ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «Κ»

Φιλοξενία χαμηλών τόνων

filoxenia-chamilon-tonon-561172390

Μια ανεπιτήδευτη προσφυγική κατοικία, χτισμένη το 1930 στου Φιλοπάππου, προσφέρει μια διαφορετική πρόταση στον χώρο της βραχυχρόνιας μίσθωσης. 

Διασχίζοντας την οδό Γαληνού, στις παρυφές του Φιλοπάππου, συναντάς ένα χαμηλό σπίτι, αντιπροσωπευτικό των κατοικιών που έχτιζαν οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, σε πολλές αθηναϊκές γειτονιές. Για 30 χρόνια παρέμενε ερμητικά κλειστό, όμως από τον περασμένο Ιούλιο η αυστηρή του πόρτα «υποχώρησε» και πάλι, οδηγώντας τους νέους ενοίκους μέσα από ένα στενό μονοπάτι στο εσωτερικό του. 

Ο «Εσπερινός», όπως είναι το νέο όνομα της αλλοτινά ταπεινής αθηναϊκής κατοικίας, έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον εντύπων όπως τα Τ, Τhe New York Times Style Magazine ή το ιταλικό Elle Deco και συνεχίζει να απασχολεί με την ιδιαίτερη αισθητική του και την απροσδόκητη διπλή του χρήση ως ξενώνας και εκθεσιακός χώρος. Την επιμέλεια των εκθέσεων έχει η πολιτιστική πλατφόρμα Grace, που υπογράφει και τον επανασχεδιασμό της οικίας. «Η προσέγγισή μας ήταν περισσότερο κοινωνιολογική και πολιτιστική. Στόχος μας ήταν να διερευνήσουμε μέσα από την ανακαίνιση αλλά και τη θεματική των εκθέσεων την έννοια της κατοικίας, αλλά και την ένταξη της τέχνης με βιωματικό τρόπο σε ένα οικιστικό περιβάλλον», εξηγεί ο απόφοιτος Κοινωνιολογίας της Παντείου, αυτοδίδακτος σχεδιαστής και καλλιτεχνικός διευθυντής της πλατφόρμας, Στάμος Μιχαήλ. 

filoxenia-chamilon-tonon0
H μινιμαλιστική σκάλα που οδηγεί στο υπνοδωμάτιο.

 

Όταν τον ρωτώ πώς προέκυψε το όνομα του ξενώνα, προς στιγμήν διστάζει. «Δεν θέλω να ακουστεί περίεργα αυτή η εξήγηση, ούτε με ενδιαφέρει να τιμήσω το παρελθόν μέσα από κραυγαλέες αναφορές. Είμαι 28 χρονών, ακούω Lady Gaga, όμως στη διάρκεια της έρευνας ανέτρεξα συχνά στους “Δεκαπέντε Εσπερινούς” του Χατζιδάκι και βρήκα εκεί αρκετές απαντήσεις πάνω στο ζήτημα της λαϊκότητας, για το οποίο είχα ανάγκη να μιλήσω». Επισημαίνει πως υπάρχει μια περίεργη αντίληψη για τη λαϊκότητα και όσα αφορούν περασμένες εποχές. «Υπάρχει μια προσκόλληση στο παρελθόν που πολύ συχνά συνδέεται με τη νοσταλγία, ενώ η δική μου προσέγγιση αφορά περισσότερο τη διερεύνηση κοινωνικών συνθηκών και τους τρόπους με τους οποίους αυτές οι κοινωνικές συνθήκες αποτυπώνονται σε τρισδιάστατους χώρους. Το πώς καταργούνταν, για παράδειγμα, τα όρια μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού χώρου όταν οι ηλικιωμένοι έβγαζαν καρέκλες από το σπίτι τους και δημιουργούσαν πηγαδάκια ή το πώς αποφάσιζαν οι ένοικοι τη διάταξη των επίπλων με βάση το προσωπικό τους κριτήριο, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη καμία αισθητική τάση. Περισσότερο με ενδιαφέρει η έννοια της γειτνίασης και της κατοίκησης σε ένα διαφορετικό και ίσως ξεχασμένο πλαίσιο παρά να αντιγράψω αρχιτεκτονικά στοιχεία από προηγούμενες δεκαετίες».

