσματα της ανάγκης, ωστόσο, γεννήθηκαν και άλλα, πιο υψηλά. Λιχουδιές σπάνιες και ακριβές, όπως τα μαρόν γκλασέ της Λιόν, το λικέρ κάστανο της Μαδέιρα, το γλυκό του κουταλιού κάστανο και μαρμελάδα, τα κάστανα ντεγκιζέ (γκλασαρισμένα και βουτηγμένα σε σοκολάτα), η κρέμα κάστανο με ρούμι, το μον μπλαν. Για όλα αυτά ξεδιαλέγουν τα πιο καλά κάστανα, αυτά που γνωρίζουμε ως μαρόνια, τα οποία αναπτύσσονται μόνα τους μέσα στο αγκαθωτό περίβλημα, δεν στριμώχνονται μαζί με άλλους δύο ή και τρεις καρπούς, όπως συμβαίνει συνήθως. Πρώτης ποιότητας καρποί και για έναν ακόμα λόγο: επειδή βγαίνουν ακέραιοι, δεν τραυματίζονται από τη λεπτή μεμβράνη που χαρακώνει τη σάρκα των φτωχότερων συγγενών τους. Στην Ελλάδα τέτοια μαρόνια παράγει η Κρήτη. Παλιότερα οι παραγωγοί τα συντηρούσαν θαμμένα σε λάκκους, για να μην τα φθείρει ο αέρας, και τα πουλούσαν ως «κάστανα της γούβας», προς το τέλος της σεζόν, για να πιάσουν καλύτερη τιμή.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο gastronomos.gr