Η μεταμόρφωση

Το κτίσμα, συνολικής επιφάνειας 75 τ.μ., αποτελείται από δύο μέρη. Το μπροστινό τμήμα, που βλέπει προς τον δρόμο, χρονολογείται από το 1930, ενώ η πίσω πλευρά, αποτέλεσμα επέκτασης που πραγματοποιήθηκε το 1960, ήταν αυτή που επικοινωνούσε με την εσωτερική αυλή. Στον επανασχεδιασμό αφαιρέθηκαν τα περισσότερα διαχωριστικά στο εσωτερικό, το σπίτι επενδύθηκε με ζεστά χρώματα και υλικά που προϋπήρχαν στην κατασκευή, όπως πέτρα, σκυρόδεμα, ξύλο, μέταλλο, ενώ προστέθηκε και ένα δώμα που χρησιμεύει ως υπνοδωμάτιο. Τονίστηκε, επίσης, η χρήση της αυλής ως χώρου συγκέντρωσης της οικογένειας τους πιο πολλούς μήνες του χρόνου, ενώ επιχειρήθηκε και η σύνδεση του μπροστινού τμήματος με την πίσω πλευρά, χάρη στα μεγάλα ανοίγματα της πρόσοψης. «Αυτό δεν ήταν ένα νεοκλασικό οίκημα ή ένα αρχοντικό, ήταν μια κατοικία χτισμένη με απλά υλικά, για τον σχεδιασμό ή τη διακόσμηση της οποίας μοναδικό κριτήριο ήταν οι βασικές ανάγκες της οικογένειας που διαβιούσε σε αυτήν. Αυξάνονταν οι ανάγκες, πολλαπλασιάζονταν τα τετραγωνικά. Οι ιδιοκτήτες έκαναν αυτό που τους εξυπηρετούσε και τους έδινε χαρά, και αυτή η λογική ακολουθήθηκε και τώρα».

filoxenia-chamilon-tonon2
Custom made έπιπλα και κομμάτια διάσημων δημιουργών, όπως η σεζλόνγκ του Konstantin Grcic, αναδεικνύουν την ιδιαίτερη αισθητική του «Εσπερινού». 

 

Η διακόσμηση έχει κάποιες υπαινικτικές, μόνο, αναφορές σε συνήθειες των παλιών Αθηναίων, όπως είναι οι ευκάλυπτοι στο μπάνιο για να αρωματίζεται ο χώρος, φυσικά μέσω των υδρατμών, ενώ τη σύνδεση με το παρελθόν «αναλαμβάνουν» κυρίως η ατμόσφαιρα που χαρακτηρίζει τον ξενώνα και η εκλεκτικιστική του επίπλωση. Custom made έπιπλα και φωτιστικά, σχεδιασμένα από τον Στάμο Μιχαήλ, όπως είναι η εντυπωσιακή ντουλάπα από κόντρα πλακέ θαλάσσης, «συνομιλούν» με κομμάτια διάσημων δημιουργών, όπως η σεζλόνγκ του Konstantin Grcic, αλλά και έπιπλα από designers του Μεσοπολέμου, όπως είναι οι μεταλλικές καρέκλες της αυλής με την υπογραφή του Robert Mallet-Stevens.

filoxenia-chamilon-tonon4
Η εσωτερική αυλή, η ντουλάπα από κόντρα πλακέ θαλάσσης και τα φωτιστικά του Στάμου Μιχαήλ.

 

filoxenia-chamilon-tonon6
Σε όλους τους χώρους υπάρχουν έργα σύγχρονων εικαστικών.

 

Tη διακόσμηση συμπληρώνει μια ενδιαφέρουσα συλλογή από έργα σύγχρονων εικαστικών (Ηλίας Παπαηλιάκης, Ανδρέας Κασσάπης κ.ά.) που πρόσφεραν δημιουργίες που συνδέονται νοηματικά με το σπίτι και την ιστορία του, αλλά και αντανακλούν την εικαστική σκηνή της Αθήνας σήμερα. «Δεν ήθελα να δημιουργήσω ένα “λαογραφικό μουσείο”, να εκβιάσω συναισθήματα σε έναν επιτηδευμένο χώρο. Επιθυμία της ομάδας μου είναι να μπορέσει ο επισκέπτης να κατανοήσει κάποια πράγματα για την πόλη σε ένα πιο ουσιαστικό επίπεδο».

www.esperinos.com